Nieuws

Minister De Jonge wil huurmarkt aanpakken, wonen ‘betaalbaar’ maken voor lage en middeninkomens

Verhuurders mogen straks voor een woning buiten de sociale huursector niet meer vragen wat ze willen. Het kabinet gaat de huren in de vrije markt deels aan banden leggen. Net als bij sociale huurwoningen worden er normen gesteld aan de hoogte van de huur.

Hans van Soest
‘Veel mensen kunnen geen betaalbare woning vinden of hebben te hoge woonlasten,’ zegt minister De Jonge. Beeld ANP
‘Veel mensen kunnen geen betaalbare woning vinden of hebben te hoge woonlasten,’ zegt minister De Jonge.Beeld ANP

Minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting) wil niet de hele huurmarkt reguleren, maar wel de zogeheten middenhuur. Het gaat volgens de bewindsman dan om woningen waarvoor ‘ergens tussen de 1000 en 1250 euro per maand’ moet worden betaald.

De Jonge wil voor die woningen net als nu voor sociale huurwoningen het zogeheten woningwaardesysteem, beter bekend als het puntenstelsel, invoeren. Hoe meer punten een woning heeft, hoe hoger de huur mag zijn. Dat betekent dat een deel van de verhuurders straks niet meer zelf mag bepalen wat ze hun huurders aan huur vragen. Zij worden dan net zo beschermd als mensen die in een sociale huurwoning wonen.

Waarborg voor bestaaanszekerheid

De wet moet in 2024 ingaan. Eerst wil De Jonge de resultaten van experimenten in Utrecht, Zwolle en Doetinchem afwachten om te kijken hoe het woningwaardesysteem voor de middenhuren het best kan worden ingevoerd. Maar nodig is het wel, benadrukt hij. “Veel mensen kunnen geen betaalbare woning vinden of hebben te hoge woonlasten. Dat raakt aan de bestaanszekerheid van mensen. We moeten huurders en kopers beter beschermen.”

Daarnaast gaat het kabinet ook het recht op huurtoeslag veranderen. Nu hebben alleen huurders daar recht op in huizen die vallen onder de huurgrens voor sociale huurwoningen, nu 763 euro per maand. Straks geldt dat ook voor mensen met lagere inkomens die in duurdere huizen wonen.

Huren is de laatste jaren voor mensen met een laag- of middeninkomen steeds moeilijker geworden. Er is een enorm tekort aan sociale huurwoningen. En wie net te veel verdient om daarvoor in aanmerking te komen, is afhankelijk van een huurhuis op de vrije markt, waar de prijzen enorm zijn gestegen. Verhuurders eisen van huurders vaak dat zij een netto-maandinkomen hebben van minimaal drie keer de huur.

Gedwongen huurverlaging

Wie er straks aanspraak kunnen maken op meer huurbescherming, is nog niet helemaal helder. In elk geval mensen die een nieuwe woning gaan huren of voor wie een flexibel huurcontract afloopt. De Jonge: “Zij kunnen dan naar de huurcommissie stappen als ze bijvoorbeeld 1500 euro moeten betalen voor een appartement van 40 vierkante meter. Die kan de verhuurder dan dwingen de huur te verlagen.”

Ook wil de minister de wet zo wijzigen dat verhuurders en huurders de maximale huurprijs niet kunnen ontlopen door een contract af te sluiten waarin een hogere huur wordt afgesproken. “Nu is er nog vrije contractvorming. We willen dat verbieden voor huizen die onder de grens voor de beschermde huurprijs gaan vallen. Want door het huidige tekort aan huizen, sta je als huurder met je rug tegen de muur als je een huis nodig hebt.”

Of de ingreep ook gaat gelden voor huurders met een lopend huurcontract, is nog niet zeker. “We onderzoeken nog of dat juridisch haalbaar is,” zegt De Jonge. Hij houdt er rekening mee dat verhuurders naar de rechter zullen stappen omdat ze straks niet meer zelf mogen bepalen wat ze vragen voor een huis.

Meer nieuwe woningen

Ook een huis kopen is voor veel mensen steeds lastiger geworden. Door de woningnood is de gemiddelde verkoopprijs van een huis gestegen tot boven de vier ton. Dat terwijl een alleenstaande met een modaal inkomen van 38.000 euro per jaar bij een rente van 2,5 procent slechts een maximale hypotheek krijgen van ongeveer 168.000 euro.

Voor tweeverdieners met beiden een modaal salaris is dat ongeveer 385.000 euro. Het kabinet wil om die reden dat er tot 2030 350.000 koop- en huurwoningen worden gebouwd die bedoeld zijn voor mensen met een laag inkomen of een middeninkomen. Daarnaast moeten er 250.000 sociale huurwoningen bijkomen.

Het kabinet werkt intussen ook aan een plan om de zogeheten Premie A-woningen weer in te voeren. Lagere inkomens krijgen dan subsidie om een huis te kunnen kopen. Dat geld moeten ze terugbetalen als ze het huis verkopen. De eventuele winst mag de koper slechts gedeeltelijk zelf houden.

Tip Het Parool via Whatsapp

Heeft u een tip of opmerking voor de redactie? Stuur een bericht naar onze tiplijn.

Meer over