Update

Nieuwe gezichten in Rutte IV: Ernst Kuipers wordt ‘coronaminister’ en topwetenschapper Dijkgraaf naar Onderwijs

D66 haalt twee opvallende nieuwkomers naar Den Haag: Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, wordt als minister van Volksgezondheid het nieuwe coronaboegbeeld, Robbert Dijkgraaf verruilt een baan als wetenschapper in de VS voor het ministerschap van Onderwijs. Rob Jetten wordt de eerste minister voor Klimaat.

Hanneke Keultjes en Laurens Kok
VVD-leider en formateur Mark Rutte. Beeld ANP/Phil Nijhuis
VVD-leider en formateur Mark Rutte.Beeld ANP/Phil Nijhuis

Ook haalt de partij de huidige burgemeester van Almere, Franc Weerwind, naar Den Haag. Hij zou minister voor Rechtsbescherming worden. Daarnaast wordt zijn partijgenoot Hans Vijlbrief, de huidige staatssecretaris van Financiën, staatssecretaris van Mijnbouw. Dat stellen ingewijden.

Jetten werd twee jaar geleden door toenmalig VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff weggezet als ‘klimaatdrammer’, maar heeft die term later als geuzennaam omarmd. Huidig vicepremier Kajsa Ollongren wordt minister van Defensie.

Alle namen van VVD- en ChristenUnie-bewindslieden in kabinet-Rutte IV zijn ook bekend. De ChristenUnie haalt twee regionale bestuurders naar Den Haag. De Groningse gedeputeerde Henk Staghouwer (59) wordt minister van Landbouw. De Utrechtse wethouder Maarten van Ooijen (31) wordt staatssecretaris van Jeugd en Preventie.

Vicepremier

Carola Schouten (44) gaat wederom als vicepremier het kabinet in, al combineert zij die functie dit keer met het ministerschap op Sociale Zaken. Als tweede minister op dat departement wordt ze verantwoordelijk voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen. Dat heeft de partij zojuist bekend gemaakt. Bij D66 en CDA worden vooralsnog nog geen namen bekendgemaakt of gelekt.

VVD-Kamerlid Mark Harbers wordt minister van Infrastructuur en Waterstaat en zijn collega Aukje de Vries wordt als staatssecretaris van Financiën verantwoordelijk voor de afhandeling van de toeslagenaffaire. Liesje Schreinemacher wordt voor de liberalen minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.

Promotie

Staatssecretaris Dilan Yesilgöz (44) maakt promotie: zij is de beoogd nieuwe minister van Justitie en Veiligheid. Conny Helder (63), nu bestuurder bij zorgbranchevereniging ActiZ, wordt minister van Medische Zorg. Eric van der Burg (56), oud-wethouder in Amsterdam, krijgt als staatssecretaris Asiel en Migratie onder zijn hoede. Dat melden bronnen aan deze site.

Harbers (52) maakt zijn rentree als bewindspersoon: in Rutte III was hij staatssecretaris van Asiel. Nadat in 2019 een lijst van incidenten met asielzoekers verkrachting, doodslag en moord onder het kopje ‘overige’ bleek te zijn geschaard, trad Harbers vrij onverwachts af. Hij vond dat onder zijn verantwoordelijkheid de Kamer verkeerd was geïnformeerd, maar keerde wel terug als Kamerlid.

De Vries (57) zit sinds 2012 in de Tweede Kamer, waar ze eerder Financiën in haar portefeuille had en nu het woord voert over het coronabeleid. Zij krijgt op het ministerie van Financiën een hoofdpijndossier op haar bordje: de afhandeling van de toeslagenaffaire. Het vorige kabinet trad er in januari 2021 voor af, en beloofde beterschap. Maar nog altijd zijn niet alle gedupeerden gecompenseerd die ten onrechte werden beschuldigd van fraude.

Europees Parlement

Schreinemacher (38) zit sinds 2019 in het Europees Parlement, waar ze zich al bezig houdt met internationale handel. Sinds 2009 werkte ze voor de VVD-fractie, waar ze eerst Johan Remkes – die bij de totstandkoming van Rutte IV informateur was – bijstond en daarna rechterhand werd van Jeanine Hennis. Toen Hennis in 2012 minister van Defensie werd, ging Schreinemacher mee als haar politiek assistent, Voordat Schreinemacher naar Brussel vertrok, werkte ze een aantal jaar als advocaat in het bouw- en aanbestedingsrecht.

Rutte IV krijgt steeds meer vorm. Eerder werd al bekend dat VVD’ers Christianne van der Wal, Dennis Wiersma en Micky Adriaansens minister worden in het kabinet-Rutte IV. Van der Wal wordt minister voor Natuur en Stikstof, Wiersma ontfermt zich over Primair en Voortgezet Onderwijs. Adriaansens, nu senator, wordt minister van Economische Zaken.

Van der Wal (48) is nu nog partijvoorzitter en gedeputeerde in Gelderland. Wiersma (35) was al staatssecretaris van Sociale Zaken in het huidige kabinet. Adriaansens (57) is jurist en zit sinds 2019 in de Eerste Kamer.Daarnaast is in Rutte IV een post weggelegd voor de Noord-Brabantse gedeputeerde Christophe van der Maat (41). Hij wordt staatssecretaris van Defensie. VVD’er Barbara Visser - in Rutte III eerst staatssecretaris van Defensie en daarna ‘invalminister’ van Infrastructuur - keert niet terug.

Eerder vandaag werd de verdeling van de ministers en staatssecretarissen van kabinet-Rutte IV onder de vier coalitiepartijen bekendgemaakt: daaruit blijkt dat het CDA de ministers van Sociale Zaken en Buitenlandse Zaken levert. Officieel wordt zondag pas bekend wie er namens de partijen minister worden, als de agenda van formateur en beoogd premier Mark Rutte bekend wordt.

Rutte ontvangt vanaf 3 januari de nieuwe bewindspersonen voor een gesprek, op zaterdag 8 januari is er het zogeheten constituerend beraad, waarbij alle nieuwe ministers samenkomen en afspraken maken over de exacte taakverdeling. Op 10 januari staat het nieuwe kabinet op het bordes.

RTL Nieuws meldde eerder op donderdag dat D66-partijleider Sigrid Kaag de nieuwe minister van Financiën wordt. Daarnaast zou Kajsa Ollongren, nu nog vicepremier, minister van Defensie worden. Bevestiging door D66 blijft vooralsnog echter uit, wel wordt uit het schema duidelijk dat D66 de minister voor die twee departementen levert. Dat betekent dat CDA-leider Wopke Hoekstra definitief niet terugkeert als financiënminister.

Tweede minister

Opvallend is dat de ChristenUnie opnieuw de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit levert. In Rutte III werd die post vervuld door vicepremier Carola Schouten, maar zij zou volgens bronnen nu minister van Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen worden. Dat ministerschap is de tweede en nieuwe minister op het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

D66 levert ook de nieuwe staatssecretarissen voor Cultuur en Media en voor Digitalisering. De minister van Binnenlandse Zaken, waar Digitalisering straks onder valt, is uitgezocht door het CDA, dat ook de minister voor de nieuwe post Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening levert. De VVD krijgt het ministerie van Justitie en Veiligheid ‘terug’, nadat daar ruim vier jaar een CDA’er de scepter zwaaide.

Eerder werd bekend dat CDA-leider Wopke Hoekstra opnieuw minister wordt. Hij wordt getipt als minister van Sociale Zaken of Buitenlandse Zaken. Daarnaast is het de verwachting dat van de huidige CDA-bewindslieden ook Raymond Knops terugkeert in het kabinet. Hugo de Jonge, nu ‘coronaminister’, keert niet terug op het ministerie van Volksgezondheid. Hij werd genoemd als mogelijke minister van Onderwijs, maar het CDA levert geen bewindslieden voor dat departement.

Afscheidsmail

Ook Ferd Grapperhaus, nu nog minister van Justitie en Veiligheid, komt niet terug in het nieuwe kabinet. In een afscheidsmail aan ambtenaren schrijft de CDA’er dat het voor hem ‘persoonlijk spijtig is’ dat veel van ‘de positieve effecten’ van maatregelen die hij de afgelopen jaren trof ‘pas in de komende jaren te zien zullen zijn’.

Vrijdag volgt nog een laatste werkbezoek aan politie, BOA’s en brandweer, sluit hij zijn mail af. ‘Juist in deze dagen spreek ik nog eens mijn steun en waardering naar hen uit. Want - en dat geldt altijd en overal dus ook bij J&V - we moeten altijd omkijken naar de mensen.’

De verdeling van de posten per partij, inclusief de namen die al bekend zijn:

Algemene Zaken
Mark Rutte (VVD): minister-president, tevens minister van Algemene Zaken

Buitenlandse Zaken
CDA: minister van Buitenlandse Zaken
Liesje Schreinemacher (VVD): minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking

Justitie en Veiligheid
Dilan Yesilgöz (VVD): minister van Justitie en Veiligheid
Franc Weerwind (D66): minister voor Rechtsbescherming
Eric van der Burg (VVD): staatssecretaris Asiel en Migratie

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
CDA: minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
CDA: minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
D66: staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Digitalisering

Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Robbert Dijkgraaf (D66): minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Dennis Wiersma (VVD): minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs
D66: staatssecretaris Cultuur en Media

Financiën
D66: minister van Financiën
CDA: staatssecretaris Fiscaliteit
Aukje de Vries (VVD): staatssecretaris Toeslagen en Douane

Defensie
Kajsa Ollongren (D66): minister van Defensie
Christophe van der Maat (VVD): staatssecretaris van Defensie

Infrastructuur en Waterstaat
Mark Harbers (VVD): minister van Infrastructuur en Waterstaat
CDA: staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat

Economische Zaken en Klimaat
Micky Adriaansens (VVD): minister van Economische Zaken
Rob Jetten (D66): minister voor Klimaat en Energie
Hans Vijlbrief (D66): staatssecretaris Mijnbouw

Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Henk Staghouwer (ChristenUnie): minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Christianne van der Wal (VVD): minister voor Natuur en Stikstof

Sociale Zaken en Werkgelegenheid
CDA: minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Carola Schouten (ChristenUnie): Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen

Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Ernst Kuipers (D66): minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Conny Helder (VVD): minister voor Langdurige Zorg en Sport
Maarten van Ooijen (ChristenUnie): staatssecretaris Jeugd en Preventie

Meer over