PlusAnalyse

Deel Kamer gooit liefst nu alle remmen los: ‘Ook politici denken dat pandemie klaar is’

 Uitgaan op de eerste zaterdagnacht na het beëindigen van de lockdown. Steeds meer partijen willen dat alle maatregelen overboord gaan. Beeld Joris van Gennip
Uitgaan op de eerste zaterdagnacht na het beëindigen van de lockdown. Steeds meer partijen willen dat alle maatregelen overboord gaan.Beeld Joris van Gennip

Het kabinet komt met een langetermijnbeleid voor corona, maar een deel van de Tweede Kamer gooit het liefst nu alle remmen los, zonder coronapas of anderhalve meter afstand. ‘Ook politici denken dat ’t nu klaar is.’

Niels Klaassen en Tobias den Hartog

Een flink aantal partijen in de Tweede Kamer staat al met één been buiten de achtbaan van de pandemie. Klaar met corona. Weg met de maatregelen. De QR-code moet zo snel mogelijk stoppen, de afstandsregel kan ervan af, de avondsluiting ook.

Komende dinsdag stemt het parlement over een motie om de omstreden 2G-maatregel te dumpen nog vóór de inhoudelijke behandeling heeft plaatsgevonden. De kans is groot dat een meerderheid inderdaad die coronapas voor gevaccineerden in de prullenbak gooit.

Het is misschien wel het treffendste symptoom van deze coronafase: de collectieve coronamoeheid bereikt ook in het parlement een hoogtepunt, zien nauw betrokkenen soms met verbazing aan. Natuurlijk moet een coronapas niet onnodig lang gelden, vinden zij, maar waarom kan de 2G-maatregel niet eens bediscussieerd worden in het parlement? Coalitiepartij CU is onder meer fel tegenstander en wil niet dat het kabinet zo’n polariserende maatregel ‘in de gereedschapskist’ krijgt voor het geval dat. “De ChristenUnie is al vanaf het begin kritisch geweest omdat het een uitsluitende maatregel is,” zei CU-Kamerlid Mirjam Bikker eerder.

Grote ommezwaai

Andere coalitiepartijen – VVD en D66 – houden het middel liefst wel achter de hand: je weet nooit welke verrassing het coronavirus nog in petto heeft na omikron. “Het is heel bijzonder om te zien hoe partijen van de strengste lockdown in december nu opeens plotseling zelfs helemaal geen 3G-coronapas meer willen,” zegt een bron rond het kabinet. “Dat is een wel heel grote ommezwaai.”

Vorig jaar accepteerde de politiek nog een avondklok zonder degelijke inschatting van het precieze effect; nu wordt er al weken gesoebat over een modelstudie naar de werking van de coronapas, met een procentpunt meer of minder effect.

Ook dát tekent deze fase van de pandemie: omikron kan de laatste halte voor het einde betekenen, politici willen vooraan staan bij het versoepelfeestje. Niemand wil de geschiedenisboeken ingaan als pleitbezorger van verwoestende lockdownregels die achteraf onnodig bleken. Daarbij is het effect van een coronapas zeer beperkt nu omikron zich zo makkelijk verspreidt.

Struisvogelpolitiek

Maar 2G onbesproken afdanken, getuigt volgens de voorstanders toch ook van struisvogelpolitiek. Alsof je alle legereenheden, tanks en bommen wegdoet omdat je verwacht dat het nooit meer oorlog wordt. “Iedereen denkt en hoopt dat corona klaar is na de omikrongolf, binnen en buiten de politiek,” zegt de bron. “Maar voor komend najaar wil je dit gereedschap misschien toch beschikbaar hebben, je weet niet of er een nieuwe variant opspeelt.”

Voor veel partijen zijn dat zorgen voor later. Zij kijken jaloers naar landen als het Verenigd Koninkrijk en Denemarken, waar leren leven met corona waargemaakt wordt. Daar worden de wettelijke restricties afgebouwd, geldt het virus niet meer als bedreiging, ook de coronapas (3G) kan weg.

Een aantrekkelijk scenario, maar vooralsnog is dat voor Nederland te vroeg, oordeelt het kabinet. Dat beseft de coalitie van VVD, D66, CDA en CU ook. Maar veel breder is de steun niet. Toen de volledige oppositie afgelopen woensdag af wilde van de beperkte houdbaarheidsdatum van de QR-code hielden de vier partijen elkaar nog net vast. Al erkennen CU’ers dat het een ‘dilemma’ was, het kwartje had ook de andere kant op kunnen vallen.

Voor diverse virologen is het niet meer dan logisch dat de immuniteit tegen het virus afneemt naarmate een vaccinatie of genezing langer geleden is. Daarom kan de coronapas beter tijdelijk geldig zijn, oordelen zij. Maar in het parlement wist dit wetenschappelijke inzicht bijna de helft van de fracties dus niet te overtuigen.

‘Niet nerveus’

Zelfs PvdA en GroenLinks – vaak trouwe bondgenoten aan de voorzichtige kant – stemden voor de motie die de QR-code onbeperkt houdbaar moest maken. De linkse oppositiepartijen steunen overigens nog wel de coronawet, de juridische ruggengraat van het Nederlandse coronabeleid. Maar verder lijkt de boodschap: reken niet te veel op ons.

Dat bezorgt kabinet en coalitie ongetwijfeld kopzorgen voor de toekomst, als mogelijk weer striktere coronamaatregelen nodig zijn. Toch beweren coalitiebronnen dat ze ‘niet nerveus’ worden van deze oppositiehouding. “De ene keer zijn we te vroeg, dan weer te laat, dan is het weer te veel, dan weer te weinig, het is nooit eens goed,” klinkt het bij een regeringspartij. “Prima als ze op het sentiment willen meeliften, dan nemen wij in de tussentijd wel even de verantwoordelijkheid. Mensen snappen dat heus, en waarderen dat ook.”

‘Verre van endemisch’

Dat is een gewaagde stelling, nu het vertrouwen in de corona-aanpak sinds vorige zomer kelderde en op een dieptepunt is beland. Bij1-leider Sylvana Simons – zelf voorstander van een strikte corona-aanpak – wees er afgelopen week nog op in het debat over de verlenging van de coronawet: wat als straks alles alsnog tegen zit? “Wat zegt deze minister dan tegen horecaondernemers of kunstenaars, iedereen die geraakt wordt door een sluiting van zijn etablissement? Wat zegt u tegen die mensen als u over een aantal weken wellicht weer tot maatregelen over moet gaan?”

Minister Ernst Kuipers van Volksgezondheid (D66) weet dat dat een listige situatie zou zijn. Dus waarschuwde hij alle ongeduldige passagiers: de corona-achtbaan is nog niet klaar. Het is nét te vroeg om uit te stappen. “We zijn op dit moment niet in een endemische situatie: verre van, echt verre van. Met endemisch bedoel ik een stabiele situatie, met een stabiel aantal besmettingen. Dat is nu absoluut niet het geval. We hopen dat we daar op enig moment uitkomen, maar daar zitten we nu niet.”

Maar wie wil dat nog horen?

Meer over