Dalend waterpeil in de Rijn geeft problemen voor goederenvervoer binnenvaart

Door de aanhoudende droogte en de hoge temperatuur zakt het waterpeil in de Rijn in Duitsland zo ver dat scheepvaart wordt belemmerd. ‘Je moet er niet aan denken dat al die goederen over de weg vervoerd worden.’

Het Parool
Het gemaal De Pannerling bij het Pannerdenschkanaal. Door het lage water in de Rijn staan er extra pompen om het waterniveau op peil te houden.   Beeld ANP
Het gemaal De Pannerling bij het Pannerdenschkanaal. Door het lage water in de Rijn staan er extra pompen om het waterniveau op peil te houden.Beeld ANP

Het binnenvaartbedrijf Contargo kan door lage waterstanden geen containers meer vervoeren over een groot deel van de Rijn in Duitsland. Bij het plaatsje Kaub zakt het waterpeil waarschijnlijk tot onder de 40 centimeter, waardoor de schepen van de containervervoerder niet meer veilig kunnen varen over het gedeelte van de rivier tussen Bonn en Basel.

Het Duitse bedrijf, dat ook een kantoor in Zwijndrecht heeft, vervoert jaarlijks zo’n 2 miljoen containers vanuit West-Europese zeehavens. Naar Duitsland, maar ook naar andere bestemmingen verder landinwaarts. Het bedrijf vormt daarmee een link tussen de havens van Rotterdam, Amsterdam en Antwerpen en het Europese achterland.

Contargo meldt dat het een deel van de containers nu via het spoor wil vervoeren, maar de capaciteit is hier lang niet groot genoeg om alles te vervoeren. Klanten die de kosten voor de vertraging op het bedrijf willen verhalen, krijgen nul op het rekest. Contargo zegt bij waterstanden onder een bepaalde grens niet aansprakelijk te zijn voor vertragingen.

Door de lage waterstanden is het goederenvervoer via de binnenvaart al langer lastig. Schepen kunnen minder vervoeren om niet te diep te liggen. De druk op de Nederlandse binnenvaart was al groot door de grote vraag naar kolen, het vertrek van grote schepen naar Oost-Europa om Oekraïens graan te vervoeren en verstoringen door de coronapandemie. Dat is een groot verschil met 2018, toen door droogte ook al minder water in de rivieren stond.

Ook in de haven van Rotterdam zorgen de lage waterstanden voor extra moeilijkheden, maar het is niet zo dat alles stil komt te liggen. De grote containerterminal ECT laat weten dat er per binnenvaartschip minder containers geladen en gelost kunnen worden, maar dat de afhandeling nog wel doorloopt.

Elektriciteitscentrales in problemen

Maira van Helvoirt van branchevereniging Koninklijke Binnenvaart Nederland legt uit dat het ook bij een waterpeil onder de 40 centimeter, wat overigens niet de daadwerkelijke diepte aanduidt, in principe nog mogelijk is om verder te varen. Ook ligt het Roergebied, voor de Duitse industrie erg belangrijk, nog voor Kaub. Maar voor grotere schepen betekent het wel dat ze, afhankelijk van hun grootte, slechts een derde tot een zesde van hun maximale laadruimte kunnen vullen, willen ze voorbij Kaub komen.

“Even los van wat het betekent voor de binnenvaart, we moeten ook kijken naar het grotere belang van de sector. Het is een efficiënte manier om te vervoeren. Je moet er niet aan denken dat al die goederen over de weg vervoerd worden. Maar bij te weinig laadruimte zal een deel van die lading mogelijk toch over de weg vervoerd moeten worden.”

Van Helvoirt vreest ook dat door de problemen productieprocessen bij afnemers in het geding komen. In Duitsland is dat in sommige gevallen al zo. Energieconcern Uniper kan bijvoorbeeld zijn elektriciteitscentrales niet van genoeg kolen voorzien om deze op volle kracht te laten draaien.