Nieuws

Rutte claimt victorie voor licht verliezende VVD: ‘We worden de grootste partij’

Lang is het voorzichtigheid troef bij de VVD op de verkiezingsavond. Als steeds meer exitpolls binnenkomen en duidelijk is dat de liberalen de grootste landelijke partij lijken te worden, wordt de stemming uitbundig.

David Bremmer
Anne Mulder (VVD) reageert in Brouwerij De Paerl op de uitslagen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Beeld ANP
Anne Mulder (VVD) reageert in Brouwerij De Paerl op de uitslagen voor de gemeenteraadsverkiezingen.Beeld ANP

Het is kort voor middernacht als premier Mark Rutte het podium pakt in Haagse brouwerij De Prael. “Het beeld voor ons als VVD is dat er gemeenten zijn waar we plusjes hebben, veel gemeenten waar we gelijk blijven en ook plaatsen waar we ietsjes dalen.” Om de overwinning vervolgens te claimen. “Het is niet te zeggen hoe dat over de rest van de avond uitpakt. Maar één ding weet ik wel: het lijkt er op dat we de grootste partij worden.”

Als dat de VVD inderdaad lukt, is het pas de eerste keer zijn dat de liberalen de grootste zijn tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Tot nu toe was het CDA dat altijd, hoewel in 2018 met minimaal verschil.

Rutte en de partijtop wilden de huid echter niet verkopen voor de beer geschoten was. De hele avond houden alle partijkopstukken van de VVD zich opvallend koest, in wat een bewuste strategie leek. Niemand wilde tegenover de aanwezige media vooruitlopen op de uitslag, bang voor een onplezierige verrassing. “Nee, ik ben niet de eerste die wat gaat zeggen,” stelde bijvoorbeeld fractievoorzitter Sophie Hermans rond half elf, nadat toch uit aardig wat exitpolls bleek dat de VVD slechts licht gaat verliezen.

Peilingen kloppen

Het betekende dat alle voorafgaande opiniepeilingen behoorlijk goed klopten. De laatste I&O peiling voorspelde ruim 2,3 procent verlies. In praktijk lijkt de VVD het echter iets beter te doen. Zo is er in de Rotterdamse exitpoll 1,7 procent verlies, en in Breda 1,5 procent. In Zwolle en Veendam blijft de partij precies gelijk. Ook in Amsterdam levert de VVD slechts licht in.

Het is precies wat de meeste VVD-leden al verwachtten. De stemming switcht van goed naar uitbundig als de eigen burgemeester Jan van Zanen op regionale zender TV West de voorlopige uitslag in Den Haag bekend maakt, op basis van 57 procent van de stemmen. De VVD doet het in de Hofstad uitstekend en behoudt zijn zeven zetels. Een ovationeel applaus volgt.

Pas dan durft campagneleider Thierry Aartsen de VVD-leden iets na half elf toe te spreken. Hij bedankt iedereen, maar houdt een slag om de arm. “De eerste uitslagen zijn binnen en we hebben kans om landelijk de grootste partij te worden. Het wordt een lange lange avond, 90 procent van de stemmen moet nog geteld worden, maar ik heb er vertrouwen in.”

Niets laten liggen

Na Aartsen weet Haagse lijsttrekker Anne Mulder zijn partijgenoten nog meer op te zwepen. “Jullie hebben het geweldig gedaan. Als we er in Den Haag inderdaad in slagen de zetels die we vier jaar terug hebben gewonnen te houden dan hebben we het fantastisch gedaan.”

Tegen die tijd staat de muziek op standje hard en hebben Motown- en rock-klassiekers plaats gemaakt voor Get Ready for This van 2Unlimited en DJ Paul Elstaks Rainbow High in The Sky. Het bier en de wijn vloeien uit de tap.

Volgens interim-partijvoorzitter Onno Hoes mogen zijn partijgenoten meer dan tevreden zijn. “We hebben er echt alles uitgehaald en niets laten liggen.” Hij zegt dat vanwege corona vooral campagne gevoerd is via persoonlijke gesprekken aan de deur. “Folder op folder, flyer voor flyer hebben we door de deuren gedaan. We hebben minder op markten en drukke plekken gestaan deze campagne.”

Meer over