Plus

Crisis raakt bedrijven veel minder hard dan gevreesd

De crisis raakt bedrijven niet zo hard als eerder werd gevreesd. Het aantal faillissementen daalde in de huidige crisis tot minder dan tweehonderd per maand. Tijdens de vorige crisis gingen maandelijks meer dan duizend bedrijven failliet.

Mede dankzij het steunpakket van de overheid lijden bedrijven minder onder de crisis dan verwacht. Beeld ANP
Mede dankzij het steunpakket van de overheid lijden bedrijven minder onder de crisis dan verwacht.Beeld ANP

Dat blijkt uit onderzoeken van accountants- en adviesorganisatie PwC en de Rabobank. De belangrijkste oorzaak van het beperkte aantal faillissementen is het uitgebreide steunpakket dat de overheid heeft opgetuigd. Vooral de regeling dat bedrijven hun belastingschuld in vijf jaar mogen terugbetalen in plaats van in drie jaar, werkt als een enorme steun in de rug, zeggen experts. Daarnaast zijn banken hun klanten te hulp geschoten door uitstel van betaling te verlenen op leningen.

Begin dit jaar zetten de banken zich nog schrap om een groot aantal getroffen bedrijven op te vangen. De afdelingen Bijzonder Beheer, de intensivecareafdelingen voor bedrijven in problemen, werden flink uitgebreid om bedrijven adequaat te kunnen helpen.

Banken vulden ook de stroppenpotten. Verwacht werd dat banken door de golf aan faillissementen met veel oninbare kredieten zouden blijven zitten. Naar het zich nu laat aanzien, waren die extra toevoegingen overbodig.

In het onderzoek van PwC - onder bankiers, bedrijfsadviseurs en advocaten - zeggen experts geen faillissementsgolf meer te verwachten. Er zal nog wel een piekje komen in het eerste kwartaal van 2022. De Rabobank becijferde dat 5300 faillissementen zijn voorkomen dankzij de steunmaatregelen van het kabinet.

De door PwC ondervraagde experts houden nog wel een slag om de arm als het om het aantal te verwachten faillissementen gaat. Er is geen inzicht in de financiële positie van individuele bedrijven. Cijfers voor een hele branche, bijvoorbeeld de horeca, zien er goed uit. Maar hoeveel bedrijven er slecht voor staan en hoeveel goed, valt uit die cijfers niet te halen.

Piekje

Vandaar dat de experts toch rekening houden met een piekje in het aantal faillissementen als de overheid de steunmaatregelen beëindigt. Vooral de horeca, groot- en detailhandel, bedrijven in de cultuur- en recreatiesector en vastgoedbedrijven kunnen dan alsnog in de problemen komen.

Een verlenging van de steunmaatregelen is echter niet nodig. Die zou zelfs averechts kunnen werken, waarschuwt de Rabobank. Dan ontstaat het risico dat de steun onrendabele bedrijven in leven houdt, en dat gaat ten koste van wél rendabele bedrijven. Wel moet er aandacht blijven voor levensvatbare bedrijven met een hoge schuldenlast. De overheid moet nadenken over extra hulp voor die bedrijven, bijvoorbeeld door die toe te staan langer over afbetaling van de belastingschuld te doen.

Werkloosheid

Niet alleen het aantal faillissementen is veel lager dan verwacht, ook de werkloosheid blijft veel lager. Op basis van de krimp van de economie vorig jaar en het eerste kwartaal van dit jaar zou de werkloosheid volgens de modellen op 5,7 procent uitkomen, zeggen de onderzoekers van de Rabobank. In werkelijkheid is die maar 3,3 procent.

Dat komt er op neer dat er 287.000 werklozen minder zijn dan verwacht. De economen van de Rabobank hebben hiervoor drie verklaringen. Ten eerste is er de arbeidstijdverkorting. Bedrijven die getroffen werden door de coronapandemie, besloten de teruggang over alle werknemers te verdelen. Iedereen ging minder werken, de loonkosten werden grotendeels door het rijk betaald. Ook zelfstandigen gingen minder uren werken en kregen een vergoeding via de Tozo-regeling.

Doorgaans ontslaat een bedrijf personeel als het door een crisis minder inkomsten heeft. Door de steun konden de werknemers wel in dienst blijven. Daarbij speelde ook dat minder mensen zich als werkzoekende meldden. De derde verklaring is dat ook bedrijven die geen recht hadden op steun, toch personeel in dienst hielden. Dat deden ze onder meer om schaars talent te behouden, om na de crisis weer te kunnen groeien.

Meer over