PlusAchtergrond

Ruimere inzet AstraZenecavaccin (voor wie wil) lijkt ophanden

De kans is reëel dat vijftigers op korte termijn toch in aanmerking komen voor het AstraZenecavaccin. Dat kan ook gebeuren met jongere groepen, op voorwaarde van zorgvuldige voorlichting over de risico’s.

Dozen flacons met coronavaccins van AstraZeneca in een koelcel.  Beeld ANP
Dozen flacons met coronavaccins van AstraZeneca in een koelcel.Beeld ANP

Even leek het einde van het gebruik van AstraZeneca in zicht. Als half mei genoeg doses voorradig zijn om alle 60-plussers ook een tweede prik met AstraZeneca te geven, is het wel klaar, suggereerde RIVM-directeur Jaap van Delden afgelopen zaterdag in het AD. Maar de nieuwste adviesaanvraag van minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge aan de Gezondheidsraad duidt juist op een ruimere inzet van AstraZeneca.

Als de voortekenen niet bedriegen, komen straks ook vijftigers in aanmerking voor dit vaccin. Bovendien volgt Nederland mogelijk het Duitse voorbeeld en mogen nog jongere gegadigden, na extra voorlichting, ook met dit middel geprikt worden.

1 op de 100.000

Aanleiding voor de nieuwe adviesaanvraag is een nadere rapportage van het het Europees Geneesmiddelenbureau EMA over de zeer zeldzame, maar ernstige trombosebijwerking. Naar aanleiding van die bijwerking besloot Nederland alleen nog 60-plussers AstraZeneca te geven. Uit analyse van de cijfers door het EMA blijkt dat die aandoening 1 op de 100.000 zestigers kan treffen. Bij vijftigers gaat het om 1,1 op de 100.000.

Daarmee is het risico voor vijftigers, zoals De Jonge schrijft in een toelichting op zijn adviesaanvraag, ‘nagenoeg gelijk’ aan dat van zestigers. Daar komt bij dat per 100.000 met AstraZeneca gevaccineerde vijftigers 25 sterfgevallen door Covid-19 worden voorkomen. Het ligt dan ook voor de hand dat de Gezondheidsraad op korte termijn zal adviseren ook vijftigers AstraZeneca te gaan geven.

Andere landen gaan verschillend om met het vaccin. In België komt iedereen vanaf 41 jaar in aanmerking, in Canada en het Verenigd Koninkrijk ligt de grens bij 30 jaar. Spanje, IJsland en Italië geven het aan 60-plussers, Frankrijk aan 55-plussers. Denemarken gebruikt het helemaal niet en geeft de vaccins aan andere landen. Duitsland hanteert hetzelfde uitgangspunt als Nederland en geeft het vaccin in principe alleen aan 60-plussers. Maar vorige week kondigden een aantal deelstaten een verruiming aan. Ook jongere groepen mogen daar, indien gewenst, met AstraZeneca worden ingeënt, na consultatie van een arts die nadrukkelijk op de risico’s moet wijzen.

Keuzevrijheid

Dergelijke keuzevrijheid is precies wat de Tweede Kamer half april bepleitte in een motie van D66-Kamerlid Jan Paternotte. Wie dat wil zou, voorzien van ‘de juiste informatie’, moeten kunnen kiezen voor AstraZeneca, aldus de motie.

Volgende week wordt een recordleverantie van bijna 600.000 AstraZenecavaccins verwacht. De perikelen rond het vaccin als gevolg van de zeer zeldzame bijwerkingen ondermijnen het vertrouwen van burgers in het middel. Volgens het Britse onderzoeksbureau YouGov beschouwde eind maart slechts een derde van alle Duitsers het vaccin als veilig. In Frankrijk lag het vertrouwen nog lager, op 23 procent.

Opvallend is dat sommige landen ook al beperkingen hanteren bij het Janssenvaccin, waarbij dezelfde ernstige bijwerking kan optreden, hoewel nog sporadischer dan bij AstraZeneca. Frankrijk geeft ‘Janssen’ alleen aan 55-plussers, Italië aan 60-plussers. Nederland heeft vooralsnog geen leeftijdsgrens.

Meer over