Rijk gaat bij ‘weigergemeenten’ bestemming aanpassen voor azc

De 25 veiligheidsregio’s moeten elk nog eens 225 extra crisisnoodopvangplekken regelen. Deze 5625 plekken komen boven op de eerder afgesproken 5500 crisisplekken. Als een gemeente blijft weigeren de bestemming aan te passen van een gebouw dat als asielzoekerscentrum (azc) kan fungeren, dan gaat het kabinet dat doen.

ANP
Slaapplekken voor asielzoekers die, vanwege het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel, buiten de hekken moeten verblijven. Beeld ANP
Slaapplekken voor asielzoekers die, vanwege het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel, buiten de hekken moeten verblijven.Beeld ANP

De niet gebruikte opvangplekken voor Oekraïners de komende tijd worden benut voor de noodopvang van asielzoekers. Dit extra hulpverzoek heeft staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) bij de burgemeesters van het Veiligheidsberaad neergelegd.

Het kabinet beseft dat het hiermee veel vraagt van de regio’s, maar de extra inzet is nodig om te voorkomen dat er mensen op straat slapen, heeft Van der Burg de burgemeesters op het hart gedrukt. De situatie in Ter Apel is onhoudbaar, zegt de staatssecretaris.

Het Veiligheidsberaad bespreekt het verzoek de komende dagen en weken met Van der Burg, zegt voorzitter Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen, en laat zich er nu nog niet over uit. Bruls benadrukt dat de veiligheidsregio’s nu al tegen de grenzen van het uitvoerbare aan lopen en dat al vaker is gezegd dat de gemeenten tot 1 oktober extra crisisnoodopvang kunnen leveren. “We zien wel dat de situatie in Ter Apel onmenselijk en onwenselijk is, dus misschien kan het wat langer duren,” aldus Bruls. Er zou echter nog niets beloofd zijn over nog eens 5625 crisisplekken.

Krapte op de woningmarkt

Sommige kortetermijnmaatregelen om de druk op het aanmeldcentrum Ter Apel te ontlasten, lopen niet goed. Er zijn twee cruiseschepen besteld waarop asielzoekers kunnen worden opgevangen, maar geschikte locaties zijn nog steeds niet gevonden, laat een woordvoerder van de staatssecretaris weten. De eveneens gemaakte afspraak om 7500 vluchtelingen die in Nederland mogen blijven, versneld vanuit asielzoekerscentra te plaatsen in een reguliere woning, ‘loopt totaal niet’, zegt de woordvoerder. “Gemeenten willen wel en doen hun best,” maar onder meer de krapte op de woningmarkt en de wachtlijsten voor andere spoedzoekers spelen de overheid parten, verduidelijkt ze.

Als een gemeente blijft weigeren de bestemming aan te passen van een gebouw dat als asielzoekerscentrum (azc) kan fungeren, dan gaat het kabinet dat doen. Het kabinet wil liever niet dat het zover komt, maar houdt vanaf nu dit instrument paraat, zo schrijven staatssecretaris Van der Burg en minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) aan de Tweede Kamer. De asielcrisis is zo groot, dat het rijk meer instrumenten nodig heeft om de regie te kunnen pakken bij het openen van nieuwe opvanglocaties.

Structurele oplossing

De veiligheidsregio’s hebben maandag nogmaals bij Van der Burg aangedrongen op een structurele oplossing, die van het kabinet moet komen. Daar wordt hard aan gewerkt, zegt de woordvoerder, onder meer aan een wettelijke verplichting voor gemeenten om asielzoekers op te vangen. Zo’n wet is volgens de woordvoerder echter niet van de ene op de andere dag geregeld.

Het kabinet pakt daarnaast de overlast en de instroom van kansarme asielzoekers aan. Ook moet het kabinet ervoor zorgen dat mensen die hier niks te zoeken hebben, zo snel mogelijk vertrekken, zo heeft de staatssecretaris aan het Veiligheidsberaad laten weten.