PlusAchtergrond

Miljoenen AstraZeneca-vaccins binnen handbereik: prik voor de prijs van een biertje

Nu het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) zich buigt over een goedkeuring van het AstraZeneca-vaccin, lijkt het een kwestie van weken voordat Nederland massaal een prik kan halen.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Liefst 11,7 miljoen doses van het in Oxford ontwikkelde vaccin komen dit jaar onze kant op, waarvan 4,5 miljoen nog dit kwartaal. Het vaccin is zo’n beetje in alle opzichten anders dan de al goedgekeurde varianten van Pfizer en Moderna.

Britse kranten noemden het AstraZeneca-vaccin vorige week al de de heilige graal om de coronapandemie achter ons te laten. Dat lijkt opmerkelijk, want de al eerder goedgekeurde vaccins van de Amerikaanse farmaceuten Moderna en Pfizer zijn effectiever dan de Britse evenknie.

Effectiviteit

Waar de Amerikanen een effectiviteit van 95 procent overleggen, scoort het AstraZeneca-vaccin vooralsnog ‘slechts’ 70 procent. Ter vergelijking: een griepprik haalt gemiddeld genomen een bescherming van nog geen 50 procent.

En die bescherming kan bij AstraZeneca zomaar nog eens hoger uitvallen: bij een lagere dosering lijkt het vaccin juist beter te werken. Die hypothese wordt nu nader onderzocht. Pascal Soriot, de Fransman die aan het roer staat bij de Britse farmaceut, spreekt in ieder geval al van een bescherming die wedijvert met de Pfizer- en Moderna-vaccins: “Wij hebben de winnende formule.”

Vaccin voor de massa

Want laat er geen misverstand over bestaan: het AstraZeneca-vaccin is bestemd voor de massa. Waar de Amerikaanse vaccins duur in productie zijn (immers ontwikkeld met de hypermoderne mRNA-techniek) en het best gedijen onder ijskoude temperaturen, kost een AstraZeneca-vaccin nog geen drie euro en kan het prima op huiskamertemperatuur worden bewaard. Kortom: een prik tegen corona voor de prijs van een biertje.

Nog een groot verschil: de onderzoekers van Oxford maakten bij de ontwikkeling van het vaccin gebruik van een onschuldig chimpanseevirus, dat ze de uiterlijke kenmerken van het coronavirus gaven. Klinkt misschien complex, maar het is van opzet een stuk traditioneler dan de Amerikaanse mRNA-vaccins, waarbij het lichaam als het ware bouwstenen krijgt om afweer tegen corona op te wekken.

Eén miljoen prikken per week

In het Verenigd Koninkrijk, dat momenteel zwaar wordt getroffen door corona, is vorige week al een start gemaakt met massa-inentingen met het AstraZeneca-vaccin. Van serieuze bijwerkingen is vooralsnog geen sprake, melden Britse media.

En dat is goed nieuws voor minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid), die het afgelopen jaar alle pijlen had gericht op het AstraZeneca-vaccin. Zodanig zelfs, dat de al ontwikkelde vaccinstrategie op de schop kon toen bleek dat Moderna en Pfizer eerder de finish haalden.

Nu het AstraZeneca-vaccin alsnog binnen handbereik lijkt, kan in Nederland vaart worden gemaakt met vaccineren. Volgens de landelijke koepelorganisatie van de GGD kunnen dit voorjaar wekelijks een miljoen prikken worden gezet. Zo ver is het nog niet: eerst moet het EMA de knoop doorhakken over het vaccin. Naar verwachting gebeurt dat op 29 januari.

Het EMA brengt formeel alleen een advies uit over toelating. De Europese Commissie heeft uiteindelijk het laatste woord, maar volgt naar verwachting de aanbeveling van de in Amsterdam gevestigde toezichthouder.

Meer over