Hoger onderwijs: kabinet vraagt onmogelijke met coronapas op de campus

Het voorstel voor de eventuele invoering van coronatoegangsbewijzen in het hoger onderwijs vraagt het onmogelijke van de hogescholen en universiteiten. Dat zeggen hun koepels dinsdag tegen het kabinet.

Edwin Van Der Aa
Een collegezaal in Nijmegen. Beeld Dick van Aalst
Een collegezaal in Nijmegen.Beeld Dick van Aalst

Het verplicht stellen van zo’n coronapas beperkt volgens Universiteiten van Nederland (UNL) en Vereniging Hogescholen (VH) ‘ontegenzeggelijk de toegankelijkheid’, terwijl het kabinet juist 100 procent toegankelijkheid tot het hoger onderwijs voor alle studenten eist.

Maandagavond publiceerde het kabinet het voorstel voor eventuele invoering van coronatoegangsbewijzen in het hoger onderwijs. Daarin staat dat onderwijsinstellingen zelf moeten zorgen voor een toegankelijke testvoorziening voor studenten en informatie daarover. Ook moet voor een student die géén coronapas heeft nog steeds onderwijs worden geregeld, bijvoorbeeld op afstand.

De hogescholen en universiteiten hebben samen duizenden colleges en werkgroepen per week, op honderden locaties. De controle op een coronapas levert grote uitvoeringsproblemen op, stellen ze. ‘Als het kabinet er toch voor kiest coronatoegangsbewijzen in te stellen, dan kan dat volgens de koepels in deze sector alleen uitgevoerd worden met beperkte controle en een beperkt aanbod van alternatief onderwijs.’

Fysiek onderwijs belangrijk

De hogescholen en universiteiten willen zoveel mogelijk fysiek onderwijs blijven geven, dat vinden ze ‘van essentieel belang voor de mentale gezondheid van studenten’. ‘Juist in coronatijd heeft men geleerd dat online onderwijs hele mooie oplossingen biedt, maar wat betreft een optimaal leerproces ook zijn beperkingen kent.’

De instellingen kunnen zich hooguit voorstellen dat de coronapas als uiterste noodmaatregel ingevoerd wordt. Pieter Duisenberg, voorzitter van de Vereniging Universiteiten van Nederland: “We kunnen onze docenten die al een heel hoge werkdruk hebben niet vragen om al het onderwijs ook nog eens twee keer aan te bieden: zowel fysiek als online.”

Maurice Limmen, voorzitter van de Vereniging Hogescholen: “Het invoeren van coronatoegangsbewijzen gaat ten koste van de toegang tot onderwijs, dat is klip en klaar. De politiek moet hierin een eerlijke afweging maken en niet een onuitvoerbare taak bij onze docenten leggen.”

Volgens de koepels hebben zich vooralsnog geen grote clusters van besmettingen voorgedaan. De vaccinatiegraad onder studenten en medewerkers is hoog, en daarbij is ook al een flink deel van de studenten hersteld van corona.

Fata morgana

“De inzet van coronatoegangsbewijzen in het hoger onderwijs volgens het voorstel dat er nu ligt, is wat ons betreft een fata morgana,” zegt voorzitter Lisanne de Roos van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO).

Op papier zijn er volgens de belangenorganisatie veel mooie waarborgen: ook studenten die geen toegangsbewijs kunnen of willen overhandigen moeten (alternatief) onderwijs krijgen, er worden uitzonderingen gemaakt voor tentamens en kwetsbare studenten, en de instelling draagt de zorg voor toegankelijke testvoorzieningen.

“Ik vrees echter dat de praktijk zal uitwijzen dat er studenten gaan zijn die geen onderwijs krijgen, dat testvoorzieningen niet voor iedereen toegankelijk gaan zijn en dat instellingen geen capaciteit hebben om maatwerk aan te bieden.”

Vorige week bleek nog uit onderzoek dat studenten mentaal flink hebben geleden onder anderhalf jaar afstandsonderwijs. “Het is juist daarom zo belangrijk dat we met de hele sector een voorstel uitwerken dat wél uitvoerbaar is zodat onderwijsinstellingen nooit meer hun deuren hoeven te sluiten,” aldus De Roos.