Nieuws

CPB: kabinet-Rutte IV schuift rekening door naar volgende generaties

Het coalitieakkoord van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie legt de rekening voor alle plannen bij toekomstige generaties. Dat blijkt uit berekeningen door het Centraal Planbureau (CPB) van de plannen van het kabinet-Rutte IV.

Tobias den Hartog
Premier Rutte zit de eerste ministerraad van het nieuwe kabinet Rutte-IV voor in de Rolzaal op het Binnenhof. Beeld ANP
Premier Rutte zit de eerste ministerraad van het nieuwe kabinet Rutte-IV voor in de Rolzaal op het Binnenhof.Beeld ANP

Het CPB schrijft dat ‘de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen’. Een goed deel van de uitgaven van kabinet-Rutte IV zijn eenmalige investeringen, zo is het plan. Maar het CPB waarschuwt dat het ‘dit niet in alle gevallen plausibel’ vindt en ‘neemt aan dat beleid dat naar de aard niet incidenteel is, structureel moet worden gefinancierd’. Ofwel: eenmalig geld steken in problemen die voortduren, gaat waarschijnlijk niet werken.

De kabinetsplannen doen de overheidsuitgaven op de lange termijn met ruim 13 miljard euro oplopen. Dat betekent dat er de komende jaren tekorten op de begroting zijn, in 2025 ruim 30 miljard euro, ofwel 2,7 procent van het bbp.

Staatsschuld

De staatsschuld komt in 2060 op basis van de huidige rentestructuur op bijna 64 procent van het bbp hoger uit. Iets waarover ons land andere landen (denk Italië) altijd de maat heeft genomen.

Tegelijk, geeft het CPB toe, als de uitgaven (neem bijvoorbeeld de klimaataanpak) toch eenmalig blijken te kunnen zijn, dan valt het wel weer mee met de oplopende staatsschuld en komt die onder de Europese begrotingsnormen uit.

Het CPB ziet de meeste investeringen van Rutte IV gaan naar klimaat en milieu, onderwijs, sociale zekerheid en defensie. Het CPB waarschuwt daarbij dat door de krappe arbeidsmarkt niet al het geld ook daadwerkelijk kan worden besteed. Per saldo geeft het akkoord een ‘bestedingsimpuls’ van 26,1 miljard euro in 2025.

De doorrekening komt met een bijsluiter. Want, zo schrijft het CPB, sommige plannen zijn nog te vaag. “Een andere vormgeving dan aangenomen kan tot andere uitkomsten leiden.”

Het CPB zegt bovendien dat om ‘besparingen in de zorg’ te doen, wat het kabinet-Rutte IV op termijn wil, er ‘nadere maatregelen nodig zijn’. Ofwel: daar zal nog wat beleid extra nodig zijn op de doelen te halen. En dat is politiek lastig: voor bezuinigen krijgen partijen de handen meestal maar moeilijk op elkaar, terwijl het kabinet in de Eerste Kamer voor voldoende steun ook oppositiepartijen moet zien te verleiden.

Meer over