PlusAchtergrond

Boostercampagne ook in Nederland (eindelijk) van start: geen ‘silver bullet’ tegen pandemie

De boostercampagne is begonnen: vanaf nu kunnen 80-plussers terecht voor een extra vaccin. Een ‘silver bullet’ om de pandemie eronder te krijgen is het niet.

Tom Kieft
Minister De Jonge vindt dat we in Nederland ‘op tijd’ beginnen met de boostercampagne. Beeld ANP
Minister De Jonge vindt dat we in Nederland ‘op tijd’ beginnen met de boostercampagne.Beeld ANP

In Den Haag heeft donderdagochtend een 90-jarige vrouw als eerste oudere in Nederland een boosterprik gekregen.

Het heeft even geduurd, maar ook hier is de boostercampagne dan echt van start. Vanaf nu kunnen 80-plussers een uitnodiging voor een extra prik op de mat verwachten, om de afgezwakte bescherming tegen het coronavirus op te vijzelen. De eersten van hen kunnen donderdag al terecht bij een van de tientallen prik­locaties; in Amsterdam zal volgens de GGD op dinsdag 23 november de eerste boosterprik gegeven worden. Het Academisch Medisch Centrum (AMC) verwacht ook op die datum te beginnen met de boosterprikken. Het OLVG verwacht een dag later, op woensdag 24 november. te beginnen.

Net als elf maanden geleden, toen het eerste vaccin in een Nederlandse arm werd gezet, gaat het van oud naar jong: tot zeker eind dit jaar zijn eerst de 80-plussers aan de beurt. In de loop van het volgende jaar kunnen ook de 60-79-jarigen, bewoners van instellingen en het personeel in de zorg een uitnodiging voor een boostershot verwachten. In totaal komen in eerste instantie 5,5 miljoen Nederlanders in aanmerking voor de extra prik.

Janssenvaccin

Of ook mensen onder de 60 jaar met een Janssenvaccin snel in aanmerking van de boostershot komen, is nog niet duidelijk. Minister Hugo de Jonge heeft de Gezondheidsraad daarover advies gevraagd. Daarop wordt volgende week antwoord verwacht.

In elk geval zal die uitnodiging te laat komen voor met Janssen geprikte mensen die nog hoopten op tijd een boostershot te krijgen om op wintersport te gaan naar Oostenrijk. Het Janssenvaccin, waarvan anders dan bij Pfizer, Moderna en AstraZeneca, slechts één prik werd toegediend, maar die minder effectief is gebleken, wordt daar vanaf 3 januari niet meer als voldoende beschouwd. Niet-Oostenrijkers kunnen deze in het land zelf halen, liet het ministerie van Volksgezondheid woensdag aan De Telegraaf weten. Die is na toediening en de juiste registratie direct geldig.

Dat nu weer de ouderen eerst aan bod komen, heeft ermee te maken dat de boostervaccinatie door het ministerie van VWS in de basis niet wordt gezien als middel om de pandemie te bestrijden. De extra prik is bedoeld ter bescherming van het individu; bij ouderen en mensen met onderliggend lijden neemt, volgens RIVM-data, na het eerste vaccin de bescher­ming tegen ziekenhuisopname sneller af. Een booster kan voor hen levensreddend zijn.

Voor het bestrijden van de pandemie blijft de strategie gericht op: ervoor zorgen dat zo veel mogelijk mensen hun eerste vaccin krijgen, en dat men de regels navolgt – zoals afstand houden en testen bij klachten. “Een ‘silver bullet’ is de boosterprik beslist niet. Als je de ziekenhuizen wilt helpen, hou je dan vooral aan de ­regels,” aldus een woordvoerder van het ministerie van VWS.

Niettemin zijn er aanwijzingen dat boostershots wel degelijk op epidemiologisch vlak helpen bij het verminderen van virustransmissies. In Israël daalde het aantal infecties snel, nadat de eerste boosterprikken waren gezet.

Achteraan hobbelen

Toch vindt minister De Jonge dat we in Nederland ‘op tijd’ beginnen met de boostercampagne – en inderdaad, het hernieuwde inenten begint eerder dan verwacht: na hevige protesten vervroegde De Jonge de startdatum van 6 december naar deze week, nadat al op 2 november groen licht was gegeven voor de boosterprik door de Gezondheidsraad.

Maar als je naar het buitenland kijkt, hobbelen we er toch weer achteraan. In Israël, Uruguay en Chili kreeg al meer dan 35 procent van de bevolking een extra inenting tegen het coronavirus. Ook op België, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk lopen we achter. Het lijkt wel een herhaling van vorig jaar.

Meer over