Nieuws

Onderwijs gaat ook bij slechtste coronascenario niet meer helemaal op slot

Het onderwijs gaat niet meer helemaal op slot, hoe erg een toekomstige coronapandemie ook wordt. Zelfs in het slechtste scenario – code rood – gaan alle leerlingen nog beurtelings naar school, blijkt uit de sectorplannen voor onderwijs die vrijdag in de ministerraad worden besproken.

Edwin van der Aa
Dozen met coronazelftesten worden afgeleverd bij een basisschool Beeld ANP
Dozen met coronazelftesten worden afgeleverd bij een basisschoolBeeld ANP

In de stukken, die in handen zijn van deze krant, schrijven de betrokken ministers: ‘Het vorige kabinet heeft meermaals besloten tot een sluiting van kinderopvang en onderwijs. Een belangrijke verandering in het uitgangspunt van dit kabinet is dat wij een sluiting van deze sectoren te allen tijde willen voorkomen.’

De sectorplannen, een leidraad voor onderwijsbestuurders, werken volgens vier scenario’s: donkergroen (basismaatregelen zoals goede ventilatie), groen (basis plus extra aandacht voor kwetsbare mensen), oranje (contactbeperking via afstand houden, mondkapjes, looproutes, gespreide pauzes en alleen nog maar onderwijs in de school) en rood (helft van de leerlingen is nog maar op school).

Zelfs in dat heftigste scenario gaan kwetsbare kinderen nog wel fysiek naar school. Als het kabinet besluit om een scenario in werking te laten treden, dan geldt voor scholen dat zij de maatregelen zo snel mogelijk invoeren, maar uiterlijk binnen één werkweek. ‘Omdat snelle wisselingen in de geldende maatregelen het draagvlak voor naleving sterk verminderen, blijven deze maatregelen vervolgens minimaal twee weken geldig,’ staat toegelicht in de leidraad.

Met voorrang testen

Het kabinet wil het liefst dat de helft van de leerlingen om de dag naar school gaat bij code rood. De kinderen die thuisblijven, krijgen afstandsonderwijs. Het is niet verplicht voor scholen om gelijktijdig fysiek en digitaal onderwijs te geven. Zo kunnen leerlingen ook thuiswerkopdrachten mee krijgen.

Wat betreft bescherming tegen het virus wil het kabinet behouden dat onderwijsmedewerkers eventueel weer met voorrang kunnen worden getest, maar in het stuk wordt niets vermeld over voorrang bij vaccinatie. ‘Iedereen die op dat moment in aanmerking komt voor een vaccinatie, kan deze tijdig ontvangen. Dit geldt uiteraard ook voor docenten en leerlingen,’ staat er slechts.

Tot slot krijgen scholen mee fysieke open dagen en dergelijke activiteiten niet meer in de winterperiode te organiseren, maar ‘op momenten waarop de kans het grootst is dat deze daadwerkelijk plaats kunnen vinden’.

Gebrek aan vangnet

De sectorplannen COVID-19 onderwijs hebben de steun van bijna alle onderwijspartijen, alleen de handtekening van de Algemene Onderwijsbond (AOb) ontbreekt. Volgens de bond ontbreken ‘effectieve en afdwingbare’ coronamaatregelen en inkomensbescherming voor personeel met long covid.

Een woordvoerster van de AOb wil inhoudelijk niets zeggen over de nog geheime plannen, maar verwijst naar een opinieartikel dat vrijdag in het AD verschijnt. Daarin bekritiseert de bond het gebrek aan effectieve bescherming tegen het virus en aan een vangnet, voor als mensen onverhoopt tóch ziek worden.

“Als het onderwijs hoe dan ook open moet blijven, waarom dan niet onderwijspersoneel opnemen in vaccinatiestrategie?” vraagt AOb-voorzitter Tamar van Gelder zich af. “Waarom is de bewindsman (minister Kuipers, red.) bijvoorbeeld niet echt aan de slag gegaan om deze zomer alle scholen goed geventileerd te krijgen? Had een plan bedacht, samen met de bouwsector!”

Oude wijn in nieuwe zakken

In de sectorplannen staat inderdaad dat het moeilijk zal worden om alle scholen optimaal geventileerd te krijgen. Het kabinet schrijft: ‘Tegelijkertijd is een deel van de schoolgebouwen moeilijk aan te passen waardoor simpele ventilatie-ingrepen niet afdoende zijn om te kunnen ventileren volgens de arbo-normen. Van schoolbesturen wordt in die gevallen verwacht dat zij altijd de CO2-gehaltes meten en advies vragen.’

De bond vindt per saldo de plannen oude wijn in nieuwe zakken, waarbij ‘contactbeperking’ wederom de boventoon voert als het virus uit de klauwen loopt. Het kabinet geeft dat ook min of meer toe in de bijgevoegde Kamerbrief. ‘Het vertrekpunt zijn de maatregelen die in het verleden geldig waren. Hierbij is het wiel niet opnieuw uitgevonden, maar zijn wel lessen getrokken uit de opgedane ervaringen.’

Er ligt overigens ook een concreet sectorplan corona klaar voor het mbo en het hoger onderwijs. Daarin is veel extra aandacht voor vaccinatievoorlichting en (preventief) zelftesten. In het slechtste scenario – rood – mag straks nog maar maximaal 50 procent van de studenten en het onderwijspersoneel gelijktijdig aanwezig zijn in afzonderlijke ruimtes en op de locatie.

Hogescholen, universiteiten en mbo’s kunnen zelf bepalen welke onderwijsactiviteiten dan nog fysiek plaatsvinden. Daarbij worden ‘de sociale functie van het onderwijs’ en de positie van kwetsbare groepen studenten nadrukkelijk meegenomen, meldt het plan.

Meer over