Nieuws

Minister: nieuw onderzoek naar omstreden veiligheidsoverleg Schiphol

Er komt verder onderzoek naar de rol van het veiligheidsoverleg op Schiphol naar aanleiding van kritiek op de samenstelling ervan en de ondoorzichtige besluitvorming. Daarbij wordt ook gekeken naar een rol voor piloten.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Dat heeft demissionair minister Barbara Visser (Luchtvaart) woensdag aan de Tweede Kamer toegezegd.

Sinds de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) de luchtvaartsector in 2017 en 2018 op de vingers tikte vanwege een gebrekkig veiligheidsbesef, praten Schiphol, luchtvaartmaatschappijen en Luchtverkeersleiding Nederland daar onderling over binnen veiligheidsoverleg ISMS. Dat heeft inmiddels een groot aantal maatregelen aangekondigd om de veiligheid zowel op de grond als in de lucht te verbeteren. Een deel daarvan is al uitgevoerd.

Maar de kritiek op het overleg en de genomen maatregelen houdt aan. Eind vorig jaar herhaalde OVV-voorzitter Jeroen Dijsselbloem tegen de Tweede Kamer reeds geuite kritiek van de raad dat de ontwikkeling van veiligheid op Schiphol ‘sterk samenhangt met economische belangen’. Bovendien denken de betrokkenen volgens de OVV ten onrechte dat hun veiligheidsbeleid goed werkt, ‘en de minister lijkt dat oordeel te volgen’.

Later meldde ook luchtvaartinspectie ILT niet goed over het ISMS-overleg en de genomen maatregelen te kunnen oordelen. De besluitvorming zou niet transparant genoeg zijn.

Nog geen 100 procent

Volgens luchtvaartminister Barbara Visser is er sindsdien wel wat verbeterd. “Het beeld is anders geworden. Het ISMS is naar behoren vormgegeven en levert een verbetering van veiligheid. We zien nu wel meer samenwerking in de sector. Is het daarmee volledig? Nog niet. Er zijn ook verbeterpunten, zowel inhoudelijk als organisatorisch.”

Dit najaar wordt er door het ministerie gekeken of er voortgang is geboekt. “We zullen hopelijk verbetering zien, maar nog niet naar 100 procent. En de sector zelf heeft ook de verantwoordelijkheid beoordelingen over het eigen functioneren uit te voeren.”

Woensdag trok ook pilotenvereniging VNV in Het Parool aan de bel. “De spelers in ISMS gaan zowel over nieuwe veiligheidsmaatregelen als over het geld om de veiligheid te verbeteren,” aldus VNV-voorzitter Willem Schmid. “Daar zit een potentieel spanningsveld: om financiële redenen kan een keuze worden gemaakt die minder optimaal uitpakt voor de veiligheid.”

VNV wil al drie jaar op alle niveaus meepraten, maar daar ‘zitten de partners niet op te wachten’. Nu het ISMS ‘de deur heeft dichtgegooid’ heeft VNV haar deelname aan het ISMS-werkgroepen opgeschort. “We mogen hooguit informatie aanleveren in een soort praatgroepen,” aldus Schmid. “Als het om veiligheid gaat, is informatie geven en dan maar afwachten of daar wat mee wordt gedaan, niet voldoende.”

Zwaar gewogen

Volgens Schiphol, dat de regie voert over ISMS, zijn piloten wel degelijk betrokken. “We begrijpen het punt van VNV,” zegt een woordvoerder van de luchthaven. “Maar veiligheidsbeleid is ook wettelijk en volgens Europese regels de verantwoordelijkheid van luchtvaartbedrijven.”

Er kunnen volgens Schiphol wel piloten in werkgroepen van het overleg plaatsnemen, maar die zitten daar dan namens hun luchtvaartmaatschappij en zijn niet bij besluiten betrokken. “In onze ogen zijn piloten op veel verschillende plekken aanwezig. Hun adviezen worden zwaar gewogen.”

VNV wijst er op dat die voorwaarde nooit op tafel is gekomen, ook niet in de oprichtingsakte van ISMS. Het gaat de vereniging nadrukkelijk niet om meebeslissen. “Financiële eindverantwoordelijkheid als voorwaarde om mee te beslissen over veiligheid is een drogreden,” zegt VNV-voorzitter Schmid. “Het gaat om eindverantwoordelijkheid op het gebied van veiligheid.”

Stroef

Minister Visser zegt de Kamer toe haar licht te zullen opsteken over de relatie tussen het veiligheidsoverleg en het vliegersverbond. “Dit is weer een bevestiging dat het bij ISMS stroef loopt,” zegt Tweede Kamerlid Rudmer Heerema (VVD) desgevraagd. “Hieruit blijkt dat er iets misloopt, maar niemand kan daar de vinger op leggen. Ik ben blij dat de minister dat gaat navragen. Ik wacht af wat daaruit komt.”

“Volgens mij moet het niet zo moeilijk zijn om piloten, met hun grote kennis op het gebied van veiligheid, nauw bij het overleg te betrekken. Er kan best formeel iets geregeld zijn, maar regel nu dat er meer gesproken wordt op plekken waar dat belangrijk is. Ik heb ook begrepen dat het bij afwegingen over veiligheid om financiële consequenties kan gaan. Dat vind ik een belangrijk argument om vliegers juist te betrekken.”

Meer over