Kabinet onderzoekt of cruiseschepen met asielzoekers voor de kust kunnen blijven liggen

Het kabinet laat onderzoeken of cruiseschepen met asielzoekers in plaats van aan te leggen ook voor de kust kunnen blijven varen. Eerder hield Vlissingen de komst tegen van een cruiseschip, waar per stuk plek is voor duizend asielzoekers.

Hanneke Keultjes
Staatssecretaris Eric van der Burg geeft een toelichting over de opvang voor asielzoekers. Beeld ANP
Staatssecretaris Eric van der Burg geeft een toelichting over de opvang voor asielzoekers.Beeld ANP

Drie cruiseschepen hebben al opdracht gekregen om koers te zetten naar Nederland, zei staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel, VVD) woensdagavond na een derde beraad over de asielcrisis deze week. Voor één van die schepen is al wel een locatie gevonden, die komt in Velzen te liggen. Voor de andere twee wordt nog naar gemeenten gezocht. “Er zijn maar weinig plekken in Nederland waar dat kan, omdat je het hebt over zeewaardige locaties.”

Daarom wordt er ook gekeken of op zee blijven een optie is, ook omdat het kabinet in Vlissingen al ‘een teleurstelling’ te verwerken kreeg. Aan de optie om de schepen te laten dobberen voor de kust, kleven ook haken en ogen, stelde Van der Burg. “Je moet kijken of het juridisch kan en of het veilig kan.” Mocht dat kunnen, dan moeten er volgens de VVD-bewindsman loodsboten komen, die de passagiers heen en weer kunnen pendelen naar de wal. “Als dat niet zo is, dan is het defacto opsluiting. Dat mag niet.”

Meer gesprekken

De grote cruiseschepen worden gezien als één van de manieren om het al maanden overbelaste aanmeldcentrum in Ter Apel te ontlasten. Van der Burg had gehoopt vanavond met maatregelen te komen die de problemen daar oplossen, maar daarvoor zijn ‘nog meer gesprekken nodig’. Er wordt ook nog ‘met enkele gemeenten’ gesproken over grootschalige opvanglocaties op land.

In de tussentijd heeft het kabinet het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) opdracht gegeven om leegstaande gebouwen op te kopen die geschikt kunnen zijn voor opvang. “Zoals gebouwen die ooit als hotel zijn gebruikt,” stelde Van der Burg. Het kabinet betaalt volgens hem dan de rekening. “We hebben geen bedragen met elkaar afgesproken, maar het is geen blanco cheque.”

Als het lokale bestemmingsplan bewoning niet toestaat of als de gemeente waarin die gebouwen staan asielzoekers weigeren, kan minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting) maatregelen nemen waardoor dat wordt afgedwongen. “Die heeft dan doorzettingsmacht.”

Noodopvang Oekraïners

Veel gemeenten vangen nu ook Oekraïense vluchtelingen op. Daar zijn zo'n drieduizend bedden nu nog onbezet. Sommige gemeenten willen wel Oekraïners opvangen, maar geen asielzoekers. Door op die plekken zo veel mogelijk Oekraïners op te vangen, komt er plek vrij in gemeenten die het niet uitmaakt of ze Oekraïners of asielzoekers opvangen.

De asielopvang loopt al maanden compleet vast. Van alle mensen die in asielzoekerscentra wonen, heeft inmiddels meer dan 15.000 een verblijfsvergunning. “Dat is 37 procent,” aldus Van der Burg. Zij hebben recht op een reguliere woning, maar die is er niet. Gemeenten moeten met spoed tussenvoorzieningen voor deze groep zogeheten statushouders regelen, bijvoorbeeld in tijdelijke woningen of lege gebouwen.

Ook moeten de 25 veiligheidsregio’s elk 225 bedden klaar hebben staan voor crisisnoodopvang. De voorzitter van het Veiligheidsberaad, de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls, heeft maandag tegen Van der Burg gezegd dat de gemeenten daar op 1 oktober mee stoppen.