Dit is het corona-najaarsplan: zo wil het kabinet het virus bestrijden als het weer oplaait

Om open te kunnen blijven als het coronavirus weer opleeft komen er per branche ‘maatregelenladders’, van lichte ingrepen - looproutes en spatschermen - tot zware restricties, zoals het coronatoegangsbewijs. Voor een bredere blik op de crisisaanpak wordt ex-GroenLinks-leider Jolande Sap aangesteld als voorzitter van het nieuwe Maatschappelijk Impact Team (MIT).

Niels Klaassen
null Beeld ANP
Beeld ANP

Dat staat in het corona-najaarsplan dat minister van Volksgezondheid Ernst Kuipers (D66) naar de Tweede Kamer stuurde. Later deze week debatteert de Tweede Kamer over dat plan waarbij de ‘eigen verantwoordelijkheid’ centraal staat.

Mensen moeten dus zelf blijven testen en in isolatie gaan, bedrijven moeten zoveel mogelijk zelf plannen maken om bij oplopende infecties een aantal virusremmende maatregelen - mondkapjes, looproutes, spatschermen, capaciteitsbeperking - te nemen. Zo moeten generieke lockdownregels zo lang mogelijk voorkomen worden. Sectoren hebben allerlei ideeën aangeleverd, maar de specifieke plannen per branche komen pas later, zoals deze nieuwssite vanochtend al meldde.

“Maatregelenladders per sector worden nog gemaakt,” schrijft Kuipers aan de Kamer. “Die worden oplopend van lichte naar zware maatregelen.” Pas als de coronacijfers te hard oplopen, kan het kabinet van die sectorplannen afwijken met algemene lockdownmaatregelen.

Overigens: alarmfase één is het nu allerminst. Hoewel nieuwe virusvarianten waarschijnlijk de oude omikronmutaties verdringen, betekent dat niet automatisch een grote nieuwe golf aan coronapatiënten, schrijft Kuipers. “Het epidemiologisch beeld is voor nu gunstig. Het RIVM geeft echter aan dat we rekening moeten houden met een opleving. Hoewel er op dit moment geen signalen zijn dat één van deze nieuwe varianten leiden tot een ernstiger ziektebeeld dan de vorige omikronvarianten, kan een nieuwe stijging van het aantal infecties leiden tot meer druk op de zorg door zowel een toename van zieken, als door meer uitval van personeel.”

Vaccinatiehallen

Veel grote test- en vaccinatiehallen van de GGD zijn afgestoten maar kunnen binnen vijf of zes weken weer op volle toeren draaien. Al waarschuwt Kuipers in zijn brief dat ‘de beschikbaarheid van personeel’ daarbij een ‘belangrijk aandachtspunt’ is. In het najaar rekent Kuipers op een nieuwe vaccinatieronde voor de meest kwetsbare groepen (ouderen en zieken); zij krijgen dan een herhaalprik aangeboden. De startdatum staat nog niet vast, daarvoor houden de Gezondheidsraad en het RIVM tweewekelijks de vinger aan de pols.

Hoewel details van de sectorplannen nog komen, hebben ondernemers wel aangegeven dat beperkte openingstijden weinig uithalen: zo wordt het juist drukker op bepaalde momenten en kan de drukte niet over de dag verspreid worden.

Jolande Sap wordt ‘maatschappelijke evenknie’ van Van Dissel
Voormalig GroenLinks-leider Jolande Sap wordt het gezicht van het Maatschappelijk Impact Team (MIT). Het MIT, ,dat komende zomer wordt opgericht, gaat naast het Outbreak Management Team (OMT) het kabinet adviseren over de bredere maatschappelijke gevolgen van het coronabeleid. Volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid dreigde bij de corona-aanpak een medische tunnelvisie, waardoor psychologische, sociale en economische perspectieven onderbelicht bleven. ,,Het MIT kan gevraagd en ongevraagd advies geven”, belooft Kuipers.

In de politiek klinkt gemor over de trage voorbereidingen op komend najaar. Coalitie-Kamerlid Judith Tielen (VVD) riep vorige week nog op om vaart te maken met een uitgewerkt plan. ,,De minister moet laten zien wat zijn concrete plannen en handvatten zijn om een lockdown te voorkomen, zodat we allemaal aan de slag kunnen om het virus tegen te houden. En samen alles open kunnen houden. De samenleving verwacht terecht van hem dat hij zichtbaar voorop loopt en het ritme bepaalt.”

Kuipers zelf maande bedrijven en instellingen vorige maand nog tot spoed bij het maken van plannen. Zekerheid over de heropleving van ontwrichtende coronagolven heeft hij niet, maar er moet wel rekening mee gehouden worden. ,,Ik heb geen glazen bol. Maar gezien de eerste drie maanden van dit jaar is het niet vreemd om rekening te houden met tot wel tien miljoen besmettingen, uitgesmeerd over zes à zeven maanden. Daarom mijn algemene oproep: bereid je voor, doe het niet alleen voor de samenleving, doe het vooral voor je eigen bedrijf of instelling. We moeten er werk van maken, anders krijgen we in het najaar echt een probleem.”

null Beeld ANP
Beeld ANP
Meer over