Plus

Kamer is tegen ‘Duits model’ coronapas: alleen naar de club als je een prik hebt

Met een coronatoegangsbewijs voor alleen gevaccineerde of genezen mensen zou het nachtleven sneller open kunnen. Het OMT suggereert zo’n ‘2G-model’, maar de politiek wil er nu niet aan. ‘Dit is een drempel.’

Mark Rutte: 'In een pandemie heb je niet de luxe om dingen helemaal uit te sluiten, maar er liggen geen voorstellen.' Beeld ANP
Mark Rutte: 'In een pandemie heb je niet de luxe om dingen helemaal uit te sluiten, maar er liggen geen voorstellen.'Beeld ANP

Wat weet Mona Keijzer dat het grote publiek niet weet? In haar afscheidsbrief met felle kritiek op het coronabeleid schreef de ontslagen staatssecretaris maandag: ‘Het langzaam overgaan naar een situatie waarin je alleen nog maar ergens naar binnen mag met vaccinatie- of herstelbewijs (2G-systeem) is onnodig en niet proportioneel. De samenleving is niet maakbaar.’

Langzaam overgaan op een 2G-systeem? Experts wijzen erop dat het in riskante settings – zoals slecht geventileerde nachtclubs – slim kan zijn om alleen gevaccineerden of van Covid-19 genezen gasten toe te laten. Nu werkt het Nederlandse coronabewijs volgens het 3G-model: wie genezen, volledig gevaccineerd of negatief getest is, krijgt een QR-code en kan overal naar binnen. Deze opzet is het eerlijkst, vinden kabinet en Tweede Kamer: wie geen vaccin wil kan tóch naar de bioscoop.

Laatste slot

Maar de samenleving zit voor een deel nog dicht. Het nachtleven is verboden, evenementen kunnen niet volledig plaatsvinden. Om het laatste slot van het sociale leven te halen kan een strikter toegangsbewijs helpen, schreef het OMT in het laatste advies.

Bij ongevaccineerden is de kans nog altijd ‘twee keer zo groot’ dat ze het virus dragen, ook na een negatieve sneltest, stelt het OMT. Ook lopen deze negatief geteste – maar niet-immune – personen meer kans om zwaar ziek te worden als ze toch geïnfecteerd raken.

In Berlijn is dit 2G-beleid de praktijk: veel is daar net als hier mogelijk met een negatieve test (3G dus), maar voor een bezoek aan de nachtclub is vaccinatie of genezing vereist.

Keijzer vreest dat het die kant op gaat, het kabinet zette de deur daarvoor eerder op een kier. Er zijn nu geen plannen voor, benadrukte demissionair premier Mark Rutte dinsdag in het vragenuurtje. “In een pandemie heb je niet de luxe om dingen helemaal uit te sluiten, maar er liggen geen voorstellen.”

Eerder zei demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge al dat hij niet zo veel ziet in een uitgeklede coronapas: “Als kabinet doen we dat liever niet,” zei hij in het coronadebat. “Het maakt onderscheid, het werpt een drempel op.’’ Voor het 2G-model is ook een wetswijziging nodig, maar de benodigde Kamermeerderheid is ver uit zicht.

D66 lijkt alleen te staan als voorstander van het 2G-model: “Het lijkt me redelijk als je iets kunt versoepelen wat anders dicht moet blijven,” zei Kamerlid Jan Paternotte. “In Duitsland gebeurt het, ik wil dat het kabinet dat hier ook mogelijk maakt.” Vrijwel alle andere partijen zijn tegen of neigen naar een nee. “Wat ons betreft komt 2G-benadering er niet,” zei CDA-Kamerlid Joba van den Berg. “Dat zouden wij als drang zien.’’ Aukje de Vries (VVD) meldde: “Wij zijn voorstander van het gelijkstellen van het vaccinatie-, herstel- én testbewijs.” 3G dus.

Virologen twijfelen

Onder virologen heerst twijfel over de wenselijkheid van het Duitse model, schetst OMT-lid Marion Koopmans (Erasmus MC). “Puur virologisch zeg je: ja, het is veiliger als ergens alleen gevaccineerde of genezen mensen komen. Wie negatief getest is kan alsnog zwaar ziek worden als hij het virus krijgt. De kans daarop neemt flink af als je voor 2G kiest.”

Koopmans vreest dat zo’n exclusieve coronapas polariserend werkt. “Op lange termijn kan dat de vaccinatiebereidheid van mensen remmen, ook voor andere inentingen in het rijksvaccinatieprogramma. Dat is een langetermijneffect dat we als OMT ook mee te wegen hebben.”

Eind oktober vraagt het kabinet aan het OMT onder welke voorwaarden de laatste stappen naar het oude normaal gezet kunnen worden. Kan het nachtleven open zonder restricties, gaat de coronapas de prullenbak in, zoals bij de Denen? “Dat kan als alles daalt en de vaccinatiegraad stijgt,” zegt Koopmans. “Het is een keuze: alles loslaten en dan ingrijpen als het toch oploopt. In alle RIVM-modellen zit een toename van het aantal ziekenhuisopnames door corona in de winter. De precieze omvang is echt lastig te schatten.”

Meer over