Nederlandse evacuatie niet klaar als VS echt vertrekt op 31 augustus: ‘Grote aantallen kunnen achterblijven’

Nederlanders en Afghaanse evacués kunnen niet allemaal op tijd worden gered als de Amerikanen inderdaad op 31 augustus vertrekken uit Kabul. In dat geval moet de evacuatiemissie volgens bronnen al eind deze week zijn afgerond.

Hanneke Keultjes
Leden van het Amerikaanse leger begeleiden mensen evacués op het Hamid Karzai International Airport. Beeld AFP
Leden van het Amerikaanse leger begeleiden mensen evacués op het Hamid Karzai International Airport.Beeld AFP

Het aantal evacués groeit nog steeds en de toegang tot het vliegveld in Kabul blijft problematisch.

“Het wordt heel spannend,” zegt een ingewijde. “Het zou zomaar kunnen dat er grote aantallen achterblijven.” Dat komt doordat Nederland veel meer mensen het land uit moet vliegen dan vooraf gedacht. Zo bleek de groep Nederlanders die op familiebezoek was in Afghanistan veel groter dan eerder werd aangenomen: niet tweehonderd, maar zevenhonderd mensen.

Ook demissionair minister Kaag van Buitenlandse zaken verwacht dat er 'extra tijd’ nodig is om mensen uit Afghanistan te evacueren. Buitenlandse troepen zouden op 31 augustus uit het land vertrekken, maar die deadline moet volgens de bewindsvrouw worden verlegd. “Want anders zullen heel veel mensen niet naar Nederland, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk of Frankrijk kunnen vliegen,” aldus Kaag.

Verlenging van de deadline wordt dinsdag door de leiders van de G7-landen besproken. Volgens Kaag zijn ‘onder heel moeilijke omstandigheden’ in de nacht van maandag op dinsdag weer tweehonderd mensen op het vliegtuig gezet. De minister weet niet hoeveel Nederlanders onder hen zijn.

De groep evacués werd vorige week ook groter doordat de Tweede Kamer wil dat Nederland tevens Afghanen opneemt die de Nederlandse missie hebben geholpen als beveiliger of chauffeur, evenals bedreigde mensenrechtenactivisten en journalisten. Een nog onbekend aantal mensen meldt zich daarvoor aan. Het ministerie van Buitenlandse Zaken wil niet zeggen hoeveel mensen er nu op evacuatielijsten staan, maar duidelijk is dat de lijst nog steeds langer wordt.

Geen rangorde

“Die hele grote groep stond tot vorige week op niemands netvlies,” zegt een bron. “Als je kijkt naar het aantal tijdslots dat beschikbaar is voor Nederlandse evacuatievluchten, kan het bijna niet lukken iedereen in veiligheid te brengen.” Bij de evacuatie geldt geen rangorde: mensen met een Nederlands paspoort krijgen niet per se voorrang.

Hoewel Nederland er steeds beter in slaagt om met volle vliegtuigen Kabul uit te vliegen en ook bondgenoten om hulp vraagt, is de situatie volgens bronnen bij de ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie nog steeds onzeker. Vorige week gaf demissionair minister Sigrid Kaag in een Kamerdebat al een ‘winstwaarschuwing’. “We weten niet wat gaat lukken.”

Terugtrekking

De tijd dringt. De Taliban willen niet dat de Amerikanen ook na 31 augustus nog in het land blijven, zodat er meer tijd is voor de evacuatie. Nu zijn er nog duizenden Amerikaanse en andere buitenlandse troepen op het vliegveld in Kabul. Als de laatste militair op 1 september het land uit moet zijn, moet de terugtrekking eerder beginnen.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken is ook bezig met scenario’s voor ná 31 augustus. “We kijken hoe we de mensen die er daarna nog zijn zo goed mogelijk kunnen begeleiden bij hun vertrek,” zegt topambtenaar Carola van Rijnsoever.

Meer over