PlusInterview

Colombiaanse president Duque: ‘Ons regenwoud wordt gekapt zodat jullie een lijntje kunnen snuiven’

Premier Mark Rutte en president Iván Duque van Colombia ondertekenen een belastingverdrag. Beeld Sem van der Wal/ANP
Premier Mark Rutte en president Iván Duque van Colombia ondertekenen een belastingverdrag.Beeld Sem van der Wal/ANP

De Colombiaanse president Iván Duque heeft na een tweedaags bezoek aan ons land een harde boodschap voor Nederlandse cokegebruikers. ‘Recreatief drugsgebruik bestaat niet.’

Peter Groenendijk en Hanneke Keultjes

In Colombia werd afgelopen jaar een recordhoeveelheid cocaïne in beslag genomen, bijna 700 ton. De autoriteiten rolden 6000 cocaïnelabs op en vernietigden 100.000 hectare aan cocaplantages. President Iván Duque somt het op in rap Engels – een overblijfsel van zijn Amerikaanse studententijd – en kijkt er trots bij. “Wíj doen ons best het aanbod af te snijden. Maar de vraag blijft.”

U noemde Rutte een ‘echte vriend van Colombia’, maar doet hij genoeg om cocaïnegebruik te ontmoedigen?

“Wereldwijd zag je in 2020-2021 een enorme piek in de consumptie van cocaïne. Landen doen hun best om het aanbod terug te dringen, maar de wereld moet véél meer doen om de vraag terug te dringen. Dat is een gedeelde verantwoordelijkheid.”

In Nederland wordt roken en drinken ontmoedigd, er wordt zelfs een suikertaks voorgesteld, maar is er geen campagne die waarschuwt tegen cocaïne snuiven. Zou dat wel moeten?

“Er moeten voorlichtingscampagnes komen, er moet meer aandacht zijn voor preventie. Cocaïnegebruikers kennen alle nadelige effecten niet en zouden moeten weten wat de impact is van hun cokegebruik op een land als Colombia. Sinds de Amerikaanse first lady Nancy Reagan zich begin jaren tachtig met ‘just say no’ uitsprak, hebben we eigenlijk geen sterke campagne meer gezien tegen drugsgebruik.”

Wat is uw boodschap voor Nederlanders die recreatief drugs gebruiken?

“Recreatief drugsgebruik bestaat niet. Het schaadt je gezondheid, de maatschappij, de economie en het milieu. Om één hectare coca te verbouwen, wordt drie hectare tropisch regenwoud gekapt. Dat is ecocide (ernstige beschadiging aan ecosystemen, red.). Om één kilo cocaïne te verbouwen, heb je daar in de jungle zóveel benzine voor nodig dat je er de tanks van een paar SUV’s mee zou kunnen vullen. En het is niet alleen slecht voor je gezondheid, het is slecht voor de mensenrechten. Criminelen die drugs smokkelen, vormen de meest gewetenloze bendes ter wereld.”

Duque (45) is sinds 2018 president van Colombia. In augustus zit zijn termijn erop; de Colombiaanse wet staat sinds 2015 geen tweede termijn toe. Op de laatste dag van zijn bezoek aan Nederland, een dag na een bezoek aan koning Willem-Alexander en een werkdiner met premier Mark Rutte en ministers Dilan Yesilgöz (Justitie) en Liesje Schreinemacher (Buitenlandse Handel), wil hij graag vertellen over het belang van Nederland voor de Colombiaanse economie – de president vliegt naar huis met 400 miljoen euro aan investeringsbeloften – maar ook over de keerzijde.

De haven van Rotterdam, die voor de Colombiaanse economie die het afgelopen jaar met 10,6 procent groeide zo belangrijk is, is ook een belangrijke cocaïnesmokkelhaven. Niet voor niets bracht de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb vorige week een bezoek aan Colombia, inclusief ontmoeting met Duque in Bogotá.

Wat besprak u met hem?

“Ik heb grote bewondering voor Ahmed. Hij heeft ideeën hoe we met technologische snufjes álle containers die in de Rotterdamse haven aankomen kunnen inspecteren. Als wij diezelfde technologie in de Colombiaanse havens kunnen inzetten, kunnen wij ook strenger toezicht houden. Nu is het screeningspercentage wereldwijd 30 procent. Als we dat naar 100 procent kunnen krijgen, zonder dat het tot grote opstoppingen leidt, moeten we dat omarmen.”

Ter vergelijking: van de ongeveer 8,5 miljoen zeecontainers die jaarlijks in Rotterdam binnenkomen, kan de douane er nu slechts 40.000 met een röntgenscanner controleren.

Colombia wil graag met Nederland samenwerken, ook op juridisch vlak. Duque roemt de samenwerking met de Nederlandse politie – naar verluidt werd het nieuwe uniform van de Colombiaanse politie zelfs gebaseerd op het Nederlandse tenue. Mede dankzij ‘heel belangrijke’ Nederlandse informatie kon Colombia zijn meest gezochte crimineel ‘Otoniel’, de leider van het Clan del Golfo-kartel oppakken. Colombia arresteerde op zijn beurt op Nederlands verzoek Saïd Razzouki, vermeend rechterhand van narcocrimineel Ridouan Taghi.

Volgens Duque was dat ‘een belangrijke mijlpaal’. “Het laat zien dat dit soort criminelen nergens ter wereld een veilige plek zullen vinden als we samenwerken.” Colombia wil daarom ook een uitleveringsverdrag met Nederland sluiten. Tegelijkertijd kan de samenwerking nog wel intensiever: er zit nu maar één Nederlandse politieliaison in Bogotá, die ook namens België zijn werk doet.

Er zijn ook zorgen bij de Nederlandse politie over corruptie in uw land. Ze zijn bang dat hun informatie wordt gelekt.

“De Colombiaanse politie heeft decennialange ervaring met het bestrijden van drugssmokkelaars. We hebben gevochten tegen het Medellínkartel van Escobar, tegen het Calikartel, we hebben de commandostructuur van de Clan del Golfo ontmanteld. Het is een heel professionele politiemacht. Is er corruptie bij het bestrijden van drugscriminaliteit? Ja, omdat er zó veel geld in omgaat. Maar in Colombia monitoren we de mensen die inlichtingen over drugssmokkel verzamelen regelmatig. Als blijkt dat zij in de klauwen van criminelen zijn terechtgekomen, worden ze vervolgd en gestraft.”

De meeste Nederlanders denken bij uw land aan Pablo Escobar, de Netflixserie Narcos, misschien aan Tanja Nijmeijer die zich aansloot bij de linkse guerrillagroep Farc. Maar waar zouden zij volgens u aan moeten denken?

“Aan een betoverend land, één van de oudste democratieën ter wereld. Het land van García Márquez (Nobelprijswinnaar die Honderd jaar eenzaamheid en Liefde in tijden van cholera schreef, red.), dat wereldwijd de op één na grootste biodiversiteit heeft en waar de Silicon Valley van Latijns-Amerika is gevestigd.”

Koning Willem-Alexander met president Iván Duque van Colombia op Huis ten Bosch. Beeld Sem van der Wal/ANP
Koning Willem-Alexander met president Iván Duque van Colombia op Huis ten Bosch.Beeld Sem van der Wal/ANP
Meer over