Informateurs: coalitieakkoord vóór kerst is het doel

VVD, D66, CDA en ChristenUnie streven ernaar om voor het kerstreces een coalitieakkoord te presenteren. Dat betekent dat de tijd dringt: volgende week is al de laatste week voor de Tweede Kamer, daarna begint hun ‘vakantie’ al.

Tobias den Hartog
Demissionair premier Mark Rutte arriveert voor het voortgangsgesprek van informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees.  Beeld ANP
Demissionair premier Mark Rutte arriveert voor het voortgangsgesprek van informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees.Beeld ANP

Volgens de informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees zijn er sinds eind november ‘goede vorderingen gemaakt’, schrijven zij in een brief aan de Tweede Kamer. De partijen willen voor eind volgende week hun akkoord presenteren ‘zodat daarover een debat in de Kamer kan worden gevoerd’ aldus de informateurs.

Overigens betekent dat níet dat er ook een ministersploeg gepresenteerd wordt voor de kerst: dat zou pas in het nieuwe jaar op de rol staan. Vooralsnog gaat het dan alleen om een coalitieakkoord, ofwel: een grove schets van de plannen van het nieuwe kabinet.

Onderhandelen

Ook maandag werd nog onderhandeld door de vier partijen. Volgens VVD’er Sophie Hermans is het ‘pas klaar als het klaar is’. Ja, er worden vorderingen gemaakt. Maar het geheel is pas een deal als er op álle onderwerpen overeenstemming is.

De voorspelling bij het begin van de onderhandelingen dat er voor 5 december een akkoord zou liggen werd overigens ook al niet gehaald. Onderhandelaar Rob Jetten (D66) grapte vorige week al dat hij een ‘weddenschap of veertig’ had verloren.

Maar zelfs als het lukt om in de week voor kerst een akkoord te presenteren, dan nog duurt het een aantal weken voordat er daarna een nieuw kabinet kan aantreden. Eerst moet de Tweede Kamer nog debatteren over het coalitieakkoord, dan moet er een formateur worden aangewezen (hoogstwaarschijnlijk beoogd premier Mark Rutte) waarna er kandidaten zullen worden aangezocht.

Bordesscène

Bij de vorige formatie duurde de periode tussen de presentatie van het regeerakkoord en de beëdiging van de nieuwe ministersploeg met de beroemde bordesscène twee weken. Mogelijk duurt het dit keer langer, omdat er meer bewindslieden moeten worden gescreend door de AIVD. Na alle kritiek dat de werkdruk te hoog is voor ministers en staatssecretarissen, zijn de vier partijen het erover eens dat het werk over meer bewindspersonen moet worden verdeeld. Gedacht wordt aan zo’n dertig bewindslieden. In 2017 waren het er nog 24.

Partijen hebben al wel lijstjes met kandidaten klaar, maar er is nog niets besloten over de verdeling van de ministersposten. Het idee dat de nieuwe ministersploeg voor de beëdiging eerst het regeerakkoord (waarvan de bedoeling is dat het niet gedetailleerd wordt) verder zou uitwerken, is losgelaten.