PlusNieuws

Kamelenpoep als medicijn tegen diarree? Een gevalletje broodje aap, ontdekt Amsterdam UMC

Het verhaal gaat dat Duitse soldaten in de Tweede Wereldoorlog in Afrika hun diarree bestreden met het eten van kamelenpoep, waarin de bacterie Bacillus subtilis zit. Klopt niets van, ontdekten onderzoekers van Amsterdam UMC.

Jop van Kempen
Kamelenpoep bevat te weinig werkzame bacteriën om invloed te kunnen uitoefenen op buikklachten bij mensen. Beeld Getty Images
Kamelenpoep bevat te weinig werkzame bacteriën om invloed te kunnen uitoefenen op buikklachten bij mensen.Beeld Getty Images

De mythe dat Duitse soldaten die tijdens de oorlog in Noord-Afrika vochten kamelenpoep aten tegen hun buikklachten, komt terug in populaire en wetenschappelijke literatuur. De soldaten zouden de behandeling hebben overgenomen van bedoeïenen, woestijnbewoners die zich op kamelen verplaatsen.

Maar het verhaal blijkt ongefundeerd en onwaar. Er zit bovendien onvoldoende van de bacterie in kamelenpoep, blijkt uit onderzoek van Amsterdam UMC. De bron blijkt een artikel dat verwijst naar een niet meer bestaande Duitse website, zo staat in de studie die woensdag is verschenen op Plos One, een site voor wetenschappelijke artikelen.

“Dat we dat verhaal hebben ontkracht, is een wat luchtig deel van de studie,” zegt microbioloog Jurgen Seppen van Amsterdam UMC. Het vloeit echter voort uit de serieuze invalshoek van het onderzoek: de rol van bacteriën als Bacillus subtilis in de darmen van de mens. “In kamelenpoep zit net zoveel van die bacterie als in mensenpoep en in aarde,” aldus Seppen. “Dat is te gering om via consumptie enige invloed te hebben op diarree, zoals het verhaal ging.”

Ziekte van Crohn

Seppen is verbonden aan het Tytgat-instituut, dat onderzoek doet naar maag-, darm- en leverziekten. Zijn groep richt zich op de ziekte van Crohn, een chronische ontsteking van het spijsverteringskanaal, die ongeveer 40.000 Nederlanders treft. Symptomen zijn onder meer diarree, buikpijn en vermoeidheid. De immuunaandoening is pijnlijk en soms zo hevig dat mensen uitvallen in het arbeidsproces.

“Wij richten ons op de rol van de biljoenen darmbacteriën, ofwel het microbioom, bij de ziekte van Crohn,” aldus Seppen. “En dan met name op sporen die sommige bacteriën kunnen maken in de darmen.”

Zo’n spore is een soort slaaptoestand van bacteriën om ongunstige omstandigheden te overleven. Zodra de omstandigheden verbeteren, kan de spore ontkiemen en uitgroeien tot een normale cel. “Dat principe kan een aangrijpingspunt zijn voor behandeling van de ziekte van Crohn,” aldus Seppen. “Maar ook daarin speelt Bacillus subtilis nauwelijks een rol.”

Dieet

Kinderen met de aandoening kunnen een bepaald dieet volgen, waarna de klachten bij 80 procent afneemt. Dat is hetzelfde resultaat als bij een behandeling met ontstekingsremmende medicatie. Soms wordt een poeptransplantatie ingezet bij darmaandoeningen. Een behandeling met bacteriesporen zou een beter alternatief kunnen zijn.

Behalve het microbioom en het geconsumeerde voedsel speelt ook erfelijkheid een rol bij de ontwikkeling van de ziekte van Crohn, zegt Seppen. “Het is een gecompliceerd samenspel van factoren. Ik verwacht niet dat er ooit één behandeling voor iedere patiënt komt.”