Op alle defensielocaties was blootstelling aan verf met chroom-6 mogelijk

Op alle defensielocaties zijn medewerkers mogelijk blootgesteld aan kankerverwekkende verf met chroom-6. Daarbij heeft het ministerie van Defensie als werkgever niet aan zijn zorgplicht voldaan, blijkt maandag uit een nieuw rapport van het RIVM.

Barbara Visser (demissionair staatssecretaris Defensie)  tijdens de presentatie van het rapport van de Paritaire Commissie Aanpak problematiek Chroom-6.  Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Barbara Visser (demissionair staatssecretaris Defensie) tijdens de presentatie van het rapport van de Paritaire Commissie Aanpak problematiek Chroom-6.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

De (oud-)medewerkers van deze locaties komen ook in aanmerking voor een schadevergoeding als zij door chroom-6 ziek zijn geworden. Ze waren volgens het RIVM niet voldoende beschermd. Demissionair staatssecretaris Barbara Visser biedt haar excuses aan alle (oud-)medewerkers en hun nabestaanden aan.

Om hoeveel mensen het precies gaat is volgens het RIVM niet te achterhalen. Tot nu toe hebben zich 4000 mensen laten registreren die zeggen onbeschermd te hebben gewerkt, maar mogelijk gaat het om veel meer werknemers. In de periode 1970 tot 2015 hebben zo’n 850.000 mensen bij defensie gewerkt.

De nu gepresenteerde uitkomsten geven volgens het RIVM duidelijkheid aan werknemers: als ze onbeschermd met chroom-6 bij defensie hebben gewerkt en ze later gezondheidsklachten krijgen, dan is nu vast te stellen of dat werkgerelateerd is. Er is dan een vergoeding mogelijk die – afhankelijk van de klachten – ligt tussen de 5.000 en 40.000 euro. Daar bovenop kunnen mensen nog individuele claims indienen.

Onderzoek

Het nu gepresenteerde rapport is het laatste onderzoek naar een kwestie die de gemoederen al decennia bezighoudt. Defensiemedewerkers die tussen 1984 en 2006 op vijf Navolocaties het onderhoud van Amerikaans materieel verzorgden, merkten dat er opvallend veel collega’s ziek werden of vroeg overleden. Ze hadden vaak kanker. Na berichten over de giftigheid van de chroomhoudende verf waarmee zij jarenlang Amerikaanse tanks van een beschermende laag voorzagen, wilden ze er het fijne van weten.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onderzocht sinds 2015 de gevolgen van werken met chroom-6 bij defensie. De eerste resultaten waren in begin juni 2018 glashelder: bij langdurige blootstelling kan chroom-6 long-, neus-, neusbijholte- en maagkanker veroorzaken, concludeerde het RIVM. Ook kan het leiden tot eczeem, astma, rinitis, chronische longziekten of een perforatie van het neustussenschot. In een later onderzoek kwam daar strottenhoofdkanker bij.

Gevaren

De gevaren waren al sinds 1973 bekend. Dat er niks mee werd gedaan, lag volgens het RIVM aan de wens te kunnen blijven werken. De vrees was dat de onderhoudslocaties zouden worden gesloten als defensie de Amerikanen om meer geld vroeg voor veiligheidsmaatregelen.

Volgens het RIVM schoot defensie ernstig tekort door werknemers decennialang bloot te stellen. Vooral spuiters, lassers of meewerkende voormannen op de Navowerkplaatsen liepen gevaar. Voor mensen die op kantoor werkten, was de kans op blootstelling ‘verwaarloosbaar’. Pas medio jaren 90 nam defensie maatregelen om personeel te beschermen, zoals maskers.

Defensie bood excuses aan. Slachtoffers en nabestaanden kregen in elk geval 3850 euro uitgekeerd en, afhankelijk van de ernst van de ziekten, tussen de 5000 en 40.000 euro smartengeld.

Deze compensatieregeling geldt nu dus niet meer alleen voor medewerkers van de vijf Navolocaties, maar voor alle defensielocaties waar militairen onbeschermd met chroom-6 hebben gewerkt. “Ik besef dat dit niet al het leed kan wegnemen. Maar dit is een erkenning voor het niet nakomen van onze zorgplicht,” aldus Visser.

Meer over