Ruim miljoen coronaprikken de prullenbak in: ‘De overschotten zijn overal groot’

Nederland zit met een flink overschot aan coronavaccins. Vanaf deze week raken 3,5 miljoen doses over de datum. Naar schatting de helft moet worden vernietigd, omdat ze niet op tijd konden worden gedoneerd.

Niels Klaassen
Medewerkers bereiden de vaccinatiecampagne voor op luchthaven Schiphol.  Beeld ANP
Medewerkers bereiden de vaccinatiecampagne voor op luchthaven Schiphol.Beeld ANP

Na de mondiale run op vaccins in 2020 is nu een race gaande om te voorkomen dat de kostbare vloeistof bij het afval verdwijnt. Westerse landen zoeken in allerijl naar bestemmingen om hun overschotten te doneren, maar dat lukt nog amper.

Door de ruime inkoop zit Nederland met ruim 11 miljoen ongebruikte doses vaccins en van zeker 3,5 miljoen shots vervalt vanaf deze week in etappes de houdbaarheidsdatum. De coronavaccins zijn in de diepvries slechts negen maanden houdbaar.

Nicaragua en Vietnam

Na een lobby via lokale ambassades hebben Nicaragua en Vietnam onlangs aangegeven samen 1,7 miljoen doses over te nemen, maar daarna blijven nog 1,8 miljoen coronavaccins over die moeten worden vernietigd. “Het gaat nu eerst om AstraZenecavaccins, die vervallen voornamelijk per eind mei en een klein deel per eind juni,” meldt een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid.

Als de rest van de 11 miljoen overbodige vaccins ook moet worden vernietigd, loopt de schade al snel op tot tientallen miljoenen euro’s.

“De hele wereld zit met hetzelfde probleem: de overschotten zijn groot,” meldt de woordvoerder. “Het internationale donatiepogramma Covax neemt ook geen vaccins meer aan, dus nu proberen we met andere landen een-op-een donatieafspraken te maken.”

Wereldwijd overschot

Experts verwachten de komende tijd wereldwijd een overschot van een miljard coronavaccins. De vloeistoffen verdwijnen overigens niet onbehandeld in het riool. Vernietiging gebeurt in Nederland gecontroleerd, onder supervisie en volgens Europese richtlijnen.

Voor een eventuele nieuwe grote vaccinatieronde zijn voldoende vaccins beschikbaar, al kan de woordvoerder geen aantallen geven. De vaccins worden momenteel aangepast, zodat ze bescherming bieden tegen meerdere virusvarianten, meldt Ben van der Zeijst, emeritus hoogleraar vaccins. “Ik zie niet gebeuren dat we nog een keer met die oude vaccins gaan vaccineren. Ik vind het niet zo erg dat we over hebben. In de pandemie geldt: better safe than sorry.”

Om de overschotten verder te beperken, is Nederland, in EU-verband, in gesprek met farmaceuten om leveringen uit te stellen.