PlusNieuws

Coalitiepartijen zetten mes in stikstofkaart: ‘Echt beter kijken naar het hoe’

De geruchtmakende kaart met stikstofdoelen moet op fundamentele punten anders. Ook moet het kabinet kijken naar een eerlijker verdeling van reductiepercentages. Dat stellen coalitiepartijen VVD, CDA en ChristenUnie in aanloop naar het beladen stikstofdebat van donderdag.

Niels Klaassen
Een protestbord nabij het terrein waar woensdag tienduizenden boeren verwacht worden tijdens een protest tegen de stikstofplannen van het kabinet. Beeld ANP /  ANP
Een protestbord nabij het terrein waar woensdag tienduizenden boeren verwacht worden tijdens een protest tegen de stikstofplannen van het kabinet.Beeld ANP / ANP

De partijen willen niet tornen aan de algemene stikstofdoelen (50 procent minder in 2030). Wel eisen ze aanpassingen van de in hun ogen excessieve reductienormen in diverse regio’s waar amper problemen zijn met uitstoot, zoals delen van Zeeland, Brabant en de Wadden. Donderdag debatteert de Tweede Kamer over het kabinetsplan dat tot grote ophef en boerenprotesten leidde.

VVD, CDA en ChristenUnie willen dat die uitschieters op de kaart gerepareerd worden, ook kunnen de reductiedoelen beter gemiddeld en uitgesmeerd worden over het land, stellen de partijen. “Het kaartje is niet in beton gegoten,” zegt VVD-Kamerlid Thom van Campen. “Het is een praatplaat, een start voor gesprekken in provincies. We staan achter de doelen, maar moeten echt beter kijken naar het hoe. De reductiecijfers liggen nu heel ver uiteen, van 12 procent tot wel 95 procent. Wij zeggen ook: reken eens uit wat het betekent als je bijvoorbeeld van 20 procent gemiddeld uitgaat.”

Boer lijkt de boeman

ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis en CDA-Kamerlid Derk Boswijk willen ook dat het kabinet eerst de doelen voor industrie, mobiliteit en luchtvaart in kaart brengt. “Nu lijkt het alsof alleen de boer de boeman is,” zegt Boswijk. “Ik wil zo snel mogelijk, liefst na de zomer al, dat ook voor luchtvaart, mobiliteit en industrie de stikstofreductiedoelen duidelijk zijn.” Boswijk verwacht dat het kabinet ‘in beweging komt’. “Dit is echt een gemiste kans. De stikstofkaart bevat soms totaal irreële doelen, bijvoorbeeld rond natuurgebied De Peel zou alles leeggeveegd moeten worden. Daar kan geen sprake van zijn, het platteland moet leefbaar blijven, we willen maatwerk.”

Grinwis wil pas ‘ja’ zeggen tegen het stikstofplan als ook de reductiedoelen voor andere sectoren helder zijn. “En de soms extreme reductiecijfers in het kaartje doen meer kwaad dan goed: op Schiermonnikoog doen de melkveehouders het hartstikke goed, maar zou de uitstoot toch fors moeten dalen volgens de kaart. Hetzelfde geldt voor de duingebieden in Zeeland en Zuid-Holland, en rond bepaalde natuurgebieden in Brabant.”

Samenleving meenemen

De coalitiepartijen blijven er dus bij dat de stikstofuitstoot gemiddeld met 50 procent omlaag moet in 2030, maar zijn wel kritisch over de route die het kabinet uitstippelt. “De samenleving moet veel beter meegenomen worden,” vindt Van Campen. “In de jaren tachtig waren er grote publiciteitscampagnes over zure regen, toen werd de urgentie wel duidelijk. Zoiets ontbreekt nu.”

Het kabinet houdt ondertussen vast aan het plan, meldde minister Sigrid Kaag (D66) dinsdagmiddag in de Tweede Kamer. Kaag zei dat de ‘ambitie en de aanpak’ stevig zijn, maar het doel blijft om ‘grote problemen in het land op te lossen’.

In de wandelgangen klagen Kamerleden wel over de gang van zaken rond het stikstofdossier. De beruchte kaart met reductiedoelen overviel ook parlementariërs volledig. Zij kregen de stikstofkaart tien minuten te zien in aanloop naar het kabinetsbesluit. “Er was helemaal geen tijd om de kaart te doorgronden, laat staan er kritiek op te leveren,” zegt een ingewijde.

Stikstofprotest boeren in Stroe

In het Gelderse Stroe worden dinsdag voorbereidingen getroffen voor het stikstofprotest van woensdag, waaraan naar verwachting vele duizenden boeren zullen meedoen. Zo wordt het manifestatieterrein gereedgemaakt en zijn spandoeken en borden opgehangen. Daarop staan teksten als: ‘Geen boer geen voer’, ‘Alleen boeren welkom’ en ‘Trots op onze boeren’.

Demonstranten moeten woensdag via de provinciale weg N310 naar het terrein in Stroe komen waar het protest wordt gehouden. Voor doorgaand verkeer is die weg gesloten. De op- en afritten bij afslag 17 van de nabijgelegen A1 zijn de hele dag dicht, staat daar alvast aangekondigd op een waarschuwingsbord.

De boeren gaan in Stroe demonstreren tegen de stikstof- en natuurplannen van het kabinet. De organisatoren van de actiedag willen ‘Den Haag de rug toekeren’. De gemeente Barneveld heeft inwoners en bedrijven aangeraden woensdag thuis te blijven. In Stroe en het omliggende buitengebied geldt vanaf woensdag 00.00 uur een alcoholverbod. Het verbod duurt tot 24.00 uur woensdag. Boeren die woensdag met een tractor of ander landbouwvoertuig naar de actiedag in de Gelderse Vallei gaan, mogen niet over snelwegen of autowegen rijden.

Meer over