Plus

Noodkreet van artsen, ziekenhuizen en kankerpatiënten: ‘Stop nú met verkoop van tabak’

Kankerpatiënten, ziekenhuizen, artsen en KWF Kankerbestrijding roepen dinsdag supermarkten, tankstations en gemakszaken op om per direct te stoppen met de verkoop van sigaretten.

Marcia Nieuwenhuis & Anita van Rootselaar
null Beeld ANP
Beeld ANP

In de oproep worden de verkopers verzocht om nú al het rookwaar uit de schappen te halen. ‘Wij vinden het onbegrijpelijk dat supermarkten, ‘gemakswinkels’ en tankstations een product verkopen dat zoveel schade berokkent,’ verklaren ruim twintig ziekenhuizen, een elftal organisaties en medisch specialisten, onder wie kinderartsen, longartsen, internisten en oncologen. Zij willen dat tabak alleen nog in tabaksspeciaalzaken te krijgen is, zodat kinderen minder makkelijk met sigaretten in aanraking komen.

Vanaf 2023 zal de verkoop van tabak via internet verboden zijn en vanaf 2024 mogen supermarkten géén sigaretten meer verkopen. Tankstations en winkels zoals de Primera mogen daar volgens de huidige regelgeving nog tot minstens 2030 mee doorgaan. Dat is tegen het zere been van de initiatiefnemers. Deze week debatteert de Kamer over antirookbeleid.

De oproep is gericht aan supermarkten als Albert Heijn, Plus, Jumbo en Aldi, tankstations als Shell, BP, Esso, Total en aan winkels zoals Bruna, Primera en AKO. Supermarktketen Lidl stopte in 2021 met de verkoop van tabak. Verslavingsarts Robert van de Graaf, noemt het ‘schijnheilig’ dat ‘andere supermarkten die pretenderen gezond en duurzaam te zijn, dergelijke dodelijke producten blijven verkopen’. “Tegen mijn patiënten zeg ik ook: ga gewoon naar de Lidl, niet meer naar die andere boeven.”

Meest vermijdbare oorzaak

Roken is volgens artsen ‘de meest voorkomende, vermijdbare oorzaak van kanker en veel andere chronische aandoeningen’. In 2021 kwamen er 14.700 nieuwe longkankerpatiënten bij. Van hen is na vijf jaar nog slechts 23 procent in leven. “We weten dat ruim 80 procent van de longkankergevallen wordt veroorzaakt door roken,” zegt Carla van Gils van KWF Kankerbestrijding.

Volgens die organisatie is kanker ‘de andere pandemie’. Roken kan zestien verschillende soorten kankers veroorzaken. In totaal sterven er in Nederland rond de 20.000 mensen per jaar aan de gevolgen van roken.

Volgens internist in het Rotterdamse Erasmus MC Robin Peeters kan ‘enorm veel leed worden voorkomen’. “In het ziekenhuis zie ik mensen doodgaan, die als ze niet gerookt hadden niet eens ziek waren geweest.” Volgens de specialist is ‘het minste wat we kunnen doen’, zorgen dat we ‘voorkomen dat kinderen zullen beginnen met roken’.