Ook Albert Heijn komt met pinda’s en rijst zonder verpakking: ‘Iedereen heeft glazen potje om te vullen’

Albert Heijn gaat van start met (deels) verpakkingsvrije supermarkten. In Amsterdam krijgt de XL-vestiging op het Gelderlandplein de primeur. Met het verpakkingsvrije assortiment moet het gebruik van plastic worden tegengegaan.

Jurriaan Nolles
Een klant koopt een verpakkingsvrij product in een Albert Heijn-filiaal. Beeld ANP
Een klant koopt een verpakkingsvrij product in een Albert Heijn-filiaal.Beeld ANP

Albert Heijn oefent al met het concept in Rotterdam, op 10 mei volgt de Amsterdamse vestiging. Er volgen later nog vijftig winkels. De supermarktketen laat klanten zelf potten meenemen om die te vullen met bijvoorbeeld ontbijtgranen, hagelslag, quinoa of rijst. Het gaat in Rotterdam nog om zes meter van de gang en zeventig producten, maar het is een begin. In de Amsterdamse vestiging zal het om een vergelijkbaar assortiment gaan, meldt een woordvoerder.

AH is niet de eerste supermarkt die met herbruikbare en daarmee duurzame potten werkt. In sommige grotere Jumbowinkels bestaat al enkele jaren de mogelijkheid om ontbijtgranen uit een automaat te halen, om ze vervolgens in een eigen verpakking mee naar huis te nemen. En de onlinewinkel Pieter Pot verstuurt koek, chocolade, kattenvoer en nog meer in herbruikbare potten en flessen.

43 miljard plastic verpakkingen per dag

Albert Heijn is misschien niet de eerste, toch is Ulphard Thoden van Velzen, onderzoeker verpakkingstechnologie en recycling aan de Universiteit van Wageningen, blij verrast. “Consumentenacceptatie is niet gegarandeerd, in die zin vind ik het best een moedige stap.”

Volgens Milieu Centraal gebruiken Nederlanders gemiddeld 43 miljard plastic verpakkingen per jaar, ongeveer zeven verpakkingen per persoon per dag. Een andere organisatie, Natuur & Milieu, meldde dat het grootste gedeelte (65 procent) van de supermarktverpakkingen niet of slechts beperkt recyclebaar is. En vanaf 2024 zijn wegwerpbekers of -maaltijdverpakkingen niet meer toegestaan op kantoor, in de horeca en op festivals.

Voor veel Nederlandse consumenten zijn de plastic verpakkingen een grote ergernis, maar hoe kom je er vanaf? Het lukt Elisah Pals naar eigen zeggen om voor 97 procent verpakkingsvrij te leven. Ze is oprichter van het burgerinitiatief Zero Waste, dat mensen inspireert om zo min mogelijk afval te produceren. Het enige waar ze niet vanaf komt: pleisters en verpakkingen van medicijnen. Verder heeft ze eigenlijk geen plastic nodig. Rijst, noten, pasta; ze haalt ze vaak in grote porties.

Gedrag veranderen

Ze staat tevreden in de supermarkt, op uitnodiging van Albert Heijn. “Iedereen heeft thuis een glazen potje om mee te nemen. Het gaat erom dat we ons gedrag veranderen.”

Daarin loopt Nederland niet voorop. In Duitsland en België gaat het beter met het concept van verpakkingsvrij winkelen. De verpakkingsvrije winkelketen Robuust uit Antwerpen heeft bijvoorbeeld tien ketens. De Franse markt voor verpakkingsvrije verkoop nam met 40 procent toe tussen 2018 en 2019 en in 2020 telde Frankrijk al 560 winkels waar je verpakkingsvrij boodschappen kunt doen, aldus het ministerie van Landbouw.

Hilde van der Vegt van het bedrijf Sup Zero, dat Albert Heijn heeft geadviseerd, zegt dat de Nederlandse consument vooral gericht is op kleine porties en gemak. Ze haalt de eenpersoonsrijst, ‘reeds gekookt’, uit het reguliere schap. “In landen als Frankrijk staan ze toch iets dichter bij de natuur.”

Nu ook Albert Heijn een begin heeft gemaakt met verpakkingsvrij winkelen, lijkt het met Nederland de goede kant op te gaan, zegt Thoden van Velzen. “De afgelopen jaren is de druk van politici en NGO’s toegenomen om het plastic verbruik te verminderen.” Bovendien zijn de prijzen voor plastic gestegen. “Dit laatste veroorzaakt een kleine schokgolf door de verpakkende industrie.”

Meer over