PlusNieuws

Schreeuwend tekort aan uitzendpersoneel: ‘Volgend jaar wordt een ramp’

Het tekort aan arbeidskrachten loopt rap op. Uitzender Randstad vreest een permanent tekort van zeker 100.000 uitzendkrachten per jaar. ‘Volgend jaar wordt een ramp.’

Medewerkers van een pakketdienst behandelen pakketjes in een pakkettensorteercentrum. Beeld ANP
Medewerkers van een pakketdienst behandelen pakketjes in een pakkettensorteercentrum.Beeld ANP

Waar sommige sectoren – horeca, vervoer en toerisme voorop – het nog altijd moeilijk hebben, herstelt de rest van de economie zich razendsnel. Vooral in de e-commerce (webwinkels), logistiek, industrie en digitale economie gaat het inmiddels hard. Maar vanwege de onzekere vooruitzichten over het vervolg van de coronacrisis nemen bedrijven nu liever flexkrachten aan dan dat zij openstaande vacatures vast invullen.

“We zien de schaarste aan arbeidskrachten toenemen,” zei Randstadtopman Jacques van den Broek dinsdag bij de presentatie van de tweedekwartaalcijfers van het uitzendconcern, die beter waren dan het tweede kwart van precoronajaar 2019. “Elke maand wordt dat nijpender.”

Dat komt mede doordat veel uitzendkrachten sinds vorig jaar elders werk hebben gevonden, vooral in de e-commerce (onder meer pakket­bezorging, webwinkelmagazijnen of callcenters) en zorg (zoals bij de priklocaties van GGD).

Daarnaast houdt de NOW-loonsteun veel reguliere banen overeind – arbeidsplaatsen die anders mogelijk zouden zijn vervallen waarna de werknemers onder meer via uitzenders op zoek zouden gaan naar een nieuwe baan.

Wereldkampioen deeltijdwerk

Volgens Van den Broek zijn de tekorten structureel en dreigt alleen al tot 2030 een tekort van 100.000 mensen per jaar. “Het is de combinatie van veroudering van de arbeidsmarkt, de beperkte bevolkingsgroei en de behoefte aan meer werknemers in bijvoorbeeld zorg, onderwijs en activiteiten die te maken hebben met de Europese Green Deal voor milieu en duurzaamheid. Heel veel mensen moeten daarvoor geschoold worden.”

“De huidige aanpak is niet toereikend meer. Dat zie je nu al in de zorg, bouw en infrastructuur. We moeten met bedrijfsleven, UWV en overheid om tafel gaan zitten om de onbalans tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te bespreken. En om iedereen die aan het werk wil, aan het werk te houden. We werken nu langs elkaar heen. Dat kan beter.”

“Die 100.000 zou nog wel eens een voorzichtige schatting kunnen zijn,” zegt bankier zakelijke dienstverlening Han Mesters van ABN Amro. “Volgend jaar wordt een ramp. We hebben nu al meer tekorten op de arbeidsmarkt dan we verwacht hadden. De werkloosheid ligt op maar 3,3 procent. Die schaarste gaat ons bijten. Dit wordt een structureel kenmerk van de economie, het is geen kwestie van een jaartje.”

De personeelstekorten kunnen volgens Mesters grote gevolgen hebben voor de Nederlandse economie. “De arbeidsproductiviteit in Nederland is de afgelopen twee jaar gedaald. We zijn wereldkampioen deeltijdwerk; mensen moeten echt langer gaan werken.”

Ingeruild voor een ander

Vorige maand adviseerde de Sociaal Economische Raad (SER) om uitzendwerk verder aan banden te leggen, door onder meer de arbeidsvoorwaarden voor vaste en flexkrachten gelijk te trekken en de maximumduur van uitzendcontracten terug te brengen naar 3 jaar.

Zulke voorstellen lossen de tekorten niet op, zegt Randstaptopman Van den Broek. “Het gaat niet om vast of flex, maar om goed werk. De arbeidsmarkt moet van de zekerheid van het vaste contract naar de zekerheid van werk onder goede omstandigheden en voorwaarden.”

Vakbond FNV Flex wil dat een nieuw kabinet uitzenders en flexwerk juist verder aan banden legt, een flextoeslag in het leven roept en uitzendkrachten dezelfde arbeidsvoorwaarden geeft als mensen in vaste dienst. Volgens bestuurder Karin Heynsdijk doen honderdduizenden uitzendkrachten structureel werk, terwijl uitzenden volgens de bond bedoeld is om pieken en ziekte op te vangen.

“Het gaat daarbij vrijwel altijd om uitzendkrachten die nauwelijks zekerheid hebben over werk en inkomen. Ze kunnen elke dag te horen krijgen dat ze niet meer nodig zijn. Ze worden vervolgens ingeruild voor een andere uitzendkracht. Het moet niet langer lucratief zijn voor werkgevers om uitzendkrachten steeds 6 maanden op WW-vakantie te sturen. Bij vast werk hoort gewoon een vaste baan.”

Randstad boven niveau van 2019

Randstad, ook actief met Tempo Team, Monster en Yacht, is de coronaklap van 2020 inmiddels ruim te boven. In het tweede kwartaal lag de mondiale omzet met ruim 6 miljard euro al hoger dan in dezelfde maanden van 2019, toen er nog geen corona was.

De kwartaalwinst kwam uit op 176 miljoen euro, waar in het tweede kwart van 2020 nog 57 miljoen werd verloren. Aan het begin van de coronacrisis stuurden bedrijven massaal uitzendkrachten weg en namen ze nauwelijks nieuw mensen aan.

Volgens uitzendbrancheorganisatie ABU stijgt het aantal uitzenduren sinds januari weer, na in 2020 elke maand te zijn gedaald. In juni lag het aantal uitzenduren een derde hoger dan in juni 2020, vooral in de administratieve sector, industrie en techniek.

Randstad zette in het tweede kwartaal in Nederland 44 procent meer mensen bij bedrijven aan het werk dan een jaar eerder. Om de groei van het aantal vacatures op te vangen heeft het bedrijf dit jaar al 3400 nieuwe intercedenten aangenomen (wereldwijd).

Meer over