Nieuws

Meer aanwijzingen voor milder ziekteverloop omikron

Een lichtpuntje in barre tijden: nieuwe onderzoeken duiden op een milder ziekteverloop bij de omikronvariant dan bij eerdere varianten van het coronavirus. Al is het nog te vroeg voor keiharde conclusies.

Bas Soetenhorst
null Beeld ANP
Beeld ANP

Volgens woensdag verschenen cijfers van het Imperial College London hebben mensen die besmet zijn met de omikronvariant 15 tot 20 procent minder kans het ziekenhuis te moeten bezoeken en 40 tot 45 procent minder kans één of meer nachten in het ziekenhuis te moeten doorbrengen vergeleken met de deltavariant van het coronavirus. Het zijn de meest overtuigende cijfers tot nu toe dat de in opmars zijnde omikronvariant een milder ziekteverloop kent.

De resultaten zijn gebaseerd op gegevens van 56.000 omikronbesmettingen en 269.000 deltabesmettingen. Het is relatief gunstig nieuws, dat ertoe zou kunnen leiden dat de prognoses van het RIVM over een nieuwe piek in de ziekenhuizen in Nederland iets naar beneden kunnen worden bijgesteld. Maar de Britse onderzoekers waarschuwen dat vanwege de veel hogere besmettelijkheid van de omikronvariant het risico blijft bestaan dat het zorgstelsel in het Verenigd Koninkrijk overbelast raakt door de grote toestroom van patiënten.

Studie uit Zuid-Afrika

Nieuwssite Politico meldde eerder woensdag inzage te hebben gekregen in nog niet gepubliceerde gegevens van de Britse gezondheidsdienst UKHSA. Die instantie zou ook concluderen dat omikron iets milder is dan de deltavariant van het coronavirus.

Een eveneens woensdag verschenen studie uit Zuid-Afrika, nog niet geverifieerd door andere wetenschappers, wijst in dezelfde richting. Onderzoekers stellen op basis van gegevens, verzameld tussen 1 oktober en 6 december, dat mogelijk sprake is van een verminderde kans op ziekenhuisopname en ernstige ziekte vergeleken met het deltavirus dat het afgelopen jaar dominant was en nu in hoog tempo wordt verdrongen.

Ook studies uit Hongkong en Cambridge suggereren dat omikron weliswaar een stuk besmettelijker is dan de deltavariant, maar minder schade kan aanrichten in het lichaam.

Afgelopen dinsdag zei RIVM-directeur Jaap van Dissel nog dat er op dat moment geen signalen waren dat omikron minder ziekmakend is. Hij relativeerde gegevens uit Zuid-Afrika, dat een relatief jonge bevolking heeft die minder kwetsbaar is voor Covid-19.

Daar komt bij dat het virus doorgaans in eerste instantie vooral rondgaat onder jongere leeftijdsgroepen, die vaak meer sociale contacten hebben. Die groepen hebben milde coronaklachten en daarom ligt het voor de hand dat in eerste instantie relatief weinig mensen in het ziekenhuis belanden door de omikronvariant. Pas als het virus ook op grote schaal oudere, kwetsbaardere groepen bereikt, zouden duidelijker uitspraken kunnen worden gedaan over de impact van de omikronvariant.

Wisselend beeld uit Denemarken

Gegevens uit Denemarken, dat vooroploopt met onderzoek naar omikron, kunnen verder voedsel geven aan de stelling dat omikron minder ziekmakend is. Slechts een handjevol mensen met omikron is daar tot nu toe op de ic belandt. Als het gaat om alle ziekenhuisopnamen is 0,6 procent van de mensen met een omikronbesmetting opgenomen, tegenover 1,6 procent van degenen met andere virusvarianten.

Maar ook hier kan dat ogenschijnlijk gunstiger beeld verband houden met het feit dat het virus in eerste instantie vooral jongeren treft. Naarmate meer oudere groepen besmet raken met omikron, kan het percentage in het ziekenhuis stijgen.

Disclaimer

Bij álle onderzoeken over de ziektelast van omikron is een stevig voorbehoud nodig, omdat het ingewikkeld is onderscheid te maken tussen de effecten van de verschillende virusvarianten. Daarbij moet ook in acht worden genomen dat een voornaam deel van de bevolking eerder dit jaar is gevaccineerd.

Wel staat al vast dat de bestaande vaccins zonder boosterprik minder goed werken tegen omikron. Dat maakt ze niet nutteloos; de aanname is dat mensen die eerder dit jaar gevaccineerd zijn nog steeds beter beschermd zijn tegen ernstige ziekte dan ongevaccineerden die niet door besmetting enige immuniteit hebben opgebouwd.

Meer over