PlusExclusief

Kabinet neemt risico en duimt dat versoepeling goed uitpakt

Terwijl het aantal besmettingen door het dak gaat, versoepelt het kabinet toch de lockdown. Omikron is minder gevaarlijk, maar risico’s zijn er wel degelijk.

Hans van Soest
null Beeld Daphne Lucker
Beeld Daphne Lucker

Versoepelen is een risico, aldus premier Mark Rutte, maar wel een weloverwogen risico. Het kabinet versoepelt veel van de coronamaatregelen. En hoewel het erop lijkt dat dat kan, is er nog een hoop onzekerheid. Met een beetje pech leiden de versoepelingen juist tot grote problemen, waarschuwt de nieuwe minister van Volksgezondheid, Ernst Kuipers. Het is zelfs niet uitgesloten dat de maatregelen in de toekomst weer moeten worden aangescherpt.

Want het aantal besmettingen is nu groter dan op 18 december, toen de lockdown werd afgekondigd. Toen waren er ruim 14.000 besmettingen, nu is dat aantal ruim twee keer zo groot. Vrijdag meldde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) 35.521 nieuwe besmettingen. “En dat aantal zal fors groeien door de versoepelingen,” zegt Kuipers.

Minder ernstig

Maar de nieuwe omikronvariant lijkt een stuk minder ernstig dan eerdere varianten van het coronavirus, want het aantal coronapatiënten in het ziekenhuis is juist gehalveerd. Op 18 december lagen er ruim 2300 mensen in het ziekenhuis, nu is dat aantal geslonken tot onder de duizend.

En toch durft het kabinet niet alle coronaregels overboord te gooien. Want ook al is het virus minder ernstig, het grote aantal besmettingen kan de maatschappij nog steeds ontwrichten, vreest het kabinet. “De versoepeling brengt een groot risico met zich mee,” zegt Kuipers. Want ook al is omikron minder ziekmakend, bij veel besmettingen zullen toch meer mensen ziek worden en naar het ziekenhuis moeten.

En Kuipers wijst op een tweede risico: ook al word je niet heel ziek, wie besmet is, kan niet werken. En daardoor kunnen belangrijke sectoren in ons land plat komen te liggen. Kuipers: “Nu al zitten veel leraren besmet thuis. Sommige hulpdiensten hebben moeite de roosters gevuld te krijgen door uitval van personeel. In de zorg zit nu al een op tien medewerkers thuis.” En dat zal erger worden nu er wordt versoepeld.

Maatschappelijke weerstand

Voor studenten, kappers en winkeliers is er dus goed nieuws, maar horeca, musea en theaters blijven nog gesloten. Rutte: “Ik snap dat dat oneerlijk voelt, maar het risico is te groot om alles tegelijkertijd te doen.”

De premier belooft dat alle steunmaatregelen doorlopen en nog eens extra te kijken naar bedrijven die in de problemen zitten. Op 25 januari kijkt het kabinet of er meer open kan.

Want niet alleen de hoge cijfers maken de beslissingen ‘spannend’, zegt Rutte, ook de maatschappelijke weerstand tegen verlenging van de lockdown. “Van alle kanten neemt de druk toe om regels los te laten en dat is ook begrijpelijk.”

Zo vlogen burgemeesters in het Veiligheidsberaad elkaar donderdagavond in de haren, vertelt een aanwezige. Een aantal van hen zei geen zin meer te hebben de regels nog te handhaven. Daarop ontstaken anderen weer in woede omdat dat in hun gemeente ook een opstand zou veroorzaken, waarna een derde groep de boel probeerde te sussen.

Kuipers zegt te begrijpen dat er minder begrip is voor de lockdown. Corona gaat niet meer weg, benadrukt hij. “Ondanks de lockdown is het aantal besmettingen pijlsnel gegroeid tot ongekende grootte.”

Vaker mondkapjes

En dus moeten we op zoek naar nieuwe manieren om het virus in de hand te houden. Zo wil het kabinet dat we vaker dan nu mondkapjes dragen. Ook buiten op plekken waar het lastig is om afstand te houden. Op mbo’s en universiteiten ook als je in je bankje zit. En het liefst niet meer met stoffen maskers, maar met medische maskers, maar dat wordt niet verplicht.

En om te voorkomen dat de maatschappij plat komt te liggen door het grote aantal besmettingen, worden de quarantaineregels aangepast. Nog wel thuis blijven als je besmet bent, maar wie zijn boosterprik al heeft gehad of onlangs besmet is geweest, hoeft niet meer in quarantaine als hij met een besmet persoon in aanraking is geweest.

Meer over