Nieuws

Minister Kamp over de staat van de krijgsmacht: ‘Zo gaat het niet langer’

Demissionair minister Henk Kamp van Defensie (VVD) stelt dat de krijgsmacht op z’n laatste benen loopt. ‘Al jarenlang vullen we het ene gat met het andere. Als er wat van ons wordt verwacht, wordt dat linksom of rechtsom zo goed mogelijk gedaan. Ik denk dat het zo niet langer gaat.’

Hanneke Keultjes
Demissionair minister Henk Kamp (Defensie) tijdens het debat over de begroting van zijn ministerie in de Tweede Kamer. Beeld ANP/Bart Maat
Demissionair minister Henk Kamp (Defensie) tijdens het debat over de begroting van zijn ministerie in de Tweede Kamer.Beeld ANP/Bart Maat

Kamp, die eind september inviel als minister na het aftreden van Ank Bijleveld en donderdag zijn begroting in de Tweede Kamer verdedigt, riep de formerende partijen al eerder op jaarlijks 4 miljard euro extra voor Defensie vrij te maken. “Als wij onze mensen gevaarlijk werk laten doen, moeten zij goed geoefend zijn, goed materieel hebben en goed worden beloond.”

Illusie

Volgens Kamp is er telkens bezuinigd op Defensie, maar ‘de verwachtingen voor de krijgsmacht zijn nooit naar beneden bijgesteld’. Volgens SP-Kamerlid Jasper van Dijk is het ‘een illusie’ dat de 4 miljard waarvoor Kamp en de defensietop pleiten er ‘op korte termijn komt’. Volgens hem zal een nieuw kabinet niet zo’n grote structurele uitgave doorvoeren. “Dan moet er nagedacht worden over een alternatief scenario.”

Kamp vindt dat Defensie de komende jaren moet ‘toegroeien’ naar de 4 miljard euro extra, het Europese gemiddelde aan defensie-uitgaven. Maar, benadrukte hij, dat is aan het nieuwe kabinet. GroenLinks-Kamerlid Laura Bromet vraagt zich af wat dan de boodschap is voor een militair. “Waar kun je dan op rekenen? Dat is toch totaal schimmig? Dan wordt het een teleurstelling als dat geld er niet bij komt.”

Kamp wierp tegen dat hij, als demissionair minister, geen nieuw beleid kan ontvouwen. “Ik moet het doen met de bestaande financiële kaders, met de verbeteringen die daarbij zijn gekomen.” Het demissionaire kabinet maakte bij de Algemene Politieke Beschouwingen 300 miljoen euro extra vrij. Dat geld wordt vooral gestoken in achterstallig onderhoud en aankoop van munitie.

Als het om de beloning gaat, wilde FvD-Kamerlid Freek Jansen van Kamp weten op welke loonsverhoging militairen zich kunnen verheugen. De VVD-bewindsman noemde geen concrete bedragen, maar zei bij de lagere rangen ‘tot en met kapitein’ een ‘afstand tot de markt’, de lonen buiten de krijgsmacht, te zien. “Ik denk dat die moet worden ingehaald.”

Geen vrouwenquotum, wel streefcijfers

Om de diversiteit bij de krijgsmacht te bevorderen komt er geen vrouwenquotum, zei Kamp. Wel komen er streefcijfers, waar de commandanten van verschillende eenheden op worden afgerekend. Gedacht wordt aan 30 procent. “Een groter aandeel vrouwen is zeer gewenst.”

Al jaren is ongeveer 11 procent van de Defensiemedewerkers vrouw. Dat is te weinig, stelt Kamp, maar het werven van vrouwen gaat ‘te langzaam’. Daarbij zijn er duizenden openstaande vacatures, waardoor Kamp het voor Defensie niet goed vindt om de helft van het arbeidspotentieel niet te benutten.

Overigens bestreed Kamp dat het om 9000 openstaande vacatures gaat, zoals eerder gemeld aan de Tweede Kamer. “Er zijn 3600 openstaande vacatures. De rest zijn functies die door opleiding of re-integratie open staan, of vacatures die niet vervuld worden omdat er geen geld voor is.”

Afghanistan

Een breed gesteunde motie van D66-Kamerlid Salima Belhaj roept het kabinet op om regels op te stellen over hoe Nederland bij toekomstige militaire operaties omgaat met lokaal personeel. Daarmee reageerde Belhaj op de chaos die ontstond nadat de taliban de macht grepen in Afghanistan. Nederland evacueerde onder druk van de Kamer uiteindelijk veel Afghanen die voor ons land hadden gewerkt.

Volgens Belhaj betekent haar voorstel niet dat Nederland door dergelijke afspraken hoe dan ook verantwoordelijkheid draagt voor oud-medewerkers. “Maar het moet wel duidelijk zijn.”