PlusAnalyse

Nieuw kabinet vóór 2022? Partijen eens op hoofdlijnen, verdeeld over details

Op de Zwaluwenberg in Hilversum willen de formerende partijen donderdag eindelijk knopen doorhakken. Dat moet lukken, blijkt ook uit de door Segers in de trein verloren stukken.

Hans van Soest
null Beeld ANP
Beeld ANP

VVD, D66, CDA en ChristenUnie hopen nog steeds dat er volgende maand een kabinet op het bordes staat. Maar dan moeten ze wel eindelijk ergens akkoorden over sluiten. Dat is nog op geen enkel onderwerp gebeurd, erkenden de informateurs vorige week.

Op hoofdlijnen kunnen de partijen het best eens worden. Afgelopen zomer vonden VVD en D66 elkaar al op enkele belangrijke thema’s, zoals meer geld naar de krijgsmacht en de bouw van een miljoen woningen. Hun stuk op hoofdlijnen was destijds bedoeld om te kijken of andere partijen verleid konden worden om aan te schuiven in de formatie.

Opzet regeerakkoord

Nu blijken VVD en CDA in september ook zo’n ‘aanzet voor een opzet van een mogelijk regeerakkoord’ gemaakt te hebben. Het stuk stamt uit de tijd dat de vorming van een minderheidskabinet nog de enige optie leek. Kamerleden Mark Harbers (VVD), Jaco Geurts en Henri Bontenbal (beiden CDA) schreven een stuk waarmee ze D66 mee wilden krijgen. Het stuk was nog niet af of het bleek al overbodig, omdat D66-leider Sigrid Kaag alsnog instemde met gesprekken over een meerderheidskabinet, waarin ook de ChristenUnie (CU) zou zitten.

Het stuk werd desondanks gedeeld met de andere partijen, en kwam in de openbaarheid doordat CU-leider Gert-Jan Segers het in de trein liet liggen. Daardoor weten we nu dat CDA er op veel punten precies zo inzit als VVD en D66. Neem de crisis op de woningmarkt. Het moet wel heel raar lopen als de verhuurdersheffing voor woningcorporaties niet helemaal verdwijnt. VVD en D66 hintten daar al op en in het ‘treindocument’ staat het zelfs expliciet vermeld. De ChristenUnie was al voorstander. Corporaties houden zo meer geld over om huizen te bouwen.

Ook zou er een aparte minister voor Wonen en Ruimtelijke Ordening komen, die met lagere overheden gaat overleggen over waar er gebouwd gaat worden, ook om ‘verrommeling van het landschap’ te voorkomen.

Toeslagen

Het minimumloon gaat omhoog en de inkomstenbelasting voor werknemers gaat omlaag, zo willen alle partijen. Dat moet de armoede onder groepen werkende tegengaan. Ook de lasten voor werkgevers gaan omlaag, zodat het voor bedrijven aantrekkelijker wordt om mensen in dienst te nemen. Tegelijkertijd wordt de doorgeslagen flexibilisering van onze arbeidsmarkt teruggedrongen. De kinderopvangtoeslag verdwijnt. In plaats daarvan wordt kinderopvang grotendeels gratis. Die maatregel zou ook een antwoord zijn op het veel te ingewikkelde toeslagenstelsel.

Dat er nog nergens overeenstemming over is, komt doordat de details ertoe doen. Zo zijn de vier partijen het eens over een ambitieus klimaatbeleid: de CO2-uitstoot moet terug met 55 procent in 2030. Maar waar VVD en CDA een oplossing zien in kernenergie, komen er alleen nieuwe kerncentrales als de overheid miljarden euro’s aan subsidie op tafel legt. D66 en CU investeren dat geld liever anders.

Ook over medisch-ethische zaken is nog geen akkoord. Dat was ook lang dé reden waarom D66 niet weer met CU in een kabinet wilde. Over migratie zijn de partijen het wel op hoofdlijnen eens (vluchtelingen blijven welkom, arbeidsmigranten zijn nodig), maar over bijvoorbeeld uitbreiding van noodopvang voor illegalen moet nog een stevig robbertje worden gevochten.

“We moeten eruit komen,” benadrukte Segers gisteren na zijn mea culpa over het vergeten van de formatiestukken in de trein. Maar juist op de details worden partijen afgerekend door hun achterban.

Meer over