Nieuws

Corona breekt nog elke dag records, behalve in de ziekenhuizen

Terwijl het nieuws compleet beheerst wordt door de oorlog in Oekraïne, breekt het coronavirus nog elke dag records. Ook woensdag stijgt het aantal besmettingen verder. Het goede nieuws: dat leidt vooralsnog niet tot oncontroleerbare toestanden.

Sander van Mersbergen
Een Testen voor Toegang-locatie in het centrum van Amsterdam, eerder dit jaar.  Beeld ANP
Een Testen voor Toegang-locatie in het centrum van Amsterdam, eerder dit jaar.Beeld ANP

De afgelopen week werd op coronagebied de ene na de andere ‘mijlpaal’ bereikt. Nooit eerder bijvoorbeeld testte zo'n groot deel van de mensen in de teststraten van de GGD positief: 70 procent. En ook nooit had zo’n groot deel van de bevolking ‘corona-achtige’ klachten: 5,5 procent, volgens de Infectieradar van het RIVM. Eveneens niet eerder vertoond: het virus werd de afgelopen maand vastgesteld in ruim 1250 verpleeghuizen. Tijdens de eerste, tweede, en alle andere golven was dat aantal altijd lager.

Voorheen had dat dit alles tot grote krantenkoppen en verhitte discussies op sociale media geleid, maar nu niet. Het is oorlog, uiteraard, maar ook: al die besmettingen leiden vooralsnog niet tot oncontroleerbare toestanden in de ziekenhuizen. Sinds de versoepelingen van eind januari is het aantal door coronapatiënten bezette ic-bedden zelfs wat gedaald: van ruim 200 toen naar 170 nu. Half december waren dat er bijna vier keer zoveel.

Amsterdam heeft de meeste nieuwe besmettingen: 3275, bijna 900 meer dan een dag eerder. In Utrecht zijn er 1617 positieve tests en in Rotterdam 1606. Daarna volgen Den Haag (1492), Eindhoven (1383) en Den Bosch (1285). Het aantal positieve tests in Maastricht, Groningen en Tilburg nam toe, waardoor ook die steden in de top tien staan met de hoogste aantallen besmettingen. In geen enkele gemeente in Nederland werden geen positieve tests gemeld.

Het aantal reguliere ziekenhuisbedden waarop iemand met corona ligt, neemt iets toe, van ongeveer 1100 eind januari naar 1460 woensdag.

Tekst loopt door onder de infographic.

Gemiddeld sterven er sinds de jaarwisseling dagelijks nog ongeveer tien Nederlanders aan corona, volgens de officiële telling van het RIVM. In de cijfers van het CBS, dat bijhoudt of de sterfte in Nederland hoger is dan verwacht, hebben die aantallen geen noemenswaardig effect meer. Sinds begin januari is er in ons land geen sprake meer van zogenaamde oversterfte: het aantal overlijdens is in lijn met een ‘normale’ winter.

Thuis uitzieken

Immuniteit - door vaccinatie en besmetting - en een mildere omikronvariant lijken er voorlopig voor te zorgen dat corona steeds meer op griep lijkt. De meeste mensen die besmet zijn zieken thuis uit - wat overigens wel tot tekorten op de werkvloer leidt, onder meer in de zorg. Door het hoge verzuim wordt de reguliere zorg minder voortvarend opgepakt op dan eerder gehoopt.

Woensdag meldde het RIVM 74.325 nieuwe besmettingen, opnieuw een toename. Het hoge aantal besmettingen is het ingecalculeerde gevolg van de in januari en februari doorgevoerde versoepelingen. Ook de wintersport springt als oorzaak in het oog - een derde van de mensen die vóór een positieve test in het buitenland waren, kwam terug uit Oostenrijk.

De invloed van carnaval is nog evidenter. Je kunt op de kaart van Nederland met een liniaal een lijn trekken van Sluis naar Stadskanaal. Rechts van die lijn krijgen zo ongeveer alle gemeenten van het RIVM een donkerrode kleur, wat betekent dat de afgelopen week meer dan 1 op de 40 bewoners een positieve test afleverde. Relatief gezien ligt het aantal besmettingen in carnavalsgemeenten nu drie tot vijf keer hoger dan in bijvoorbeeld Noord-Holland.

Vaccins: voor doelgroepen

Net als het virus begint ook de vaccinatiecampagne steeds meer op die voor de griep te lijken. De massavaccinatie is voorlopig achter de rug. Per week worden er nog zo'n 50.000 tot 100.000 prikken gezet, op het hoogtepunt van de boostercampagne waren dat er bijna twee miljoen. In totaal zijn er sinds het begin van de coronacrisis zo’n 34 miljoen vaccindoses toegediend.

Inmiddels is een begin gemaakt met het voor de tweede maal boosteren van zeventig-plussers. Deze doelgroep bestaat uit ongeveer 2,5 miljoen mensen. Naast zeventigplussers krijgen ook bewoners van verpleeghuizen, volwassenen met het syndroom van Down en volwassenen met een ernstige immuunstoornis een uitnodiging.

Vierde prik

De overheid heeft overigens afscheid genomen van de term ‘booster’ en spreekt nu van een herhaalprik. Later deze maand wordt bekeken of ook zeventigminners in aanmerking zouden moeten komen voor een vierde prik. Op dit moment wordt daar geen aanleiding voor gezien, onder meer omdat de omikronvariant mildere symptomen geeft.

Is het gevaar van corona hiermee helemaal verdwenen? Nee. Kwetsbare mensen, bijvoorbeeld de groep bij wie een vaccin niet goed werkt, zijn nog steeds erg bang voor het virus, zeker nu er weer zoveel besmettelijke mensen rondlopen.

Een andere risicofactor is long covid of het post-covid syndroom - een aandoening waar inmiddels minimaal tienduizenden Nederlanders mee te maken hebben. Onduidelijk is nog in hoeverre ook omikron tot langetermijnklachten kan leiden. De variant is nu bijna drie maanden dominant in ons land.

De vraag is tenslotte ook welke variant na omikron dominant wordt, en of onze immuniteit over een paar maanden nog net zo goed tegen zware ziekte beschermt als nu.

Afschalen

Vrijdag komt het Outbreak Management Team bijeen om te praten over het eventueel afschalen van de bestaande maatregelen. Op dit moment geldt nog een gedeeltelijk thuiswerkadvies, een testverplichting bij evenementen bij meer dan vijfhonderd bezoekers en een mondkapjesplicht in het ov. Dinsdag maakt minister Ernst Kuipers bekend wat er van dit pakket overblijft.

Meer over