PlusReportage

Strandwacht druk met meldingen over zeehonden: ‘Het zijn die zielige ogen, daarom bellen mensen’

De jonge zeehondenpups komen er weer aan. Zeehondenwachters maken zich op voor drukke maanden, het gros van de meldingen gaat over kerngezonde dieren. ‘Mensen willen zo graag dat je die zeehonden tóch helpt.’

Ton Voermans
Strandwachter Vincent Vos op zijn Land Rover. Beeld Pim Ras Fotografie
Strandwachter Vincent Vos op zijn Land Rover.Beeld Pim Ras Fotografie

Kinderen rennen op het drukke strand van Callantsoog achter de Land Rover van Vincent Vos aan. De belettering en foto’s op de fourwheeldrive zijn duidelijk. Als hij over het strand rijdt, dan gaat ie naar een zeehond en dat wil iedereen wel zien. “En dan denken mensen dat die zeehond ziek is, aangespoeld, of eenzaam,” zegt zeehondenwachter Vos. “Negen van de tien keer rusten ze gewoon uit. Een zeehond is een solitair dier. We zien foto’s van groepen zeehonden op de zandbanken in de Waddenzee en denken dat ze gezellig samenleven maar dat is niet zo.”

Niets aan de hand

Ruim zeventig meldingen kreeg hij dit jaar al van mensen die een ‘zieke’ zeehond vonden op de ruim 20 kilometer strand van Petten tot Den Helder dat hij bewaakt. “Het is druk, vorig jaar had ik in heel het jaar 150 meldingen. Maar door het mooie weer zijn er meer mensen op het strand en die bellen als ze een zeehond zien. In tien gevallen was het terecht, ze ademden moeilijk en zijn naar Pieterburen gebracht om te herstellen. Met al die andere dieren was helemaal niets aan de hand, ze komen naar het strand om te rusten. Waarom mensen bellen? Het zijn die zielige ogen die het hem altijd weer doen.”

Vlak bij de branding duikt een aalschover naar visjes. Het strand wordt bevolkt met mensen die genieten van de zonnige dagen. “We hebben als zeehondwachters een appgroep om meldingen te delen. En met drukte op het strand weet je dat je meldingen krijgt,” zegt hij als zijn telefoon piept. Een melding van een jonge zeehond bij Schoorl aan Zee. “Die is voor mijn collega.”

Vos is letterlijk geboren en getogen op het strand. Zijn wieg stond 68 jaar geleden in de strandtent die zijn ouders runden. Hij was strandwacht, commandant van de reddingsbrigade en runt nu alweer decennia lang strandpaviljoen De Toko.

Mooie ochtenduren

“Het strand is mijn thuis, de zeehond is voor mij zoals voor jou de egel in je tuin. Ik woon ook in De Toko. In de ochtenduren voordat de mensen er zijn is het strand het mooist. Dan zit ik hier met mijn krantje en kopje koffie. Ik geniet iedere dag. Elf jaar geleden reed ik in de winter over het strand toen er een pup in het zeeschuim lag. Ik meldde die pup en kreeg de vraag of ik hem kon brengen. Zo ben ik zeehondenwachter geworden.”

Het gaat heel goed met de zeehonden in de Noordzee en de Waddenzee, naar schatting leven er zo’n 15.000 in het Nederlandse deel van de wateren. Akelige ziektes bleven de laatste jaren uit. De zeehondencentra hebben met A Seal in Stellendam, Ecomare op Texel en Zeehondencentrum Pieterburen een landelijk dekkend netwerk met geschoolde zeehondenwachters voor dieren die ziek worden.

Vos heeft dit voorjaar de nieuwe cursus ‘Gecertificeerd Zeehondenwachter’ gevolgd. “Ze konden me niet veel meer leren, maar het is goed dat die certificatie er nu is. Alleen wij mogen zeehonden oppakken en meenemen. Andere mensen zijn strafbaar als ze een zeehond pakken of te dicht in de buurt komen.”

Dat gebeurt toch. Iedere zomer komen er mensen met een jonge zeehond bij een van de zeehondencentra. Onwetend dat ze waarschijnlijk moeder en pup hebben gescheiden. “Mensen accepteren het niet dat je een zeehond laat liggen. Dan krijg je te horen: ‘Als jíj hem niet meeneemt, dan neem ík hem mee.’ Dan neem ik de zeehond mee en laat ik hem een kilometer verder weer vrij. Probleem opgelost. Mensen willen zó graag dat er geholpen wordt, ook al is er niks aan de hand.”

Filmpje

“Als er een zeehondmelding is, ga ik kijken. De eerste 24 uur doe ik niks. Ik maak een filmpje van het dier, dat in Pieterburen wordt bekeken; daar wordt bepaald wat er met de zeehond moet gebeuren. En ik zet een bordje erbij, anders blijven mensen bellen. ‘Hier rust ik, houd afstand a.u.b.’, staat erop. En als het een pup betreft: ‘Wilt u mij met rust laten. Ik ben al bekend bij de Eerste Hulp voor Zeezoogdieren en ik word in de gaten gehouden om te zien of mijn moeder weer terugkomt. Geef mij ruimte en houd honden aangelijnd.’”

Met daaronder uitleg dat niet iedere zeehond op het strand ziek of gewond is. De pups liggen meestal op het strand zodat moeder op vis kan jagen. Een bange pup, opgejaagd door mensen of honden, zal de zee in vluchten en de kans dat moeder en jong elkaar daar vinden is heel klein, met de dood van de pup tot gevolg.

“Soms zou je een zeehond rustig willen laten sterven, dan weet je dat het niet kan omdat er honden komen. En mensen die roepen: Hij leeft nog! Dan moet het dier mee, ook al weet je dat het geen zin meer heeft.”

Twee opgelapte zeehonden worden vrijgelaten. Beeld Peter de Jong Fotografie
Twee opgelapte zeehonden worden vrijgelaten.Beeld Peter de Jong Fotografie
Meer over