Nieuws

Europese Commissie wil Nederlandse brievenbusfirma’s aanpakken, ‘schoon schip maken’

Europa gaat de meer dan 12.000 brievenbusfirma’s in Nederland stevig doorlichten. Op straffe van hoge boetes moeten zij de fiscus inzicht geven in hun belastingaangifte en activiteiten. Dat staat in een voorstel dat de Europese Commissie woensdag naar het Europees Parlement en de lidstaten stuurt.

Frans Boogaard
Door de (lege) brievenbusfirma’s in Nederland loopt de EU jaarlijks miljarden aan belastinginkomsten mis. Beeld Koen van Weel/ANP
Door de (lege) brievenbusfirma’s in Nederland loopt de EU jaarlijks miljarden aan belastinginkomsten mis.Beeld Koen van Weel/ANP

Brussel wil op die manier een eind maken aan jaarlijks 20 miljard euro verlies aan belastinginkomsten, waarvan ruwweg de helft aan (lege) brievenbusfirma’s in Nederland valt toe te schrijven. Nederland staat al jaren bekend als internationale hulpdienst voor belastingontwijking. Samen met Luxemburg is ons land goed voor wereldwijd de helft van wat het IMF ‘spookinvesteringen’ noemt.

Hoewel het de bedoeling is de hele sector tegen het licht te houden, richt Brussel zich allereerst op bedrijven met veel grensoverschrijdende activiteiten en vrijwel geen personeel. Al hun gegevens komen in een databank die voor elke Europese belastingdienst toegankelijk is, en daarna gaat het – zeker bij de ‘lege brievenbussen’ - massaal blauwe enveloppen regenen. “Bono, the Stones, Ronaldo en Shakira hebben geen beste dag,” reageert PvdA-Europarlementariër en belastingspecialist Paul Tang. Ook zij hebben hun financiële belangen in Amsterdam en Luxemburg ondergebracht.

‘Rottend hart van Europa’

Volgens Tang komen de doorlichting en aanpak van de brievenbussector geen dag te vroeg. Nederland onder Rutte I tot en met III stond jaren op de rem. Dat moedigde wildgroei aan, terwijl ‘we’ er – buiten een paar goedbetaalde advocaten- en consultancykantoren op de Zuidas – nauwelijks iets aan overhouden.

“Vergeleken met hun omvang is het belang van doorstroomvennootschappen voor de Nederlandse economie beperkt, zowel wat betreft werkgelegenheid (drie- tot vierduizend banen) als belastingafdracht (0,2 procent van de totale belastinginkomsten),” aldus nog zeer recent de commissie-Ter Haar. En haar conclusie: “Dit staat niet in verhouding tot de negatieve effecten voor andere landen en de reputatie van Nederland.”

Tang: “Inmiddels stroomt er elk jaar een bedrag doorheen van meer dan vijf keer de Nederlandse economie. Al die witwaspraktijken en belastingontwijking trekken zoveel misdaad aan, dat Nederland, zoals de Italiaanse onderzoeksjournalist Roberto Saviano schrijft, het rottende hart van Europa is geworden.” En, mede verwijzend naar Ter Haar: “Ik vraag me af of onze regering ten volle beseft welke reputatie wij hebben in het buitenland.”

In 2018 ging PvdA-Europarlementariër Paul Tang naar het huis van Bono in Ierland, om de Nederlandse brievenbusfirma van de zanger symbolisch terug te bezorgen. Beeld ANP/Hollandse Hoogte
In 2018 ging PvdA-Europarlementariër Paul Tang naar het huis van Bono in Ierland, om de Nederlandse brievenbusfirma van de zanger symbolisch terug te bezorgen.Beeld ANP/Hollandse Hoogte

Concrete maatregelen

In het regeerakkoord belooft Rutte IV de belastingontwijking tegen te gaan. Tang: “Maar concrete maatregelen zijn daar niet aan gekoppeld, zodat we niet weten of dit enkel woorden zijn of ook daden. Ik had op meer gehoopt.” Van de goede bedoelingen van Eurocommissaris Paolo Gentiloni (Economische Zaken) is hij wel overtuigd.

“Ik zie dat hij de verstopte vermogens boven water wil halen, hij wil echt schoon schip maken. De druk om dat te doen groeit met de dag. De Pandora Papers en andere onthullingen over belastingschandalen doen hun werk. In Nederland ziet nu ook een werkgeversorganisatie als VNO-NCW welke schade belastingontwijking berokkent, zowel aan de reputatie van Nederland als aan de economie.” Elke euro ontweken belasting moet immers door anderen worden opgebracht – door werknemers of bonafide bedrijven.

Het commissievoorstel moet donderdag, na aanvaarding in het college, nog langs parlement en lidstaten. Begin 2024 zou het van kracht moeten worden.

Meer over