Nieuws

Smeekbede museumwereld: stop noodsteun niet, verleng hem juist

De museumwereld, financieel keihard getroffen door corona, wil blijvende noodsteun. Het kabinet stopt binnenkort het hulppakket, terwijl de worstelende musea meer tijd nodig hebben om de draad weer op te pakken.

Edwin van der Aa
De eerste bezoekers in het Rijksmuseum, vlak na de heropening afgelopen juni.  Beeld ANP
De eerste bezoekers in het Rijksmuseum, vlak na de heropening afgelopen juni.Beeld ANP

De brancheorganisatie van ruim vierhonderd musea komt maandag met een smeekbede. Het aantal museumbezoeken is in 2020 door corona met 60 procent gedaald naar 13,2 miljoen, meldt de Museumvereniging. Hoofdoorzaken van de malaise zijn de verplichte sluitingen vanwege corona, de beperkingen van het maximumaantal bezoekers en de krimp van het toerisme. Voor dit jaar verwacht de museumwereld een nog verdere terugval, naar 9,7 miljoen bezoeken.

Daardoor worden de musea, zeker de particuliere, keihard geraakt. Hun eigen inkomsten halveerden in 2020 vanwege de crisis. Die strop werd opgevangen door een combinatie van noodsteun en bezuinigingen. De reeds ontvangen steun bedraagt 149 miljoen euro, maar houdt vanaf het vierde kwartaal op.

Dringend appèl

Jan van Kooten, directeur Museumvereniging: “Kleinere musea hebben ingeteerd en grotere musea missen de buitenlandse toeristen. In het vierde kwartaal zullen musea zo’n 65 miljoen euro mislopen en in de eerste helft van 2022 waarschijnlijk nog eens 65 miljoen. Extra steun is nodig zodat musea de crisis kunnen doorstaan én om te kunnen investeren in nieuwe activiteiten voor het publiek.”

De vereniging doet nu ‘een dringend appèl’ op het kabinet voor blijvende noodsteun voor de sector vanaf het vierde kwartaal en voor 2022. Om de crisis door te komen, zouden tot volgend jaar zomer sowieso extra investeringen nodig zijn. “Met extra steun kunnen musea de periode van vraaguitval overbruggen en kan de kwaliteit van het aanbod overeind blijven. Een landelijk herstelfonds is daarvoor onmisbaar.”

Nederland herstarten

Annabelle Birnie, directeur van Hermitage Amsterdam en de Nieuwe Kerk (beide particuliere initiatieven), ondersteunt het pleidooi. “De eerdere noodsteun heeft voor de sector gewerkt en dat is goed. Musea zijn een belangrijk onderdeel van het economisch weefsel. Ze dragen bij aan het herstarten van Nederland. En die herstart is nog niet klaar.”

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap laat weten dat een eventueel herstelplan op de formatietafel ligt. “Maar vooropstaat dat we niemand laten vallen en continu blijven monitoren hoe het ervoor staat,” aldus een verklaring vanuit het departement.

Ontslagen

Bij de Hermitage zullen de effecten nog tot augustus 2023 merkbaar zijn, voorspelt Birnie. “We moeten de organisatie klein houden. Zonder extra noodsteun blijft dat aan orde van de dag.” Als een besluit daarover op zich laat wachten tot er een nieuw kabinet is, wil de directeur een tijdelijke oplossing.

In 2021 worden ontslagen verwacht bij een derde van de musea, bleek dit voorjaar uit een enquête van de Museumvereniging. In totaal sneden ze al voor 125 miljoen euro in de kosten, met name door het aantal tentoonstellingen te verminderen. De werkgelegenheid daalde met 6800 naar 35.000 personen.

Het kabinet stopt per 1 oktober met de steunpakketten. Nu is besloten om vanaf 25 september de 1,5 metermaatregel te laten vervallen, kunnen musea met gebruik van coronatoegangsbewijzen op die datum weer naar volledige capaciteit.

Meer over