PlusNieuws

Gemeenteraad Amsterdam ziet nog steeds niets in een wietverkoopverbod

Coffeeshop Baba in de Warmoestraat. Beeld Amaury Miller
Coffeeshop Baba in de Warmoestraat.Beeld Amaury Miller

Een meerderheid van de Amsterdamse gemeenteraad is niet overtuigd van het nut van een coffeeshopverbod voor toeristen, zoals burgemeester Femke Halsema voorstaat. Ze vrezen een toename van straathandel en dat er onvoldoende handhaving is om dit tegen te gaan.

David Hielkema

Maandag werd nieuw leven geblazen in het debat over het ingezetenencriterium (i-criterium), wat neerkomt op een verbod om aan niet ingezetenen cannabisproducten te verkopen. Burgemeester Femke Halsema is er net als de Amsterdamse politie en het Openbaar Ministerie (OM) van overtuigd dat dit verbod een ‘noodzakelijk’ middel is om de ‘cannabismarkt weer beheersbaar’ te maken. Het moet zware criminaliteit tegengaan en ervoor zorgen dat overlastgevende toeristen wegblijven.

De plannen voor dit wietverkoopverbod stuiten in de gemeenteraad al ruim een jaar op veel verzet en dat is nu niet anders. Imane Nadif van GroenLinks: “Met het verbieden wiet en hasj aan toeristen te verkopen, verplaatsen we het probleem naar straathandel. Het zal jongeren uit kwetsbare wijken verleiden er geld mee te verdienen. Dat moeten we niet willen. Het is slecht voor de wijken en voor de leefbaarheid van de binnenstad.”

Uit onderzoeken die zijn uitgevoerd door Bureau Breuer & Intraval blijkt dat de straathandel kort na het van kracht worden van een verbod zal toenemen. Een handhavingsoffensief kan straathandel tijdelijk de kop indrukken, maar de onderzoekers waarschuwen voor de vindingrijkheid van drugsdealers: de handel zal vaker online verlopen, waardoor het lastiger wordt die te bestrijden.

Tekort handhavers

Bovendien kampt Amsterdam al langer met een handhavingskwestie. De gemeente heeft een tekort van driehonderd agenten en twintig boa’s. Een woordvoerder van Halsema zegt dat de burgemeester eerst het gesprek met de raad wil aangaan, voordat ze verder ingaat op de handhavingskwestie en hoe die op te lossen valt.

De PvdA is als één van de weinige progressieve partijen voorstander van het i-criterium als de gemeente voldoende handhaving kan garanderen, maar Sofyan Mbark ziet dat er nu ‘nauwelijks handhavingscapaciteit’ is. Zijn partij blijft daarom tegenstander, ook omdat toeristen blijven komen en zullen blijven kopen en de straathandel zal toenemen. “We moeten de drugscriminaliteit aanpakken, niet stimuleren. Ik pas voor een opleving van de illegale straathandel met een grote aantrekkingskracht op kwetsbare jongeren die langs deze weg in het criminele milieu verzeild raken.”

D66, die nu met PvdA en GroenLinks onderhandelt over een nieuwe coalitie, keert zich ook tegen de plannen van de burgemeester. Rob Hofland vreest een ‘massale verschuiving’ naar straathandel. “Ons standpunt is bekend. Er staan wel goede maatregelen in de brief, zoals dat coffeeshops meer hasj en wiet op voorraad mogen hebben. We zijn daar voorstander van.”

Alternatieve plannen

De burgemeester kan ook op weerstand rekenen vanuit SP, Denk, Bij1, FvD, Partij voor de Dieren en Volt. De VVD behoort met het CDA en JA21 tot de weinige partijen die de burgemeester wel steunen. VVD-fractievoorzitter Claire Martens: “Het is niet om toeristen te pesten, maar we willen niet teruggaan naar de Wallen van voor corona. Door aan deze knop te draaien kunnen we toeristen weren die alleen voor wiet en hasj naar de stad komen.”

Voor Martens is handhaving ook een belangrijke ‘disclaimer’. “Ik maak me zorgen om jongeren uit kwetsbare wijken die hier straks geld mee willen verdienen. We moeten het i-criterium daarom alleen inzetten als we tegelijkertijd de handhaving kunnen intensiveren en jongeren perspectief kunnen bieden.”

De burgemeester heeft de raad gevraagd met ‘alternatieve voorstellen’ te komen, maar volgens Martens zijn deze er de afgelopen jaren maar weinig gekomen. Martens: “We zien geen alternatief; dan is dit het beste. De burgemeester gaat misschien iets doen waar geen meerderheid voor is, maar wat wel binnen haar bevoegdheid valt. Dat spreekt van kracht. We zullen er met z’n allen in debat over moeten gaan, maar het is goed als we soms iets niet doodpolderen.”

Halsema zegt dat ze, in tegenstelling tot de discussie rondom preventief fouilleren, het beperkte cannabisverkoopverbod niet zal doorvoeren als er weinig draagvlak is voor de voorgestelde plannen. “De oplossing zal in elk geval moeten rekenen op steun van de raad.”

De burgemeester hoopt de raad in een ‘open debat’ te kunnen overtuigen van nut en noodzaak van de voorstellen.

Ondernemers cannabisbranche voelen zich genegeerd

De uitbaters en eigenaren van de Amsterdamse cannabiszaken Barney’s, Best Friends en Sensi Seeds hebben eind maart een discussienota met alternatieve voorstellen naar de burgemeester gestuurd. In hun plan komen ze met acht alternatieve voorstellen, zoals een proef met een bezorgservice door coffeeshops om illegale aanbieders tegen te gaan en uitbreiding van de proef die erop is gericht coffeeshops te verplaatsen naar andere locaties.

Zij voelen zich nu genegeerd, omdat ze nog geen reactie hebben ontvangen en Halsema de plannen niet heeft meegenomen in haar brief. Bovendien begrijpen de ondernemers niet dat de driehoek van burgemeester, politie en Openbaar Ministerie bij zijn standpunt blijft, terwijl ‘uit onderzoek blijkt dat die maatregel tot overlast en een grotere illegale markt leidt’. Een woordvoerder van burgemeester Halsema zegt dat ze de voorstellen van de ondernemers serieus neemt en dat ze later met een reactie zal komen. Daar was het nu te kort dag voor.

Meer over