null

Steeds meer zorgen om borstimplantaten: ‘Deel van de patiënten wordt er ziek van’

Beeld Marit Goossens

De siliconenpoli in Amsterdam UMC heeft het vorig jaar zo druk gehad met vrouwen die lichamelijke klachten wijten aan hun borstimplantaten, dat de wachttijd was opgelopen tot anderhalf jaar. Inmiddels draait de poli voluit en kunnen vrouwen na een klein half jaar wachten terecht.

Enkele plastisch chirurgen hebben ook hun praktijk zien vollopen met vrouwen die van protheses af willen. En het aantal explantaties (verwijderen van borstprotheses) die door de zorgverzekeraars vergoed zijn en dus met een medische reden zijn gedaan, is met 60 procent gestegen: van 1411 in 2018 naar 2255 in 2019.

Het zijn signalen dat meer vrouwen zich zorgen maken over hun implantaten en hulp zoeken. Al jarenlang is er discussie of ‘zwetende’ siliconen ziek kunnen maken. Alleen al Amsterdam UMC zag de afgelopen ­jaren zo’n duizend vrouwen met onver­klaar­bare reuma-achtige verschijnselen, gewrichtspijn, vergeetachtigheid, vermoeidheid of spierpijn. Die zijn niet hard te linken aan implantaten of dikke kapsels die het lichaam om de prothese heeft gemaakt.

Spreekkamer

Volgens Prabath Nanayakkara, oprichter van de poli en hoogleraar acute geneeskunde van het Amsterdam UMC, is er onvoldoende goed onderzoek gedaan. Op basis van wat hij ziet in de spreekkamer, zegt hij: “Wij zijn ervan overtuigd dat tenminste een deel van de patiënten ziek wordt van de implantaten. Sommige mensen worden heel ernstig ziek.”

In de poli kijken artsen of het aannemelijk is dat de zogeheten systemische klachten in verband staan met de siliconen. Circa 70 procent krijgt het advies om de protheses te laten verwijderen. Dat gebeurt vrijwel altijd elders. Na verwijdering voelt twee derde van de vrouwen zich beter, zo blijkt uit een van de onderzoeken van het Amsterdam UMC.

In 2019 hebben circa 3600 patiënten een borstreconstructie ondergaan en ongeveer 8000 vrouwen hebben uit cosmetische overwegingen implantaten laten plaatsen.

Plastisch-chirurg Frank Niessen van praktijk Mittsu Institute zag in anderhalf jaar tijd zijn werk drastisch veranderen. Drie jaar geleden werkte hij nog voor de Jan van Goyenkliniek waar hij misschien één à twee explantaties per maand deed, nu, in zijn eigen praktijk beslaat het 80 procent van zijn werk. “Er is meer awareness,” zegt Niessen. “Vorige week had ik nog een vrouw die het leven door de uitzichtloosheid van alle klachten niet meer zag zitten. Ze wilde een euthanasieverklaring. Totdat ze een televisieprogramma over implantaten zag en de combinatie van klachten herkende. Zo kwam ze bij ons terecht.”

Niessen snapt wel dat zijn beroepsvereniging zeker wil weten: Is dit wetenschap of speelt er iets anders?

Krimpend kapsel

Op basis van de wetenschappelijke onderzoeken die er tot dusver zijn gedaan, zegt plastisch chirurg Marc Mureau van de Nederlandse Vereniging van Plastische Chirurgie (NVPC): “Wij vinden het gebruik van borst­implantaten verantwoord en veilig.” Bij slechts 2 à 3 procent van de explantaties hebben plastisch chirurgen in 2019 in de landelijke borst­implantatenregistratie (DBIR) opgegeven dat dit soort klachten de aanleiding was. De meeste protheses worden verwijderd omdat vrouwen pijn krijgen door het kapsel dat zich rond het implantaat vormt. Een kwart komt door kapotte implantaten.

Dat de zorgverzekeraars een fikse stijging zien in het aantal explantaties kan volgens Mureau niet klakkeloos aan de systemische klachten worden toegeschreven. “Het is voor vrouwen in 2018 makkelijker geworden om een explantatie vergoed te krijgen, iets waar de NVPC sterk heeft gemaakt.” Dat kan meespelen. En het aantal implantaties neemt nog steeds toe. “Als er meer protheses ingaan, gaan er op den duur ook meer uit.” Mureau wijst erop dat veruit de meeste vrouwen geen klachten hebben. “Er zijn ook talloze onderzoeken die aangeven dat bij vrouwen een borstvergroting of borstreconstructie een hele gunstige invloed heeft op de kwaliteit van leven.”

Meer over