Kamer: nieuwe onderzeeboot moet in Nederland worden onderhouden

Een groot deel van de Tweede Kamer wil dat de nog te kopen nieuwe onderzeeboten in Nederland worden onderhouden. Ook moeten Nederlandse bedrijven ‘een wezenlijke rol’ krijgen bij de productie. In dat geval zouden Damen en Koninklijke IHC overblijven in de strijd om de miljardenorder.

Hanneke Keultjes
De bemanning van één van de huidige onderzeeboten Zr. Ms. Dolfijn tijdens een dekbarbecue. Beeld Onderzeedienst Koninklijke Marine
De bemanning van één van de huidige onderzeeboten Zr. Ms. Dolfijn tijdens een dekbarbecue.Beeld Onderzeedienst Koninklijke Marine

“We moeten daarvoor niet afhankelijk zijn van het buitenland,” zegt VVD-Kamerlid Jeroen van Wijngaarden, die donderdag bij het debat over de defensiebegroting een motie hiervoor indient, mede namens CDA, ChristenUnie, SGP, JA21 en de groep Van Haga. “Als het gaat om militair geheime zaken, moeten we daar soeverein en autonoom in zijn. Ik wil dan niet dat zo’n boot dan voor onderhoud een halfjaar naar Frankrijk moet.”

Daarmee lijkt de Kamer het kabinet te willen dwingen te kiezen voor een onderzeebootbouwer die een Nederlandse werf als partner heeft. Dat zijn het Zweedse Saab (dat een duo vormt met Damen) en het Franse Naval Group (dat samenwerkt met Koninklijke IHC). Het Duitse ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS) heeft geen Nederlandse partner, maar wil de boten wel in Den Helder bouwen. Het Spaanse Navantia viel al eerder af.

Walrusklasse

Met de aankoop van vier nieuwe onderzeeboten, die de huidige boten van de Walrusklasse gaan vervangen, is tussen de 3 à 4 miljard euro gemoeid. De boten moeten nog worden ontworpen en gebouwd. Dat proces kan Nederland niet helemaal in eigen hand houden, erkent Van Wijngaarden, omdat de expertise daarvoor ontbreekt. “We hebben een maritieme industrie om trots op te zijn. Die is heel goed in bovenwaterschepen, maar onderwaterschepen zijn een heel andere tak van sport.”

Daarom wil Van Wijngaarden dat de kennis om de boten in de vaart te houden wordt overgeheveld naar Nederland. Dat kan bijvoorbeeld door buitenlandse experts in dienst te nemen of door Nederlanders op te leiden. De VVD’er wil dat werven worden uitgedaagd om duidelijk te maken hoe ze voor productie en onderhoud met Nederlandse bedrijven gaan samenwerken.

De vervanging van de onderzeeboten gaat veel trager dan was gepland. Al in 2019 had het kabinet een keuze moeten maken voor een bouwer, maar omdat er geen kandidaat met kop en schouders boven de andere uitsteeg, werd de keuze uitgesteld. Nu wordt een ‘dialoog’ gevoerd met de drie overgebleven kandidaten, maar daarbij wordt nog te weinig informatie uitgewisseld. Van Wijngaarden wil dat er haast wordt gemaakt. “De dreigingen wachten niet.”

Meer over