Maatschappijen boos: winst op Schiphol, toch gaan de tarieven omhoog

Luchtvaartmaatschappijen vinden het onverklaarbaar dat de luchthaven het afgelopen jaar ondanks corona 105 miljoen euro winst heeft gemaakt, maar toch haar tarieven 37 procent wil verhogen.

Herman Stil
null Beeld ANP
Beeld ANP

Vliegveld en maatschappijen liggen als sinds vorig najaar met elkaar overhoop. Om de coronaverliezen in te lopen die de afgelopen twee jaar zijn behaald doordat er veel minder kon worden gevlogen, wil Schiphol haar luchthaventarieven de komende drie jaar 37 procent verhogen.

Vrijdag bleek dat Schiphol Groep ondanks twee jaar coronacrisis in 2021 toch winst heeft gemaakt, 105 miljoen euro. Dat is te danken aan een aantal opstekers. Het bedrijf heeft alvast de verwachte boekwinst uit de verkoop van haar belang van 8 procent in de vliegvelden van Parijs, ADP, in de boekhouding verwerkt, 252 miljoen euro.

De luchthaven moet de komende anderhalf jaar van de aandelen af, omdat Parijs de samenwerking vorig jaar heeft opgezegd. Daarnaast is het vastgoed op en rondom Schiphol op papier 69 miljoen meer waard geworden. Ook is 84 miljoen euro NOW-steun opgestreken.

Zonder zulke bijzondere baten kwam het operationele verlies uit op 287 miljoen euro. De omzet groeide naar 816 miljoen, nog altijd maar de helft van 2019.

Coronaverliezen compenseren

Luchtvaartmaatschappijen zijn geschokt door de volgens hen onverwacht hoge winst. Vanaf april gaan de haventarieven die ze aan het vliegveld moeten betalen immers 37 procent omhoog. Volgens Schiphol is dat onvermijdelijk om haar coronaverliezen inlopen.

De maatschappijen vinden het onverantwoord dat ze naast hun eigen coronaverliezen ook nog moeten opdraaien voor die van Schiphol. Ze zullen die extra kosten doorberekenen in de ticketprijzen.

“De winst van Schiphol sterkt ons in het standpunt dat die verhoging volstrekt onredelijk is,” aldus voorzitter Marnix Fruitema van luchtvaartbrancheclub Barin. “Die 105 miljoen is op zijn minst oncomfortabel voor de luchtvaartsector, die over de gehele corona periode honderden miljoenen euro’s is kwijtgeraakt.”

Hij vindt dat Schiphol onder meer de opbrengst van het ADP-belang met de branche zou moeten delen. Mogelijk levert dat bij verkoop meer op dan het bedrag dat nu is bijgeschreven. Op de beurs van Parijs is het belang momenteel 1,1 miljard euro waard. Schiphol betaalde er in 2008 538 miljoen euro voor.

Alleenheerser

De luchtvaartsector is al jaren ontstemd dat het vliegveld grote winsten uit luchthavenvastgoed haalt, maar dat niet hoeft te verrekenen in haar tarieven. Volgens Fruitema is Schiphol (dat ook met de vliegvelden van Eindhoven, Rotterdam en Lelystad actief is) een monopolist die zich als alleenheerser gedraagt.

Zowel Barin als individuele maatschappijen als KLM, Transavia en Easyjet hebben bij toezichthouder ACM bezwaar aangetekend tegen de verhoging. Ook de mondiale brancheorganisatie Iata heeft dat gedaan. Fruitema: “We nemen aan dat deze winst effect heeft op het besluit van ACM.”

De toezichthouder heeft, ongebruikelijk, nog altijd geen oordeel over de verhoging geveld maar wel laten weten dat deze hangende een besluit niet wordt uitgesteld.

Volgens financieel topman Robert Carsouw houdt Schiphol vast aan de verhoging. Hij wijst op de schuld van 5,4 miljard euro, die in coronatijd is verdubbeld. “De tariefsverhoging valt ons niet licht. Het blijft heel pijnlijk. Hopelijk komt ACM vóór april tot een conclusie hierover.”

Geen winstdeling

De winst van 105 miljoen euro die Schiphol heeft behaald, betekent bovendien niet dat de luchthaven haar aandeelhouders (het Rijk, Amsterdam, Rotterdam en Aéroports de Paris) winstdeling uitkeert.

Dividend wordt niet berekend over de nettwowinst. Vorig jaar ontving de hoofdstad ook al geen dividend en werd de 29,6 miljoen die het over 2019 had kunnen ontvangen, afgeblazen vanwege de coronacrisis.

Meer over