PlusExclusief

Longartsen: helft coronapatiënten in ziekenhuis heeft niet-westerse achtergrond

9 op de 10 coronapatiënten in het ziekenhuis zijn niet gevaccineerd, aldus het RIVM. Ongeveer de helft van hen heeft een niet-westerse migratieachtergrond, blijkt uit een inventarisatie van Nederlandse longartsen. ‘Zonder met een beschuldigende vinger te wijzen: hier valt winst te behalen.’

null Beeld Lin Woldendorp
Beeld Lin Woldendorp

“Als het virus komende winter opleeft, is het belangrijk dat die groep met een niet-westere achtergrond ook goed gevaccineerd is. Dat voorkomt druk op de zorg,” zegt Leon van den Toorn, longarts in het Erasmus MC en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Artsen voor Longziekten en Tuberculose.

De longartsenvereniging zette een enquête uit onder alle Nederlandse ziekenhuizen, waaruit blijkt dat er onevenredig veel coronapatiënten met een migratieachtergrond in het ziekenhuis liggen. “Die enquête is niet om te stigmatiseren, maar om bij te dragen aan een oplossing,” aldus Van den Toorn. “Mensen met bijvoorbeeld een Turkse of Marokkaanse achtergrond kampen vaker met overgewicht of diabetes dan mensen met een Nederlandse achtergrond. Daarom is vaccinatie voor hen nog belangrijker om een ernstig ziekteverloop te voorkomen.”

Een studie uit april stelde al flinke verschillen in de covideffecten vast. Het sterftecijfer van Nederlanders met een migratieachtergrond lag anderhalf keer hoger dan onder Nederlanders zonder. In Amsterdam belandden mensen met een migratieachtergrond vier maal vaker met covid in het ziekenhuis, concludeerden het Amsterdam UMC, de GGD en Pharos, expertisecentrum in gezondheidsverschillen.

De enquête van de longartsen betrekt nu ook de vaccinatiestatus daarbij. “40 tot 60 procent van de opgenomen niet-gevaccineerde patiënten betreft Nederlanders van niet-westerse afkomst,” aldus Van den Toorn. Die ruime marge komt doordat maar 60 procent van de ziekenhuizen respondeerde op de enquête. “De cijfers moet je zien als een representatieve steekproef.”

Oververtegenwoordigd

De Nederlandse bevolking bestaat volgens het CBS voor 14 procent uit mensen met een niet-westerse migratieachtergrond. Met een aandeel van 40 tot 60 procent in de ongevaccineerde ziekenhuispatiënten zijn die groepen dus oververtegenwoordigd.

Dat is geen verrassing. Zo tonen de Amsterdamse vaccinatiecijfers al maanden dat de stadsdelen Nieuw-West en Zuidoost, waar relatief veel mensen met een migratieachtergrond wonen, zo’n 15 procentpunt achterblijven bij het Nederlandse gemiddelde van 75 procent. De vaccinatiegraad lijkt samen te hangen met de sociaaleconomische status, een begrip dat opleidingsniveau, inkomen en taalbeheersing behelst. Ook in stadsdeel Noord, met relatief veel inwoners van Nederlandse komaf met een lagere sociaaleconomische status, blijft de vaccinatiegraad achter, zij het minder dan in Nieuw-West en Zuidoost.

“Vaccineren is onmiskenbaar zeer effectief,” aldus Van den Toorn. Vrijdag toonde een RIVM-studie dat de vaccins ook bij de deltavariant zeer goed beschermen tegen ziekenhuis- en ic-opname: respectievelijk 95 en 97 procent.

Maatwerk

Het beleid om de vaccinatiegraad te verhogen is een samenwerking tussen het ministerie van Volksgezondheid en de plaatselijke GGD’s, aangevuld met initiatieven vanuit de medische wereld. “De situatie verschilt per regio,” aldus een voorlichter van het ministerie. Zo kent Rotterdam relatief veel Kaapverdianen en Amsterdam meer Ghanezen. Dat vraagt om maatwerk. “Je moet inzoomen, vaak via sleutelfiguren in de gemeenschappen. Dat doen de GGD’s. De rijksoverheid levert algemene informatie in verschillende talen.”

De Amsterdamse GGD zette al mobiele prikteams en prikcontainers in. Via onder meer lessen op scholen wil wethouder Simone Kukenheim (Zorg) de vaccinatiegraad overal in Amsterdam gelijk krijgen aan het Nederlandse gemiddelde.

“Bij sommigen gaat het er gewoon niet in dat de overheid het goed met je voor heeft,” zei Pharosmedewerker Mohammed Azzouz eerder. “Minderheden voelen zich buitengesloten, ze zien zichzelf als tweederangsburgers,” zei Charles Agyemang, als hoogleraar van het Amsterdam UMC betrokken bij de studie naar corona en etniciteit.

Meer over