Plus

Is Trump echt zo begaan met Nederlandse boeren? ‘Hij heeft een eigen agenda’

Amerikaanse extremisten gebruiken de zorgen van Nederlandse boeren om anti-overheidssentiment op te stoken. “Mensen als Trump en Tucker Carlson geven niets om de mensen die getroffen worden door de serieuze kwesties waar de boerenprotesten om draaien.”

Karlijn van Houwelingen
Oud-president Donald Trump tijdens een bijeenkomst van het America First Policy Institute op dinsdag 26 juli. Beeld AFP
Oud-president Donald Trump tijdens een bijeenkomst van het America First Policy Institute op dinsdag 26 juli.Beeld AFP

De paranoïde vleugel van rechts Amerika heeft nieuwe helden: Nederlandse boeren. Beelden van de boerenprotesten domineerden de afgelopen weken in de uiterst rechtse bubbels op sociale media, omstreden oud-medewerkers van Donald Trump bespraken de boeren in hun radicale podcasts. Trump zelf prees de ‘moedige’ veehouders die zich verzetten tegen Nederlands natuurbeleid.

Is hij echt zo begaan met boeren buiten de Amerikaanse grenzen en de voedseltekorten waarover hij zich zorgen zegt te maken? “Natuurlijk niet,” zegt Wendy Via vanuit Alabama. “Donald Trump is niet anders dan elke andere rechts-extremist die bovenop dit protest springt om zichzelf te promoten.” Wendy Via is directeur van een onderzoeksgroep die de internationale reikwijdte van Amerikaans extremisme bestudeert, het Global Project Against Hate and Extremism.

Ze waarschuwt: de Nederlandse boeren en alle onzekerheden over hun toekomst worden gebruikt door Amerikanen met een eigen agenda. Die van Donald Trump draait bijvoorbeeld om zijn eigen succes. Er komen Congresverkiezingen aan, Trump maakt zich ook op voor een potentiële nieuwe presidentscampagne. De speech waarin hij over Hollandse boeren sprak is onderdeel van zijn binnenlandse politieke spel.

De centrale boodschap zat in een bijzin. “You’ll be next,” zei hij tegen Amerikaanse toehoorders. “Jullie zijn de volgende.” Oftewel: jullie gaan ook de consequenties ondervinden van wat hij ‘klimaattirannie’ noemt - tenzij jullie mij en mijn bondgenoten weer aan de macht helpen.

Linkse elite

Trumps achterban bestaat uit mensen die het gevoel hebben dat zij er niet meer toe doen, een sentiment dat ook leeft onder veel Hollandse trekkerdemonstranten. Trump werpt zich op als de verdediger van bewoners van het meer traditionele platteland die het gevoel hebben dat de ‘linkse elite’ in steden hen de wet wil voorschrijven. De Nederlandse protesten van boeren tegen politici passen precies in dat wij-tegen-zij-denken.

Trump herhaalde in zijn speech wat al langer rondzingt onder complotdenkers, signaleert Katherine Keneally, die namens het internationale Institute for Strategic Dialogue Amerikaanse extremisten monitort. Onlinegroepen die zich al maanden bezighouden met een samenzweringstheorie over een bewust gecreëerde voedselcrisis om met honger de wereldbevolking onder de duim te houden, hebben het nu veel over de Nederlandse boeren. “Trump zegt wat een groot deel van zijn achterban wil horen,” denkt Keneally.

“Antioverheidsextremisten en complotdenkers delen de Nederlandse protesten om hun eigen verhaal te ondersteunen. Ze gebruiken veel angstzaaierij: de overheid doet dit niet vanwege natuur, maar om de bevolking te controleren. Ze zeggen: de Nederlanders worden geregeerd door de nieuwe wereldorde en de VS is hierna aan de beurt.”

Tucker Carlson

Dat is wat de rechtse tv-commentator en een van Trumps meest prominente bondgenoten Tucker Carlson suggereerde op Fox News, in een van de best bekeken actualiteitenprogramma’s van Amerika: dat het Nederlandse natuurbeleid een voorbode is van wat Amerikanen te wachten zou staan, ‘als we het toelaten’.

Tucker Carlson, Fox News presentator en prominent bondgenoot van Trump Beeld AP
Tucker Carlson, Fox News presentator en prominent bondgenoot van TrumpBeeld AP

Het is niet de eerste keer dat Trump en andere prominente rechts-conservatieve Amerikanen verzet tegen democratisch gekozen overheden elders in de wereld omarmen. Trump sprak als president al lovend over de gelehesjesbeweging in Frankrijk, bijvoorbeeld, en prees eerder dit jaar de vrachtwagenchauffeurs die uit protest over vaccinatieregels de Canadese hoofdstad Ottawa blokkeerden.

In Canada leidde het Amerikaanse enthousiasme tot boosheid. Bijna de helft van de 10 miljoen dollar aan donaties die de truckers ophaalden kwam uit Amerika, bleek uit gelekte gegevens van een inzamelingswebsite. Amerikaanse politici en conservatieve activisten mengden zich in binnenlandse Canadese aangelegenheden, klaagden Canadese ministers.

Ontkennen

De grote aanjagers van de aandacht voor Nederlandse demonstranten zijn de sterren van de beweging die blijft ontkennen dat Trump in 2020 de verkiezingen verloor, ziet onderzoeker Kenneally. Ze gebruiken de boerenopstand om samenzweringstheorieën verder te verspreiden en wantrouwen tegen overheden en media aan te wakkeren, observeert Wendy Via. “Extremisten en machtige mensen als Trump en Tucker Carlson geven niets om de mensen die getroffen worden door de serieuze kwesties waar de boerenprotesten om draaien.”

Bewonderende tweets komen bijvoorbeeld van Jack Posobiec, extreemrechts verspreider van nepnieuws. Er is ook een video met bemoedigende woorden van Michael Flynn, een paranoïde ex-generaal die een blauwe maandag adviseur nationale veiligheid van Trump was, maar ontslagen werd vanwege leugens tegen de FBI. Steve Bannon, architect van Trumps eerste campagne en dankzij gratie ontkomen aan vervolging voor oplichting, laat in zijn podcast een rechtse vlogger vertellen dat door het Nederlandse natuurbeleid via hongersnoden meer immigranten naar de Amerikaanse zuidgrens zouden komen.

Great reset

De Engelstalige rechtse influencers verspreiden het angstbeeld dat de Nederlandse boeren slachtoffer zijn van een internationale ‘great reset’ waarin onder meer tradities zouden moeten plaatsmaken voor immigranten. Dat idee komt ook uit eigen land. Voormalig Forum voor Democratie-lid Eva Vlaardingerbroek schetste het in de show van Tucker Carlson, en Thierry Baudet in een interview met de Trumpiaanse complotkrant Epoch Times.

Het is een van de redenen dat de protesten zo gesteund worden in de VS, denkt Katherine Keneally: omdat ze worden verbonden aan anti-immigratiesentiment. “En immigratie is een hot topic in de VS. Je krijgt er makkelijk aandacht mee.”