Plus

Topman Rabobank verhuurt illegaal een huis in Utrecht

De topman van Rabobank verhuurt in de Utrechtse wijk Lombok illegaal een huis. Bestuursvoorzitter Wiebe Draijer riskeert hiermee een boete die kan oplopen tot ruim 18.000 euro.

Topman Wiebe Draijer. Beeld ANP
Topman Wiebe Draijer.Beeld ANP

Het gaat om een voormalig arbeiderswoninkje in de Utrechtse wijk Lombok. De gemeente heeft strenge regels opgesteld om de wijk leefbaar te houden.

Wiebe Draijer, topman van Rabobank, gaat met deze voorschriften in de fout. In 2018 kocht hij met zijn vrouw voor een relatief laag bedrag (327.000 euro) een woning in dit straatje in Lombok. Hij gaat er niet zelf wonen. Dat doet zijn studerende dochter wel. Zij trekt er niet veel later met twee vriendinnen in.

Schaarse woningen

Dat is tegen de regels. Wie zijn woning wil omvormen tot een studentenwoning heeft daarvoor een vergunning nodig. Zelfs twee: een omgevingsvergunning en een omzettingsvergunning. Het maakt daarbij niet uit of het huis net is gekocht of al langer in bezit is.

“Met dit beleid willen we de schaarse woningen passend verdelen,” legt een gemeentewoordvoerder uit. “We willen een goed evenwicht bieden tussen bijvoorbeeld huisvesting voor starters, gezinnen en voor studenten. Daarnaast willen we de leefbaarheid in buurten beschermen. We bepalen in hoeverre een nieuwe kamerverhuursituatie in de buurt druk op de leefbaarheid veroorzaakt, door middel van een leefbaarheidstoets.”

Voor het huis van Draijer is zo’n toets nooit uitgevoerd. Sterker, de Rabotopman heeft nooit de benodigde vergunningen aangevraagd om het pand om te vormen tot een studentenwoning, zo blijkt uit onderzoek van het AD. De zaak is extra opvallend omdat Draijer als topman van de grootste hypotheekverstrekker van Nederland zich al jaren zorgen maakt over het gebrek aan voldoende betaalbare woningen voor middeninkomens. ‘Nederland telt zo’n drie miljoen zogeheten middeninkomen huishoudens, die geen toegang hebben tot betaalbare woningen als zij nu op zoek zouden gaan naar een woning. Een grote groep mensen valt daarmee tussen wal en schip op de woningmarkt,’ zo zei hij twee jaar geleden nog.

‘Onvolkomenheid’

Het ontbreken van vergunningen voor Draijers woning in Lombok is volgens een woordvoerder van de Rabobank een ‘administratieve onvolkomenheid’. “De heer Draijer betreurt dit, hij was in de veronderstelling dat de verhuur voldeed aan alle vereisten die de gemeente daaraan stelt. De heer Draijer heeft reeds actie ondernomen om het recht te zetten. Daartoe is contact met de gemeente geweest.”

Of Draijer de in zijn ogen ‘administratieve onvolkomenheid’ zomaar kan rechtzetten, is zeer de vraag. Een woordvoerder van de gemeente wil niet ingaan op de individuele kwestie, maar laat wel weten dat er voor het pand een ‘handhavingsverzoek’ ligt. Als hieruit blijkt dat de woning inderdaad illegaal wordt verhuurd, kan Draijer een boete tegemoet zien. “Bij kamerverhuur zonder vergunning legt de gemeente een boete op, gecombineerd met een last onder dwangsom.”

Die boetes zijn niet mis: ze kunnen oplopen tot 18.500 euro. De afgelopen jaren heeft de gemeente enkele tientallen woningen opgespoord, die niet volgens de regels werden verhuurd. “Vorig jaar hebben we dertien kamerverhuursituaties aangetroffen zonder vergunning. Over 2018 en 2019 waren het er 47.”

Vergunning aanvragen

Na een boete wordt de verhuurder gesommeerd om de overtreding ongedaan te maken. “Dit kan de verhuurder doen door de verhuur te stoppen, maar dat kan ook door de kamerverhuursituatie te legaliseren door de vergunning aan te vragen.”

De kans is groot dat Draijer de vergunning alsnog krijgt. De gemeente laat weten dat de afgelopen jaren aangevraagde vergunningen ‘vrijwel nooit’ zijn geweigerd. De vergunning voor het omzetten van een woning is in 2018 twintig keer aangevraagd, 23 keer aangevraagd in 2019 en 21 keer in 2020. De meeste aanvragen worden gedaan in de wijk Noordoost.

Toch worden vergunningen zeker niet zomaar verleend. “Het kan zijn dat de aanvraag niet voldoet aan de fysieke eisen die worden gesteld aan de om te vormen woning, zoals een gebruiksoppervlakte van minimaal 18 m² per bewoner,” zegt de woordvoerster. “Het kan ook zijn dat de aanvraag een onevenredige druk op de leefbaarheid betekent. Dit is een optelsom van factoren. Er zijn bijvoorbeeld al veel gesplitste en omgezette panden in de buurt, soms in combinatie met bijvoorbeeld horeca, coffeeshops, of andere locaties in de buurt die voor overlast kunnen zorgen.”

Vergrootglas

De laatste tijd ligt de verhuur van woningen in Utrecht extra onder een vergrootglas. De gemeenteraad maakt zich grote zorgen over de beleggers en investeerders die woningen massaal opkopen en daarna verkopen of verhuren tegen zeer hoge prijzen. Een ruime meerderheid van de partijen wil dat het gemeentebestuur alles op alles zet om deze ‘zorgelijke’ trend te keren.

Vorige maand nog bleek dat bijna 40 procent van alle Utrechtse woningen die te koop stonden in het laatste kwartaal van vorig jaar werd opgekocht door particuliere investeerders of beleggers. Niet alleen in en rondom de binnenstad, ook in wijken als Overvecht of Zuidwest worden met regelmaat panden opgekocht, die weer voor flinke bedragen worden doorverkocht of verhuurd. Jonge kopers hebben in veel gevallen geen schijn van kans.

De huur- en koopprijzen rijzen de pan uit, vinden GroenLinks, D66, Student & Starter, PvdA, Denk, SP en de Partij voor de Dieren. De partijen stelden onlangs vragen aan het gemeentebestuur over het opkopen van woningen. ‘Op deze manier kan een starter, loodgieter, leraar, verpleegkundige en een politieagent geen betaalbare woning kopen of huren.’

Het zonder vergunning verhuren van een woning lijkt haaks te staan op de bankierscode die Draijer bij zijn aantreden in 2014 heeft ondertekend. ‘Ik beloof dat ik mij zal gedragen naar de wetten, de reglementen en de gedragscodes die op mij van toepassing zijn’, zo luidt een van de beloftes die Draijer kort na zijn benoeming heeft gedaan. De Rabobank wilde niet ingaan op vragen over deze code.

Meer over