PlusNieuws

Oproep aan minister Kuipers: ‘Bescherm kwetsbare mensen tegen corona, dat is een grondrecht’

Het kabinet moet maatregelen nemen om kwetsbare mensen beter tegen het coronavirus te beschermen. Nu het virus vrij spel heeft, zijn de risico’s voor mensen met een handicap of aandoening onaanvaardbaar.

Annemieke van Dongen
Jonge kinderen met medische problemen kunnen nu ook worden gevaccineerd tegen het coronavirus.  Beeld Robin van Lonkhuijsen/ANP
Jonge kinderen met medische problemen kunnen nu ook worden gevaccineerd tegen het coronavirus.Beeld Robin van Lonkhuijsen/ANP

Dat stelt een groep van ‘betrokken burgers en deskundigen’, onder wie leden van het voormalige Red Team, dat tijdens eerdere coronagolven tegenspraak leverde aan het Outbreak Management Team en het kabinet. In een brandbrief roepen ze minister Ernst Kuipers van Volksgezondheid op om ‘zijn verantwoordelijkheid te nemen’. ‘Veel burgers willen niet besmet raken, maar door uw beleid hebben ze geen keus.’

Als de minister niet snel actie onderneemt, dreigen ze naar het College voor de Rechten van de Mensen te stappen. ‘Wij zien nu op veel vlakken een schending van grondrechten,’ stelt de groep. ‘Dat mag echt niet.’

Het stuit de ondertekenaars onder meer tegen de borst dat op drukke openbare plekken, zoals in essentiële winkels en het ov, geen beschermingsmaatregelen gelden. “Zelfs in veel ziekenhuizen en verpleeginstellingen zijn mondkapjes niet verplicht. Met als gevolg dat mensen met een kwetsbare gezondheid of een handicap het risico lopen om ernstig ziek te worden,” zegt veldepidemioloog Amrish Baidjoe.

Mondkapjes weer op

Hij houdt zijn hart vast voor de herfst. “We zien het aantal infecties oplopen. Nu is het nog zomer, maar wat staat ons te wachten in het najaar, als mensen weer binnen gaan zitten met de ramen dicht? Het kabinet heeft geen plan, er liggen geen scenario's. We vragen niet om het hele land weer in lockdown te gooien. Maar laten we wel de minimale preventiemaatregelen treffen, die ook de Wereldgezondheidsorganisatie aanbeveelt: regels voor ventilatie en mondneusmaskers op drukke plekken.”

Eerder deze week werd bekend dat het aantal coronapatiënten in ziekenhuizen is opgelopen tot 970. Het RIVM meldt dat er vorige week 42.517 nieuwe coronagevallen werden geregistreerd. Dat is elf procent meer dan in de week ervoor.

Baidjoe wijst erop dat in veel landen om ons heen mondkapjes nog steeds de norm zijn. “Met de afwijzende houding ten aanzien van mondkapjes wijkt Nederland af in Europa. Nee, mondkapjes zijn niet 100 procent effectief, maar dat is een paardenmiddel als een lockdown ook niet. Inmiddels is er voldoende wetenschappelijk bewijs dat mondneusmaskers het risico op overdracht van het virus verlagen.”

Wachten tot het te laat is

Juist door nú relatief simpele beschermingsmaatregelen te treffen, kunnen volgens hem ernstigere (economische) gevolgen worden voorkomen. “De druk op de zorg is nog steeds hoog, terwijl nog veel mensen wachten op uitgestelde operaties. We kunnen ons dus niet heel veel permitteren. Het kabinet legt nu alle verantwoordelijkheid bij sectoren neer, die het ook lastig vinden om plannen te maken zonder kaders. Zo zitten we met z'n allen te wachten tot het te laat is.”

Patiëntenorganisaties vinden het onbegrijpelijk dat alleen zestigplussers een vierde vaccinatie mogen halen. “Wij vinden dat iedereen die er een wil in aanmerking moet komen voor een herhaalprik,” zegt een woordvoerder van Patiëntenfederatie Nederland. “Er zijn vaccins genoeg, waarom zou je die niet ook beschikbaar stellen aan jongere mensen die zich kwetsbaar voelen?”

Gebrek aan daadkracht

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) uitte begin deze maand ook al scherpe kritiek op de lakse houding van het kabinet. Voorzitter Jeroen Dijsselbloem verweet het kabinet niets met eerdere corona-adviezen te hebben gedaan.

De OVV publiceerde begin dit jaar een kritisch rapport over de kabinetsaanpak van de eerste zes maanden van de coronacrisis. Een van de aanbevelingen aan het kabinet was om scenario’s uit te werken om een volgende ‘maatschappij-ontwrichtende crisis’ te voorkomen. Volgens Dijsselbloem is daar weinig van terechtgekomen.

Ook ziet de OVV-voorzitter dat de wetgeving weinig handvatten biedt voor de overheid om daadkrachtig op te treden. Zeker nu de tijdelijke wet die de basis voor de coronamaatregelen regelde is vervallen. “Het kan eigenlijk niet dat de minister van VWS nog steeds geen bevoegdheid heeft om tegen ziekenhuizen of de GGD’s te zeggen wat er moet gebeuren in een crisissituatie. Het lijkt ons heel urgent om zo snel mogelijk te regelen dat een minister in een crisissituatie kan optreden,” zei hij tegen de Volkskrant. “We beginnen dadelijk weer zo’n beetje vanaf nul.”