Plus

Thuiswerkrevolutie blijft uit: geen extra trek naar buiten de stad, kantoren blijven vol

Onder de mensen die vanwege corona geheel of grotendeels thuis werkten, waren er veel die dat daarvoor al weleens deden. Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht
Onder de mensen die vanwege corona geheel of grotendeels thuis werkten, waren er veel die dat daarvoor al weleens deden.Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

Vanwege corona zijn Nederlanders meer vanuit huis gaan werken, maar al te grote gevolgen voor de woningmarkt heeft dat niet. Wel scheelt het files en overvolle treinen.

Dat concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een inventarisatie van de mogelijke gevolgen van meer thuiswerken. Volgens het PBL valt niet te verwachten dat er opeens veel minder kantoorruimte nodig is nu bedrijven en werknemers tijdens de coronapandemie hebben kunnen proeven aan de voordelen van het thuiswerken.

Sinds het begin van de coronacrisis is in de media veel gespeculeerd over de impact van meer thuiswerken, schrijft het planbureau. Voortaan zouden we op grotere afstand van ons werk kunnen wonen, in een ruimer huis buiten de stad. Ook zouden minder kantoren nodig zijn en zouden er minder auto’s op de weg zijn. Uiteindelijk is de impact op het verkeer nog het grootste, blijkt uit de inventarisatie.

In gesprekken met thuiswerkers bespeuren de onderzoekers veel tevredenheid, al spreekt daaruit vooral een grondige hekel aan de kantoortuin die funest is voor de concentratie. Wel worden de sociale contacten aan de koffieautomaat gemist en veel thuiswerkers erkennen dat ze door het samenwerken op afstand inboeten aan interactie en inspiratie.

Mede daarom is het voor het PBL nog de vraag of bedrijven ook na de coronapandemie ruimte blijven geven aan thuiswerken. Verder onderstreept het PBL dat veel werknemers helemaal niet kúnnen thuiswerken: zelfs toen eind vorig jaar de coronanood het hoogst was, deed meer dan de helft dat niet. De werkende bevolking bestond voor 46 procent uit thuiswerkers, waar dat voor corona 41 procent was – geen wereld van verschil. Onder de mensen die vanwege corona geheel of grotendeels thuis werkten, waren er veel die dat daarvoor al weleens of structureel deden. Zij zijn sinds corona vooral veel meer dagen vanuit huis gaan werken.

Geen nieuws op het woonfront

Het PBL betwijfelt of thuiswerken leidt tot een exodus uit de stad. Daar waren indicaties voor omdat grote steden meer inwoners naar het ommeland zagen gaan dan het aantal dat er vanuit de regio voor terugkwamen of het aantal expats dat zich in de stad vestigde. Na een inhaalslag in de landelijke gebieden zijn de huizenprijzen van stad en platteland naar elkaar toe gegroeid, wat ook leek te wijzen op een corona-effect vanwege de mogelijkheid vaker thuis te werken.

Volgens het PBL tekenden deze trends op de woningmarkt zich al ruim voor de corona-uitbraak af en is er na de pandemie ook geen versnelling te bespeuren. Dat gezinnen vertrekken uit de stad is al veel langer aan de hand en volgens het PBL toch vooral te wijten aan de ‘toenemende onbetaalbaarheid’ van wonen in de stad. Overigens heeft het PBL niet ingezoomd op Amsterdam.

Ook voor de kantorenmarkt verwacht het PBL geen al te grote ommezwaai. Uit een peiling onder werkgevers blijkt dat ongeveer de helft verwacht minder kantooroppervlakte te gaan gebruiken. Van de andere helft verwacht een groot deel juist méér vierkante meters te gaan gebruiken, door groei van het bedrijf of vanwege piekmomenten in de werkweek waarop veel personeel tegelijk aanwezig is.

Het PBL verwacht wel een verschuiving binnen kantoren door meer thuiswerken. Er zullen wellicht minder werkplekken overblijven, maar daar staat tegenover dat meer ruimte nodig is voor overleg, ook via digitale faciliteiten.

Net zo veel verkeer

De grootste impact van het thuiswerken verwacht PBL op de verkeersdrukte. De reden is dat een kleine afname van het autogebruik in de spits een groot effect heeft op het aantal opstoppingen. Dat werd tijdens coronacrisis nog maar eens bewezen: 20 procent minder autokilometers leidde toen tot 70 procent minder files.

Thuiswerken leidt overigens niet per se tot minder verkeer. De tijd die forenzen besparen wordt benut voor visite, winkelen of uitstapjes. Maar het is al een groot verschil als ze de spits kunnen mijden. Het PBL verwacht dat meer thuiswerken kan leiden tot 8 procent minder woon-werkverkeersritten. Uit onderzoek van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bleek eerder dat 8 procent minder verkeer in de spits de helft van de files scheelt.

Voor het PBL is het zelfs reden vraagtekens te zetten bij geplande investeringen in extra wegen of openbaar vervoer in de spits. Het nieuwe kabinet zou nog eens goed moeten nagaan of die investeringen nog rendabel zijn.

Meer over