Rutte: Nederland stuurt geen troepen naar Oekraïne

De militaire steun die Nederland Oekraïne wil bieden, zal niet bestaan uit Nederlandse troepen. ‘Daar is geen sprake van,’ zei minister-president Mark Rutte in zijn eerste wekelijkse persconferentie in een jaar tijd.

Hanneke Keultjes
Minister-president Rutte tijdens de persconferentie na afloop van de wekelijkse ministerraad.  Beeld ANP/Bart Maat
Minister-president Rutte tijdens de persconferentie na afloop van de wekelijkse ministerraad.Beeld ANP/Bart Maat

Minister Wopke Hoekstra van Buitenlandse Zaken liet donderdag in een Kamerdebat weten dat het kabinet ‘welwillend kijkt’ naar een eventueel verzoek van Oekraïne om wapens te leveren en te helpen bij ‘defensieve militaire steun’. Of daarmee gedoeld wordt op wapensystemen of trainingen voor de Oekraïense krijgsmacht, wilde Rutte niet zeggen. “Daarover ga ik niet speculeren in het openbaar.” Ook wilde hij niet zeggen of er al een Oekraïens verzoek ligt.

Bij de grens tussen Oekraïne en Rusland is Rusland al een klein jaar bezig met een grote troepenopbouw. Inmiddels zijn er meer dan honderdduizend Russische militairen verzameld in de grensstreek. “Een buitengewoon zorgelijke situatie,” zei Rutte, die begin februari met Hoekstra naar de Oekraïense hoofdstad Kiev reist omdat Nederland zich ‘zeer verbonden’ voelt met het land. “Dit is gevaarlijk voor de hele wereld. Dit gebeurt zo dichtbij. Oekraïne is niet de EU, maar wel Europa. Zo dicht bij huis.”

‘Praten, overleggen, onderhandelen’

“Het is fijn dat er een breed politiek front is dat zegt dat er een strak sanctiepakket moet liggen mocht Rusland Oekraïne binnenvallen,” zei Rutte. Of de premier ook verwacht dat dat gebeurt, zei hij niet. “Ik kan niet in het hoofd van Poetin kijken, maar het moet wel duidelijk zijn dat we niet rustig reageren.” Een inval zou ‘zo’n flagrante schending zijn van wat tussen beschaafde volken betamelijk is’, oordeelt Rutte.

Hoekstra zei na afloop van de ministerraad dat de internationale gemeenschap ‘in de eerste plaats’ inzet op diplomatieke oplossingen. “Door te praten, overleggen, onderhandelen.” Zo overlegden de Amerikaanse en Russische ministers van Buitenlandse Zaken vandaag in Gèneve. “Maar onderdeel van zo'n dialoog is wel dat er forse consequenties kunnen volgen.” Hoekstra wil ‘aan de voorkant aangeven dat agressie consequenties kan hebben’.

Rutte ‘hoopt’ dat de EU snel overeenstemming bereikt over een sanctiepakket dat ingaat mocht Rusland Oekraïne binnenvallen. Dat is nog niet zo makkelijk: over zulke sancties moeten de Europese lidstaten het unaniem eens zijn. Rutte denkt dat dat gaat lukken: “De consensus zal toenemen over het belang van een gezamenlijke Europese positie.”

Gesprekken tussen Amerikanen en Russen gaan door

Rusland en de Verenigde Staten zetten ondertussen hun gesprekken voort. Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, was het laatste crisisoverleg ondanks al het verbale geweld toch hoopvol. Zowel Blinken als zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov willen dat hun gesprek spoedig wordt voortgezet.

Blinken (links) groet Lavrov voorafgaand aan het topoverleg in Genève. Beeld AP
Blinken (links) groet Lavrov voorafgaand aan het topoverleg in Genève.Beeld AP

De tot nu toe weinig toeschietelijke Lavrov zei kort na de ontmoeting dat hij hoopt dat de spanningen kunnen afnemen. “Het was een belangrijk gesprek. Nu begrijpen we elkaars standpunten beter,” reageerde Blinken. “We kunnen nu verder met het vergroten van het onderlinge begrip, maar dan moet de Russische agressie richting Oekraïne stoppen. Rusland moet daar militairen weghalen.”

Voor Rusland was het belangrijk om antwoord te krijgen op eisen die Moskou eerder had gesteld. De VS komt volgende week met de antwoorden. “Daaraan kunnen we zien of we op de juiste weg zitten,” zei Lavrov.

Vrees voor een inval

De Russische minister benadrukte dat de acties van de Navo hem hoog zitten. “We zijn bezorgd over de wapens en militairen die het Westen naar Oekraïne stuurt.” Rusland is zelf al maanden bezig met het vergroten van de troepenmacht in de buurt van de Oekraïense grens. Blinken zei vrijdag dat er meer wapens geleverd gaan worden aan Oekraïne.

De spanningen tussen Rusland en het Westen zijn hoog opgelopen door het conflict in Oekraïne. Sinds 2014 woedt er een burgeroorlog in het oosten van het land. De Navolanden vrezen een Russische inval. De afgelopen tijd hebben meerdere leiders hun steun uitgesproken aan Oekraïne en het Kremlin gewaarschuwd voor de gevolgen van een inval.

Rusland herhaalde voor niemand bang te zijn.

Meer over