PlusNieuws

Nieuwe variant corona komt er zeker: ‘Naïef om te veronderstellen dat we nu klaar zijn’

Een nieuwe variant van het coronavirus die mogelijk ziekmakender is dan het huidige omikronvirus: microbiologen in Nederland houden er rekening mee. Deze dinsdag en woensdag zijn ze in Arnhem bijeen om onder meer te praten over hoe ze de opkomst van nieuwe varianten in de gaten kunnen blijven houden.

Eric Reijnen Rutten
 Marion Koopmans, hoogleraar virologie, tijdens de uitreiking van de Machiavelliprijs.  Beeld ANP
Marion Koopmans, hoogleraar virologie, tijdens de uitreiking van de Machiavelliprijs.Beeld ANP

“Het is zeker dat we er nog niet mee klaar zijn,” zegt Marion Koopmans, viroloog en lid van het Outbreak Management Team (OMT). Of de nieuwe versie nog minder ziekmakend zal zijn dan omikron is niet te voorspellen. “Dat is net zo waarschijnlijk als het omgekeerde: er is nog geen enkele wetmatigheid te zien in het ziekmakende karakter van het virus.”

Voordeel momenteel is dat omikron zó besmettelijk is dat er ‘een bijna synchrone golf over de hele wereld gaat’, stelt Koopmans. “Een nieuwe variant moet van goede huize komen om daar overheen te gaan. Maar het is héél waarschijnlijk dat er nieuwe varianten komen.”

Dubbele infecties met corona

“Je ziet nu ook al dubbele infecties met corona,” zegt arts-microbioloog Bert Mulder van het Nijmeegse Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis. Dan gaat het om mensen die twee varianten van het omikronvirus hebben. Koopmans stelde deze dinsdag op een congres in Papendal bij Arnhem dat die twee varianten eigenlijk als twee aparte varianten moeten worden gezien. “Want het enige dat ze echt gemeen hebben, is dat ze weinig ziekmakend zijn,” zegt Mulder.

Sommige mensen hebben nu een zogeheten recombinant, een soort combinatie van de varianten BA.1 en BA.2 van het omikronvirus. Nu is dat op zich niet erg, aangezien beide varianten nagenoeg dezelfde eigenschappen hebben: ze zijn zeer besmettelijk, ook voor gevaccineerden, maar niet heel erg ziekmakend. Erger is het als er recombinanten ontstaan van bijvoorbeeld de eerdere dodelijkere alfa- of deltavariant en het zeer besmettelijke omikron.

Mulder: “Er wordt ten onrechte vaak gezegd dat virussen alleen maar steeds zwakker worden. Maar met omikron hebben we gewoon geluk gehad. Je mag alleen maar hopen dat een volgende nieuwe variant niet weer ziekmakender is.”

Nieuwe variant corona kan al in zomer

Dat er een nieuwe versie van het coronavirus gaat opduiken, is een zekerheid, stelt Mulder. “We hebben in een jaar tijd vijf nieuwe varianten gehad, het is naïef om te veronderstellen: nu zijn we klaar.”

Wanneer een nieuwe variant opkomt, is niet te zeggen. “Maar je kunt er niet zomaar van uitgaan dat we de zomer zomaar door gaan komen, dan hebben we vorig jaar wel geleerd.” Toen dook in juni de deltavariant op.

De microbiologen hebben deze dinsdag besproken hoe voorkomen kan worden dat het land straks verrast wordt door weer een nieuwe variant. Probleem is dat het massaal testen door de GGD’s maandag stopt. De microbiologen moeten het vanaf dan vooral doen met de testen die nog in de ziekenhuizen uitgevoerd worden. Mulder: “Bij patiënten kun je dan nog zien hoe het virus muteert. Maar het wordt puzzelen om goed zicht te houden.”

Volgens Koopmans kost het even tijd voor het virus weer scherp in de gaten gehouden kan worden. “Voorlopig moeten we het even doen met wat we in het rioolwater kunnen zien.”

Daaraan is te zien hoeveel virus er nog rondgaat. Uiteindelijk moeten die gegevens gecombineerd worden met informatie van onder meer huisartsen en ziekenhuizen.