Nog geen kind terug bij toeslagenslachtoffers, speciaal team moet 1115 kinderen gaan helpen

Een speciaal team moet de uithuisgeplaatste kinderen helpen van gezinnen die zijn geraakt door de toeslagenaffaire. Minister Franc Weerwind (Rechtsbescherming) wil de zaken van de 1115 kinderen uit laten pluizen en actie ondernemen. Toch is het tijdens een proefperiode nog niet gelukt een kind terug bij de ouders te krijgen.

Tobias den Hartog en Carla van der Wal
Gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire lopen mee in de Mars met de Moeders. Met de mars willen de ouders aandacht vragen voor het toeslagenschandaal, waar nog geen oplossing voor gevonden is. Beeld ANP
Gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire lopen mee in de Mars met de Moeders. Met de mars willen de ouders aandacht vragen voor het toeslagenschandaal, waar nog geen oplossing voor gevonden is.Beeld ANP

Wel is in enkele gevallen contact hersteld, tussen ouders die door de Belastingdienst ten onrechte als fraudeur werden bestempeld en hun kinderen die uit huis werden geplaatst. Bij het proefproject waren 13 ouders en 30 kinderen betrokken. Bijna een half jaar nadat naar buiten kwam dat tussen 2015 en 2019 1115 kinderen van toeslagenouders uit huis zijn geplaatst, wordt het zogenaamde ondersteuningsteam (OT) nu landelijk opgetuigd.

Minister Franc Weerwind (rechtsbescherming) zegt dat het noodzakelijk is. “Ik vind dat we ons echt maximaal moeten stretchen om deze groep te helpen. Er is als overheid als geheel gefaald. Ik ben geschrokken van de verhalen van moeders die ik heb gehoord.”

Doordat de Belastingdienst ouders ten onrechte dwong toeslagen terug te betalen, kwam een aantal in grote financiële problemen. Die hadden grote effecten op hun levens: veel relaties strandden, maar ook honderden kinderen werden uit huis geplaatst. Of de financiële problemen aan de basis van die uithuisplaatsingen lagen, wordt nu onderzocht door de inspecties van de betrokken ministeries. Weerwind staat er voor open dat onderzoek uit te breiden met een commissie, mochten er aan het einde van het jaar nog prangende vragen zijn als de inspecties met hun resultaten komen.

Aan het ondersteuningsteam ondertussen de taak ouders te helpen, maar ook te ontrafelen wat vooruitlopend op een uithuisplaatsing én daarna is gebeurd. Uit de CBS-cijfers bleek ook dat 420 kinderen nog niet waren teruggekeerd naar de toeslagenouders. Niet in alle gevallen zal het mogelijk zijn daar verandering in te brengen, waarschuwt Weerwind. “En zo ver zijn we ook nog niet, mensen hebben tot nu toe hun verhaal verteld, ze willen hulp en een luisterend oor.”

Afdwingen

Die hulp is volgens de minister veelomvattend. Het team van experts - waaronder gedragswetenschappers, psychologen en kenners van jeugdzorg - moet ook helpen bij praktische problemen. Is er bijvoorbeeld sprake van woningnood, dan verwacht de minister dat er op een ‘creatieve manier’ bemiddeld wordt. Toch kan het team zelf geen beslissingen afdwingen, om kinderen bijvoorbeeld naar huis terug te laten keren. Het kan wel contacten leggen met jeugdzorginstellingen, hulpverleners en input geven.

Ouders moeten ook gratis rechtsbijstand krijgen. Op dit moment is Weerwind in gesprek met de branchevereniging van advocaten, om te zorgen dat er ook daadwerkelijk mankracht beschikbaar is - binnen de advocatuur geldt een tekort.