Plus

De Jong kan eindelijk kijken of één prik met Pfizer na besmetting volstaat

Bijna drie maanden moest viroloog Menno de Jong van Amsterdam UMC wachten op de door hem begeerde Pfizer-vaccins. Deze week kunnen ze eindelijk aan 170 deelnemers aan zijn onderzoek worden toegediend in de GGD-vaccinstraat in de RAI.

Viroloog Menno de Jong. Beeld Marc Driessen
Viroloog Menno de Jong.Beeld Marc Driessen

De Jong onderzoekt of mensen die langer dan een half jaar geleden Covid-19 opliepen ook na één prik voldoende zijn beschermd voor een nieuwe infectie. Nu krijgen ze twee prikken. De studie kan op nu al zo’n 475.000 vaccins besparen. Ook wordt onderzocht of vaccinatie ‘long Covid’ vermindert.

Na bijna drie maanden wachten (‘ik had gehoopt dat het sneller kon’) kreeg De Jong twee weken geleden de benodigde Pfizer-vaccins van het ministerie van Volksgezondheid. Deze week krijgen alle 170 deelnemers hun eerste vaccin in de GGD-vaccinstraat in de RAI. Over vier tot zes weken moet blijken of ook mensen die meer dan een half jaar geleden een coronabesmetting kregen na één prik voldoende antistoffen hebben om een nieuwe infectie te voorkomen.

Op advies van de Gezondheidsraad krijgen mensen die langer dan zes maanden geleden besmet raakten twee prikken. Voor iemand die in het afgelopen half jaar besmet raakte, volstaat één prik, zo bepaalde het ministerie op basis van de adviezen van de Gezondheidsraad.

Invloed op tijdsduur

De studie van De Jong en zijn collega’s bekijkt ook of het huidige beleid voor iedereen veilig is. Mogelijk hebben ernst van de infectie, de leeftijd van de geïnfecteerde of onderliggende, chronische ziekten invloed op de tijdsduur waarin antistoffen of immuungeheugen aanwezig blijven.

Ook kijkt De Jong naar het effect van vaccinatie op langdurige Covid-klachten (‘long Covid’). Observaties elders suggereren dat vaccinatie die uiteenlopende klachten vermindert. Het kan gaan om kortademigheid, spierpijn, vermoeidheid, verwardheid of concentratieverlies.

De studie van De Jong is ingebed in een lopend onderzoek. Al sinds de eerste coronagolf volgt zijn groep in samenwerking met de GGD Amsterdam honderden ex-covidpatiënten.

Booster

De Jong verwacht dat één prik ook volstaat voor mensen die langer dan zes maanden geleden geïnfecteerd raakten. “Die ene prik werkt als een ‘booster’ voor het immuunsysteem dat eerder door het virus zelf is geactiveerd.”

Studies uit Israël en de VS onder zorgpersoneel ondersteunen die hypothese. “Zorgpersoneel vormt echter geen dwarsdoorsnede van de bevolking; het gaat om relatief jonge en gezonde mensen. Wij onderzoeken een dwarsdoorsnede van de bevolking. Dus inclusief ouderen en mensen met onderliggende aandoeningen. En inclusief mensen die een milde of ernstige infectie hebben gehad.”

Als uit het onderzoek blijkt dat één dosis van Pfizer voldoende is voor mensen die bijvoorbeeld een jaar geleden Covid hadden, kan Nederland het huidige beleid verder verruimen. Dat zou nu al zo’n 475.000 vaccindoses besparen: ongeveer 475.000 mensen kregen hun diagnose een half jaar voordat de studie zal zijn afgerond. Naarmate de tijd vordert, neemt het aantal te besparen doses op.

Toediening van één boosterdosis zou ook veel organisatorische rompslomp schelen. Nu moet bij iedereen met een doorgemaakte infectie worden gerekend met een tijdsinterval. In totaal hebben tot op heden zo’n 1,35 miljoen Nederlanders een door de GGD aangetoonde besmetting doorgemaakt.

Meer over