Nieuws

Onderwijsinspectie: schoolgids vaak niet duidelijk over vrijwilligheid ouderbijdrage

Veel scholen moeten duidelijker communiceren over de vrijwilligheid van de ouderbijdrage die ze vragen, vindt de Onderwijsinspectie. Meer dan de helft van de scholen in het voortgezet onderwijs doet dat nu niet goed, is de voorlopige uitkomst van een onderzoek.

Het Parool
De onderwijsinspectie schrok van de vaak dwingend geformuleerde zinnen in de schoolgidsen. Beeld ANP
De onderwijsinspectie schrok van de vaak dwingend geformuleerde zinnen in de schoolgidsen.Beeld ANP

De inspectie analyseerde de schoolgidsen van 160 scholen. Het merendeel voldoet op het punt van ouderbijdragen niet aan de ‘letter van de wet’, schrijft de inspectie in een brief die is verstuurd naar alle schoolbesturen in het middelbaar onderwijs. “Daar schrokken we van,” aldus de directeur van de afdeling die toezicht houdt op de sector. “In het belang van de ouders en de leerlingen zien wij als inspectie erop toe dat de wet wordt nageleefd,” zo besluit hij het schrijven.

Onderwijsgelijkheid

In de wet staat dat de ouderbijdrage voor bijvoorbeeld schoolreizen of extra lessen altijd vrijwillig is. Als ouders die bijdrage niet overmaken, omdat ze het niet breed hebben of omdat ze dat niet willen, mogen hun kinderen sinds vorig jaar niet meer worden uitgesloten van activiteiten. Tot 2021 mochten scholen vervangende activiteiten opzetten. De Tweede Kamer heeft dat verboden om gelijkheid tussen leerlingen te bevorderen.

Maar wie de schoolgidsen leest, kan volgens de Inspectie van het Onderwijs een heel andere indruk krijgen. Scholen vragen vaak bedragen van tientallen tot honderden euro’s voor extra activiteiten, zonder daarbij te vermelden dat het om een vrijwillige bijdrage gaat. De inspectie ziet vaak ‘dwingend geformuleerde zinnen die ouders – ten onrechte – de indruk kunnen geven dat de bijdrage niet vrijwillig is’.

De brief is, hoewel het volledige rapport pas in het najaar verschijnt, expres nu al naar de scholen verstuurd. “Nu hebben ze nog de mogelijkheid om hun schoolgidsen voor het nieuwe schooljaar op orde te maken,” legt een woordvoerder uit. “Anders is het mosterd na de maaltijd.” Hij voegt eraan toe dat het in de communicatie van scholen niet alleen gaat om de schoolgidsen, maar om ‘het hele pakket aan informatie’ dat ze aan ouders geven. De Onderwijsinspectie heeft het onderzoek niet opgesplitst naar gemeente of regio.

Maximaal 225 euro

Volgens de Schoolkostenmonitor, die voor het laatst over het schooljaar 2018-2019 werd gepubliceerd, bedroeg de gemiddelde ouderbijdrage voor basisscholen toen 57 euro. In het voortgezet onderwijs lag deze een stuk hoger: tussen de 80 en 112 euro per jaar, afhankelijk van het schooltype.

Uit onderzoek van Margot Hoogerwerf, Charlie Ubbens en Veerle Schyns, masterstudenten journalistiek aan de UvA, naar Amsterdamse basisscholen, kwam in februari dit jaar een vergelijkbaar patroon naar voren. Volgens het onderzoek vragen basisscholen in de stad gemiddeld 68 euro per jaar van ouders, maar de verschillen tussen de wijken zijn groot. Het hoogste bedrag wordt in het Museumkwartier en Oud-Zuid gevraagd (gemiddeld 188 euro) en het laagste bedrag in Bijlmer-Centrum (gemiddeld 36 euro). Negen scholen vragen 225 euro, de maximale ouderbijdrage in Amsterdam.

In Amsterdam geldt sinds 2019 de grens van 225 euro voor vrijwillige ouderbijdragen. Als scholen meer vragen, ontvangen ze geen gemeentelijke subsidie meer. Marjolein Moorman, destijds ook wethouder Onderwijs, wilde op deze manier ongelijkheid in het onderwijs tegengaan. Hoewel het om vrijwillige bijdragen gaat, ‘wordt het vaak niet als vrijwillig ervaren als je met je loonstrook naar de directeur moet’, zei Moorman hierover. In september 2020 verloren zeven Amsterdamse basisscholen om deze reden hun subsidie; een van deze scholen vroeg een ouderbijdrage van ongeveer 700 euro per jaar.

Tip Het Parool via WhatsApp

Heeft u een tip of opmerking voor de redactie? Stuur een bericht naar onze tiplijn.

Luister onze wekelijkse podcast Amsterdam wereldstad: