Nieuws

Kabinet belooft inhaalslag: vóór 2022 krijgen alle zestigplussers een boosterprik

Na felle kritiek op de trage Nederlandse boostercampagne erkent het kabinet dat het liever sneller was begonnen. “We waren eerder gestart als we van de zomer hadden geweten waar we nu staan.”

Niels Klaassen en Tobias den Hartog
Minister Hugo de Jonge, Maarten Hijink (SP) en premier Mark Rutte tijdens het debat in de Tweede Kamer.  Beeld Sem van der Wal/ANP
Minister Hugo de Jonge, Maarten Hijink (SP) en premier Mark Rutte tijdens het debat in de Tweede Kamer.Beeld Sem van der Wal/ANP

Dat zei demissionair minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid (CDA) woensdag tijdens het coronadebat. Nederland bungelt onderaan de boosterranglijst. Er werd weken gewacht op formeel groen licht van de Gezondheidsraad van 2 november, daarna duurde het nog weken voordat de GGD daadwerkelijk kon beginnen. Experts en Kamerleden zijn uiterst kritisch op dat tempo.

“We hebben onvoldoende op het netvlies gehad dat we in dit scenario terecht zouden komen,” erkende De Jonge. “Als we hadden geweten wat we nu weten, waren we eerder gestart.” De minister wil de verantwoordelijkheid daarvoor niet afschuiven, maar vraagt nog wel aan adviseurs van het RIVM en de Gezondheidsraad hoe het zo gelopen is.

Premier Rutte bestrijdt wel dat het kabinet onnodig lang gewacht heeft: “Ik baal er ook van dat we achteraan bungelen. Er lag op 2 november een advies van de Gezondheidsraad. Daarvoor konden wij niet zeggen: we gaan toch boosters zetten, dat zou uw Kamer niet accepteren. En er stonden niet tienduizenden mensen klaar. Het is niet zo dat op dag twee of drie na zo’n advies alles klaar staat.”

Inhaalslag

Nu belooft het kabinet een grote inhaalslag. Aan het einde van deze week zouden er rond de 700.000 boosterprikken gezet moeten zijn via GGD’s, ziekenhuizen en zorginstellingen, ook met hulp van Defensie. Voor de jaarwisseling moeten alle zestigplussers een boostervaccinatie gehad hebben, mits ze zes maanden of langer geleden hun laatste prik kregen. Het boostertempo moet van 200.000 naar 700.000 inentingen per week. Vrijdag komt het kabinet met de details rond deze ‘megaoperatie’.

Onder meer militairen, geneeskundestudenten, dierenartsen en oud-verpleegkundigen en voormalig artsen gaan helpen. Er komen zeker tachtig grote vaccinatielocaties.

Sinds zondag geldt in Nederland een avondlockdown: vrijwel alles is van 17.00 tot 05.00 uur gesloten. En met de dreiging van de nieuwe omikronvariant zijn zelfs zwaardere restricties niet uitgesloten. De Tweede Kamer legt zich neer bij het pakket. Verzoeken van fracties om alsnog kinderen ’s avonds te laten sporten of de kerstvakantie te verlengen, stuiten op verzet van het kabinet.

De luxe om te winkelen in het lockdownpakket is er niet, herhaalde Rutte steeds: “We zitten in een ernstige crisis. Voor alles wat je nu schrapt, moet je elders extra maatregelen nemen. Anders zakken we echt onder het OMT-advies. Ik ben al dolblij dat we niet in zo’n lockdown zitten als vorige winter. De avondsport staat wel bovenaan ons lijstje om weer mogelijk te maken als het kan.”

Boostercampagne

Partijen zijn kritisch over de huidige coronakoers, de snelle versoepelingen eind september en het getreuzel rond de boostercampagne. “Opnieuw heeft het kabinet zich laten verrassen, opnieuw zijn we hekkensluiter als het gaat om het tempo,” aldus Maarten Hijink (SP) over het trage priktempo. D66-Kamerlid Paternotte constateerde eerder al een typisch Nederlands probleem: “Telkens denken we dat het coronavirus in het buitenland heftiger uitwerkt. Alsof er behalve de deltavariant ook een Oranjevariant zou bestaan, die ons minder problemen geeft. Eentje waar geen boosters tegen nodig zijn.”

Wensen

Regeringspartij VVD suggereert dat de kerstvakantie misschien een week eerder zou kunnen beginnen. Dat zou de infectieaantallen onder basisschoolkinderen omlaag drukken, stelde Kamerlid Aukje de Vries: “Bijvoorbeeld in ruil voor een kortere zomervakantie.” D66 is niet per se tegen. “Ik heb de scholen het liefst open,” zei Kamerlid Jan Paternotte. “Maar geef hierover snel duidelijkheid. Je wilt niet de scholen op het laatste moment sluiten.”

Het OMT suggereerde in zijn laatste advies al om de kerstvakantie een week eerder te laten starten. Het kabinet ziet ook daar vooralsnog niks in. “We hebben het erover gehad,” zei minister van Onderwijs Arie Slob (CU). “Maar voor het effect wat we met dit pakket beoogden, heeft een langere kerstvakantie geen zin. Dat is pas over weken. Helemaal uitsluiten kun je het niet. Pas als besmettingen weer oplopen en maatregelen nodig zijn, komt dit in beeld.”

Lange termijnplan

Onder meer SP, GroenLinks en Pieter Omtzigt vragen om een langetermijnplan, diverse fracties willen ook structurele verbetering van arbeidsomstandigheden in de zorg. “Ik wil weten wat er nu heel concreet gaat gebeuren om mensen terug te halen in de zorg,” zegt GroenLinks-Kamerlid Lisa Westerveld.

Rutte en De Jonge beloven om half december met een scenarioschets te komen voor de komende maanden, nu blijkt dat het coronavirus niet verdwijnt met een vaccinatiegraad van 85 procent of hoger.

2G

De discussie rond de invoering van 2G – waarbij alleen gevaccineerden en genezen mensen ergens toegang krijgen – sluimert nog. De Tweede Kamer is bezig het wetsvoorstel hierover te bestuderen. Wel zegt Paternotte (D66) dat haast geboden is. “Ik kijk ook hier rond, durven wij keuzes te maken? Ik wil niet dat Nederland de langste lockdown van Europa kan noteren. En ja, dan komt het gesprek over 2G om de hoek kijken.”

Meer over